Inhoudsopgave
De coalitie in Maastricht is in grote lijnen al uit te tekenen met de voorlopige uitslag. D66 en CDA met elk zes zetels zullen er zeker onderdeel van uitmaken. De lijsttrekkers Marlou Jenneskens en Gabriëlle Heine kunnen het goed met elkaar vinden. Het blok van GroenLinks en de PvdA met 4 en 3 zetels zullen gezamenlijk optrekken. Deze drie groepen hebben dan al 19 van de 39 zetels.
De eerste vraag die daarmee op tafel ligt is, hoe gaan we dat aanvullen om tot een comfortabele meerderheid te komen? Het CDA heeft bijna van nature in Maastricht de VVD - met weer drie zetels - graag erbij aan haar rechterzijde. En dan is de meerderheid al perfect met 22 stemmen coalitie en 17 stemmen voor de oppositie.
Dan is het eerste grote dilemma: gaan we de SPM (Senioren Stadspartij Maastricht) die nu wethouder Frans Bastiaens levert, erbuiten laten? Die drie zetels zijn niet per se nodig. Bastiaens geldt als een sterke wethouder op stadsontwikkeling.
De vraag hoe de formerende partijen met de SPM omgaan zal nauw samenhangen met het tweede lastige dilemma: hoe ga je de wethoudersposten evenredig verdelen over de behaalde zetels. D66 en het CDA zullen niet akkoord gaan met elk één wethouder, terwijl ze het dubbele aantal zetels hebben van VVD, PvdA en bijna ook van GroenLinks. Zou je het CDA en D66 elk twee wethouders geven en zou je PvdA, VVD en GroenLinks er elk één geven, dan heb je zeven wethouders. Dat aantal is nog te verdedigen. Als de nieuwe coalitie daarvoor zou kiezen, is er geen plaats meer voor de SPM. Acht wethouders wordt te veel voor een stad als Maastricht. Dan zou gewerkt moeten gaan worden met parttime-wethouders.
Als CDA en D66 beiden twee wethouders mogen leveren, dan zou met name D66 een ander probleem kunnen oplossen: de splitsing van de fractie die er is als Johan Pas een voorkeurszetel heeft bemachtigd. Vrijdag weten we dat definitief. Hoewel de foto boven dit verhaal anders doet vermoeden is er een serieuze vertrouwensbreuk tussen Pas en Jenneskens. Zoals bekend greep Jenneskens op het laatste moment de macht door zich met succes te kandideren voor het lijsttrekkerschap. In de fractie, die bij D66 de wethouderskandidaat kiest, is het team-Jenneskens dominant.
Het is de vraag of Jenneskens en Pas, wellicht na mediation, samen zouden kunnen werken als wethouder in een nieuw college. Als daar geen sprake van blijkt, dan is het de vraag wat Pas gaat doen. Als er naast Jenneskens nog een andere D66-wethouder komt - al dan niet parttime - , dan is de kans minimaal dat Pas zich schikt als raadslid voor D66. Dan is de kans levensgroot dat hij vertrekt. Hij kan dan zijn zetel meenemen. In dat geval zou D66 effectief nog maar vijf zetels hebben. Marlou Jenneskens wilde er woensdagavond geen enkele woord aan wijden. "We gaan eerst de definitieve uitslag afwachten om te zien wie er voor D66 in de raad komen. Het is nu veel te vroeg om daar iets over te zeggen. We gaan eerst feestvieren."
Als de formerende partijen in de nieuwe coalitie de SPM met wethouder Frans Bastiaens erbij willen houden, dan moet serieus naar de verdeling van de wethoudersposten gekeken worden om geen bestuurlijk waterhoofd te krijgen.
De verkiezing heeft de vorming van een coalitie er niet gemakkelijker op gemaakt, ook al is er op het eerste oog een comfortabele meerderheid. Als nieuwe wethouders kunnen we met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid al noemen: Marlou Jenneskens (D66), Hubert Mackus (CDA), Jeroen Hoenderkamp (GroenLinks), Manon Fokke (PvdA), Guiseppe Noteborn (VVD). In potlood met op de achterkant een gum kunnen we drie namen opschrijven: Johan Pas (D66), Nol Beckers (CDA) en Frans Bastiaens (SPM).
De nieuwe coalitie zal daarmee vrijwel zeker voor het overgrote deel een voortzetting van de huidige coalitie zijn. Partijen met maar twee zetels hebben weinig te zoeken in de coalitie. Maastricht krijgt, zeker als ook de SPM buiten de boot zou vallen, een linkser georiënteerd college. Alle zetels aan de rechterkant, aan de conservatievere, traditionelere kant, belanden in de oppositiebankjes. In de oppositie zal naar verwachting Jo Smeets de trom slaan.
