Inhoudsopgave
De nieuwe coalitie van Maastricht gaat bestaan uit zes partijen, die elk één wethouder krijgen. Dat willen D66, GL, PvdA, CDA, VVD en SPM. Daarmee gaat feitelijk de huidige coalitie weer vier jaar verder. Deze zes partijen hebben een ruime meerderheid van 25 van de 39 zetels in de gemeenteraad. Het CDA en de SPM wilden met name de VVD erbij houden.
Verkenner Guido Derks heeft dat advies gegeven na het horen van alle partijen.
Derks geeft aan dat met name het CDA en D66 maar één wethouder leveren, maar dubbel zo groot zijn als de andere partijen. Dat krachtsverschil moet tot uitdrukking komen in de inhoudelijke afspraken die gemaakt worden (D66 en CDA halen meer punten binnen) en in de zwaarte van de wethoudersportefeuilles.
Met de keuze voor zes wethouders worden Marlou Jenneskens (D66) en Guiseppe Noteborn (VVD) de twee nieuwe wethouders. Frans Bastiaens (SPM), Hubert Mackus (CDA), Manon Fokke (PvdA) en Jeroen Hoenderkamp (GL) blijven op hun post. Voor de huidige wethouder Johan Pas is het definitief einde oefening met de keuze voor zes wethouders. De machtsovername binnen D66 door team-Jenneskens is daarmee afgerond.
Derks adviseert ook twee formateurs te benoemen, een aangewezen door D66 en een door CDA om zo te zorgen voor een evenwichtige begeleiding van het formatie-proces.
Derks heeft op verzoek van D66 nog gekeken of er ook een andere variant mogelijk was met Volt. Volt stelde evenwel als eis dat ze alleen in een coalitie wil zitten als Volt in de coalitie onmisbaar zou zijn voor een meerderheid in de raad. Dat wilden alle overige partijen niet. De wens van Volt is natuurlijk ingegeven door de gang van zaken de afgelopen vier jaar, waarbij ze feitelijk buiten de coalitie werden gezet omdat ze na het oordeel van de andere coalitiegenoten niet snel genoeg een vervangende wethouder voor de vertrekkende Anita Bastiaans konden vinden. Dat was een gezocht argument.
Derks had ook enkele adviezen voor de manier waarop de coalitie in de raad om moet gaan met de oppositie. In de raad zou er meer ruimte moeten komen voor argumenten. Om die reden adviseert Derks ook een akkoord op hoofdlijnen af te spreken en niet elk onderwerp dicht te timmeren.
De vier onderwerpen waarop wel afspraken gemaakt moeten worden door de coalitie zijn het woondossier, sociale rechtvaardigheid/sterke wijken, duurzaamheid in relatie tot mobiliteit, een toekomstbestendige economie. Het geschilpunt dat Derksen ziet ligt met name tussen GroenLinks en de VVD; wat wordt de plek van de auto in Maastricht?
Derks bepleit overigens ook af te stappen van de huidige portefeuilleverdeling: "Er moet geen potpourri van taken meer komen. Elke wethouder moet een duidelijk en logisch samenhangend pakket voor zijn of haar rekening nemen. Dat doet ook recht aan het democratisch mandaat." In het huidige college is soms onduidelijk welke wethouder waarvoor verantwoordelijk is. Voor bijna elk onderwerp is er een gedeelde verantwoordelijkheid tussen twee of zelfs drie wethouders.
Derks had ook diverse adviezen voor de toekomstige bestuurscultuur van Maastricht. "Veel ruimte voor de raad, ruimte voor argumenten. Samenwerking met de oppositie moet vanzelfspekend zijn, net als oog hebben voor de minderheid."
Derks adviseert de raad ook een debat te voeren over het onderzoek van bureau Berenschot naar de bestuurscultuur tussen raad, college en ambtenarij voordat de nieuwe coalitie begint. Ook zou er jaarlijks een reflectie moeten komen op de onderlinge samenwerking.
Maurice Ubags
Van onze redactie
