Inhoudsopgave
Als wraak al zoet is, dan moet deze wel mierzoet zijn voor Wim Dijkman. Dijkman, de voormalig archeoloog in dienst van Maastricht en ontdekker van het mogelijke graf van d'Artagnan, had een pittige week achter de rug.
Afgelopen week belandde de archeoloog in een politiecel in verband met enkele botresten van mogelijk d'Artagnan die hij privé bewaarde. Hij werd uren verhoord door de Erfgoedinspectie en de politie. Eind april was Dijkman nog de grote 'local hero'. Burgemeester Wim Hillenaar speldde Dijkman in het Kruisherenhotel een koninklijk lintje op. Hij werd zelfs ridder. Een voorbeeld voor de samenleving.
Dat voorbeeld heeft wat de gemeente betreft niet lang geduurd. Dijkman wordt inmiddels verguisd in ambtelijke kringen in Maastricht. Het stadhuis stuurde hem woensdag een sommatie om de botresten voor vrijdag in te leveren. In ambtelijke kringen heeft men geen goed woord over voor de acties van Dijkman rond de opgraving in de kerk in Wolder, die niet precies conform de regels is verlopen. Ook het kerkbestuur in Wolder nam afstand van Dijkman, nadat die had aangegeven waar het graf van d'Artagnan zou moeten liggen.
De gemeente onthulde vrijdag trots de naam van de zevende fietsbrug over de Maas die nu gebouwd gaat worden. Die brug werd vernoemd naar Bobo. Volgens de gemeente is Bobo een belangrijke Frankische krijger uit de zesde eeuw die in Borgharen werd begraven. Bijkomstigheid: De brug verbindt BOscherveld en BOschpoort met BOrgharen. Bobobrug. Een geniale naam dus!
Maar wie is de ontdekker van Bobo? Dat is Willem Dijkman! In 1999 werd in Maastricht-Borgharen een uniek zilveren beslagstuk (mogelijk van een zwaard of riem) gevonden in een Merovingisch graf van een zeer belangrijk persoon. Wim Dijkman was de stadsarcheoloog die toezicht hield op deze opgravingen.
Op dit beslagstuk staat een zeldzame runeninscriptie in het zogenaamde "Oud-Friese" of "Anglo-Friese" runenschrift. Het bevat de naam "Bobo", een Germaanse naam. De inscriptie zelf werd voor het eerst herkend door restaurator Paul Rossèl en later in 1999 bevestigd door runoloog Tineke Looijenga.
En zo krijgt Dijkman nog wat meer roem, die hem naar eigen zeggen steeds onthouden werd toen hij bij de gemeente werkte. Dijkman: "Ik was wel verrast toen ik las dat de brug de Bobobrug gaat heten. De hele opgraving van Bobo laat zien dat ik daar ook nooit de publiciteit mee heb gezocht. Er is wel over deze vindst in Maastricht gepubliceerd in wetenschappelijke studies. Het bijzondere is dat het een van de eerste Frankische namen is die bekend werd."
Het graf van Bobo werd in 1999 gevonden, toen de afdeling archeologie van de gemeente onderzoek deed in opdracht van de Maaswerken. Het graf van Bobo is een wapengraf: alle uitrusting en enkele luxe artikelen gingen mee in het graf. Van de botten van Bobo is niet meer veel gevonden: de graven langs de Maas lagen daarvoor veel te hoog: boeren hebben er eeuwen geploegd."
Bij Bobo werd ook het graf van een vrouw gevonden. Die vrouw kreeg van Dijkman de naam Itta, verwijzend naar Itteren. "Daar had niemand problemen mee. Iedereen vond het wel een passende naam. Een zesde eeuwse Romeo en Julia", zegt Dijkman.
De zus van Dijkman neemt het inmiddels in een ingezonden brief voor haar broer op. Lees hieronder verder.
Van onze redactie
Ingezonden brief
Mijn broer, Wim Dijkman, die voor zijn verdiensten als archeoloog voor de Stad Maastricht onlangs nog werd geridderd, wordt nu in recente berichtgeving neergezet als iemand “zonder de juiste ervaring” en die “een archeologische vindplaats met voeten zou hebben betreden”. Dat beeld herken ik totaal niet.
Een korte samenvatting van de feiten zoals die bij mij bekend zijn: na aanvankelijke tegenwerking van het kerkbestuur voor onderzoek naar de resten van d’Artagnan, worden de deuren van de kerk van Wolder door bemiddeling van diaken Jos Valke toch voor Wim geopend. De stichting wordt opgericht en wegens gebrek aan (of het niet willen uitgeven van?) financiële middelen regelt Wim via zijn netwerk verschillende deskundigen en instanties — onder meer op het gebied van grondradaronderzoek, metaaldetectie, ‘tegellichters’, drone-opnames en laboratorium in München — die aan het onderzoek meewerken, vaak kosteloos of tegen een geringe vergoeding, en in het uiterste geheim. Alles is door Wim zorgvuldig gedocumenteerd.
Toen ik als een van de eersten van Wim te horen kreeg dat alles erop wees dat de gevonden skeletresten toch wel eens van d’Artagnan konden zijn, heb ik hem gevraagd wanneer hij dat wereldkundig zou maken. “Niet voordat wetenschappelijk bewijs is geleverd dat het daadwerkelijk d’Artagnan is” en “Ik kan ook het vertrouwen van Jos niet schaden wegens de afspraken met het kerkbestuur: geen media”.
Een lid van het kerkbestuur vond het echter nodig om bij de gemeente te gaan ‘klikken’ over de vondst. Er volgde een embargo van het nieuws voor L1 en er werd gelogen over de aanleiding van het onderzoek – een grondverzakking.
Na een zoektocht die de afgelopen 28 jaar zijn leven heeft beheerst heeft Wim zijn doel bereikt: het vinden van de botresten van (waarschijnlijk) d’Artagnan.
Wim zal in zijn enthousiasme ongetwijfeld procedures, protocollen en regels hebben overtreden, maar als hij dat niet had gedaan, was er nooit een onderzoek gekomen en was d’Artagnan nooit gevonden.
Maar nu wordt hij volledig buiten het onderzoek gehouden en zijn door frustratie gevoede recente acties waardoor hij in de cel belandde waren misschien niet zo handig, maar met de kennis van het bovenstaande wel enigszins begrijpelijk.
Ik hoop daarom dat gemeente, kerkbestuur en Wim alsnog samen verder kunnen werken aan een waardige en wetenschappelijk verantwoorde afronding van dit bijzondere dossier.
Hoe dan ook, mochten de in de kerk gevonden resten inderdaad van d’Artagnan blijken te zijn, dan zal Wim Dijkman - met of zonder lokale erkenning of eerherstel - internationaal worden gezien als de vinder van de in 1673 tijdens het beleg van Maastricht gesneuvelde Charles de Batz de Castelmore, d’Artagnan.
Carolien Dijkman
Van onze redactie
Maurice Ubags
