Inhoudsopgave
Het eerste RTV-debat woensdagavond knetterde vrijwel direct toen het ging over het oplossen van de woningnood in Maastricht. Dat mag niet verbazen: de 17 partijen die meedoen aan de verkiezingen staan bijna exact verdeeld lijnrecht en ook geharnast tegenover elkaar over oorzaken en hoe de woningnood opgelost moet worden. En dat geldt zeker voor de vraag of statushouders voorrang moeten krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen.
Vraag 8 van de Stemwijzer ging er al over: 'Statushouders mogen geen voorrang krijgen op sociale huurwoningen.' Negen partijen zijn het daarmee eens, acht oneens. Het wordt tijd voor een moreel beraad (zie verderop) in de gemeenteraad op dit onderwerp. Als je in de raad wil gaan zitten, kun je je niet beperken tot wat sappige oneliners.
OPINIE
Hoe fel het RTV-debat was: Bram Nab van Forum voor Democratie kreeg het verwijt van Luc Callemeijn van Groenlinks dat hij asielzoekers tot zondebok maakt om politiek te kunnen scoren. Callemeijn zelf wees de beschuldigende vinger naar "particuliere huizenbezitters", als oorzaak van de woningcrisis. "Particuliere verhuurders, dat zijn huisjesmelkers die kunnen vragen wat ze willen." Nab vond dat een onterechte beschuldiging.
De woningnood is hoog in Maastricht en de politieke partijen voelen dat ook allemaal aan. Maastricht krijgt jaarlijks een verplichting om een x-aantal statushouders (asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen) te huisvesten. Dat lukt de stad eigenlijk al jaren niet meer. Recent is besloten om Syrische gezinnen dan maar in hotels onder te brengen. Als de stad niet voor huisvesting zorgt, kan de provincie ingrijpen. Dat zou een zware bestuurlijke ingreep betekenen: de stad wordt dan feitelijk onder curatele gesteld. Dat wil niemand. Niemand in het gouvernement, niemand in het stadhuis.
Het is een echter een keuze van de gemeenteraad of je statushouders voorrang wil geven of niet. Voorrang op andere urgente gevallen, voorrang op Maastrichtse jongeren die al jaren noodgedwongen nog thuis bij pap en mam wonen en niet verder kunnen met hun leven, met zelfstandig wonen, met een gezin stichten.
Bram Nab zei in het RTV-debat precies wat recent nog bij de landelijke verkiezingen de PVV van Geert Wilders de grootste partij maakt ook in Maastricht. Het woningtekort is het gevolg van decennialange instroom van asielzoekers. Daar is simpelweg niet tegenop te bouwen. Callemeijn wijst erop dat van alle sociale huurwoningen slechts 6% wordt toegewezen aan statushouders.
Een percentage dat discutabel is. Wiskundige en cultureel antropoloog dr. Jan van de Beek, die wordt verguisd in linkse kringen, stelt dat er een vergelijking gemaakt moet worden met de groep waarmee vergunninghouders daadwerkelijk concurreren – namelijk woningzoekenden die nog geen corporatiewoning huren en in het bijzonder jonge sociale huurstarters met een laag inkomen. Dan wordt één op de drie woningen aan statushouders toegewezen.
Hoe dan ook: het CBS gaat ervan uit dat we nu 18,1 miljoen inwoners hebben en dat we er in 2037 al 19 miljoen hebben. Dat is een toename van 900.000 inwoners, volledig op het conto van migratie, de komende elf jaar. Dat zijn tien steden van 90.000 inwoners erbij.
De vraag is of Bram Nab gelijk heeft, of dat we zoals de andere helft in de Maastrichtse raad zegt simpelweg veel te weinig sociale huurwoningen bouwen. De discussie zoals die nu gevoerd wordt in Maastricht gaat niet helpen.
De discussie heeft met alle respect voor alle partijen de diepgang van een surfplank. De partijen komen niet verder dan het benoemen van wat ze zelf vinden. Aan de ene kant samengevat: er is sprake van discriminatie van de eigen inwoners. Aan de andere kant samengevat: we moeten meer bouwen en dat uitgelegd als: de hoogte in, woningen splitsen, optoppen, wonen boven winkels mogelijk maken.
Het huisvesten van statushouders zou een mooi thema kunnen zijn voor een moreel beraad van de nieuwe raad.
Een moreel beraad is een gestructureerd gesprek waarin mensen samen nadenken over een morele vraag of ethisch dilemma uit hun werkpraktijk. Het wordt vaak gebruikt in de zorg, het onderwijs, de overheid en andere professionele omgevingen waar lastige keuzes gemaakt moeten worden. Het doel is niet om snel een oplossing te vinden, maar om waarden en normen zichtbaar te maken, verschillende perspectieven te begrijpen, zorgvuldig af te wegen wat goed handelen is en samen tot een beter onderbouwde beslissing te komen.
Het zou een mooie start kunnen zijn voor de nieuwe raad. Dan leren ze elkaar misschien beter begrijpen op zijn minst. Want één ding is zeker: de komende jaren wordt het dilemma alleen maar urgenter voor zowel rechts/conservatief in de raad als ook links/progressief. Er is op dit dossier nog lang geen reden voor optimisme. De stad loopt nu al achter de feiten aan, en zal dat blijven doen. Weglopen in de raad, zoals recent al een keer gebeurde, is geen optie. Dat is weglopen voor verantwoordelijkheid. Als je in de raad wil gaan zitten, kun je je niet beperken tot wat sappige oneliners. En ja, roepen dat de particuliere huizenbezitters oorzaak zijn van de woningcrisis zoals Luc Callemeijn deed, is er daar zeker één van.
In het linker rijtje de partijen die geen voorrang aan statushouders willen geven bij de toewijzing van een sociale huurwoning.
Hieronder de partijen die de voorrang bij de toewijzing van woningen aan statushouders willen behouden.
Peter Eberson
