Inhoudsopgave
Van Ricardo Offermans, oud-burgemeester van Meerssen, kregen we onderstaande column toegestuurd. "Stem op 18 maart. Voor een lokale overheid waar niemand meer met een kartonnen bord hoeft te staan."
Op een paar meter van elkaar
Soms speelt een maatschappelijk debat zich niet af in Den Haag, maar gewoon op een parkeerplaats aan de Franciscus Romanusweg in Maastricht.
Bij de uitgang van de Action staat hij er vaak. Een man met een kartonnen bord om zijn nek. Geen grote woorden, geen leuzen. Alleen maar de vraag: eten aub. Zijn jas is te dun voor februari, zijn ogen kijken net iets te lang weg. Trots ingeruild voor overleven. Niemand kiest vrijwillig voor dat bord.
Een paar meter verderop, naast de Aldi, ligt het wooncomplex van het COA. Ook daar het alledaagse: winkelwagens, tassen, gesprekken in talen die ik niet altijd versta. Mensen die, net als wij, proberen een leven op te bouwen in een land dat niet hun eerste keuze was, maar hun laatste optie.
Onlangs zag ik het weer. De man stond er. Kort daarna kwam een bewoonster van het AZC de Aldi uit met een sixpack Spa Blauw. Dat beeld bleef hangen: twee werelden op luttele meters afstand.
We hebben in Nederland kraanwater van wereldklasse – gratis, veilig, overal beschikbaar, dat weet ik als voormalig toezichthouder op een waterproductiebedrijf. Spa Blauw kopen is geen noodzaak. Het is een keuze, voor wie het zich kan veroorloven. Wat wringt, is niet dat flesje. Wat wringt, is het contrast. De ene mens die, met publieke middelen, keuzes kan maken in de supermarkt. De andere die afhankelijk is van de portemonnee van voorbijgangers om überhaupt te eten.
Twee vormen van ontheemding. De één gevlucht voor oorlog of vervolging. De ander gevallen uit het vangnet – door pech, ziekte, woningnood, wat dan ook. Beide kwetsbaar. Beide afhankelijk van een systeem. En toch kijken we er anders naar, praten we er anders over, stemmen we er anders op.
Het is makkelijk om dit beeld als munitie te gebruiken: zie je wel, het deugt niet. Of juist: je snapt het niet. Maar de werkelijkheid is zelden zwart-wit.
Wat mij bezighoudt, is niet wie “meer recht” heeft. Het is de vraag waarom we in een rijk land accepteren dat iemand met een kartonnen bord op een parkeerplaats moet staan. Hoe kan het dat op een paar meter afstand twee mensen in onzekerheid leven, maar op heel verschillende manieren worden behandeld, bekeken en geholpen?
De discussie over asielopvang, COA-locaties en gemeentelijk beleid is terecht. Net zo terecht is de discussie over dakloosheid, armoede, verslaving en geestelijke gezondheid. Ik wil die twee niet tegen elkaar uitspelen. Het is geen wedstrijd in wie het zieligst is.
De echte vraag (voor de lokale politiek) zou moeten zijn: hoe zorgen we ervoor dat niemand hier – of je nu geboren bent in Maastricht of hierheen gekomen – op straat hoeft te bedelen om eten?
Over een paar weken kiezen we een nieuwe gemeenteraad. Dat is het moment om in het stemhokje aan dit verhaal te denken.
Gemeenteraadsleden doen hun boodschappen ook bij de Action en de Aldi. Ze zien hetzelfde beeld. Ik hoop dat zij, net als ik toen ik weer in de auto stapte, zich afvragen: hoe los ik dit op? Wat is mijn programma.
Niet met vingerwijzen naar Den Haag of naar “de ander”. Maar met lokale keuzes: meer opvangplekken voor daklozen, betere doorstroom in de opvang, preventie van armoede, betaalbare woningen, en een vangnet dat niemand door de mazen laat glippen.
Laten we op 18 maart stemmen op partijen en mensen die durven te zeggen: in Maastricht en omgeving accepteren we niet dat menselijke waardigheid schaars is – terwijl kraanwater overvloedig stroomt.
Op een paar meter van elkaar zou niemand honger moeten lijden.
Stem op 18 maart. Voor een lokale overheid waar niemand meer met een kartonnen bord hoeft te staan.
Ricardo Offermanns
