CDA heeft twee restzetels, 50PLUS en LPM hebben nakijken

Inhoudsopgave

Het CDA in Maastricht blijkt twee restzetels te hebben veroverd. Het CDA kreeg bij de verdeling van de in totaal 9 restzetels de eerste restzetel al toegewezen. Omdat bij de verdeling van de restzetels gewerkt wordt met een systeem van grootste gemiddelden, is ook de laatste, negende, restzetel bij het CDA terecht gekomen.

Superdicht bij die laatste restzetel waren ook 50PLUS van Bennie van Est en Kitty Nuyts van de Liberale Partij Maastricht. Van Est, die eigenlijk geen enkele betaalde campagne heeft gevoerd, kwam 22 stemmen tekort. Kitty Nuyts kwam 19 stemmen tekort. Voor Van Est is dat bijzonder zuur: hij ging van 1063 stemmen in 2022 naar 1983 stemmen afgelopen woensdag. Dat is een enorme stijging in stemmen, maar dus niet in zetelaantal. Hij bleef steken op 1 zetel.

Kitty Nuyts is ook teleurgesteld. "Dan heb je vier jaar lang keihard gewerkt voor iedereen en dan is dit je loon. Sommige mensen die ik gevraagd had op me te stemmen, waren hun stempas kwijt. Nou ja, dat is toch niet voor te stellen." De LPM kwam uit op 0 zetels.

Bennie van Est had meteen voor woensdagavond al een eigen programmaatje geschreven om te bepalen hoe de zetelverdeling en de verdeling van de restzetels zou uitvallen. Te zien is dus dat de restzetels in volgorde naar CDA, GroenLinks, D66, VVD, PvdA, SAB, FVD, SP en naar CDA zijn gegaan. Dat ziet er zo uit voor de 9 restzetels zo uit (roze vakjes van links naar rechts):

In onderstaande grafiek zijn ook nog de gewogen gemiddelden aangegeven. Te zien is dat de eerste restzetel met 1190 stemmen van het CDA slechts 38 stemmen minder is dan de kiesdeler van 1228. Had het CDA die 38 stemmen erbij gehad, had de partij vijf volwaardige zetels gehad.

Voor degenen die exact willen weten hoe de verdeling van de restzetels gaat:

Restzetels
Na de eerste toedeling van de “volle” zetels aan partijen blijven meestal nog zetels over, de zogenoemde restzetels. Omdat de gemeenteraad in Maastricht bestaat uit meer dan 19 raadszetels wordt de verdeling van de restzetels berekend met het systeem van de grootste gemiddelden.

Dit gaat zo:

1. Het centraal stembureau doet alsof een partij één extra zetel krijgt.
Het telt dus: aantal volle zetels + 1.

2. Daarna deelt het stembureau het aantal stemmen van de partij door dit getal.
Zo ontstaat een gemiddelde.

De restzetel gaat naar de partij met het hoogste gemiddelde.
Heeft een partij een restzetel gekregen? Dan berekent het stembureau het gemiddelde opnieuw, nu met een zetel extra voor deze partij.

5. Als er nog restzetels zijn, gaat de volgende restzetel weer naar de partij met het hoogste nieuwe gemiddelde.

6. Dit wordt herhaald totdat alle restzetels verdeeld zijn.

In 2022 zijn in Maastricht op deze manier 14 restzetels verdeeld. Dat was nog nooit eerder gebeurd bij een Nederlandse gemeente.

Een rekenvoorbeeld:
Er zijn 2 restzetels te verdelen, drie partijen hebben onderstaande stemmen en volle zetels: