Drukke stad? Het is maar hoe je het bekijkt

Inhoudsopgave

Dat het in Maastricht op sommige dagen erg druk kan zijn, zal niemand ontgaan. Kan ook niet anders als je bedenkt dat het aantal overnachtingen in tien jaar tijd met 75 procent toenam en er sprake is van 23 miljoen bezoeken aan het centrum per jaar. Maar cijfers zeggen niet alles, zo onderzocht Maastricht Marketing.

Hoeveel bezoekers ontvangt Maastricht? Het lijkt een eenvoudige vraag. Toch blijkt het antwoord verrassend ingewikkeld, concludeert Guy Vroemen, directeur van Maastricht Marketing. Zijn organisatie bekeek verschillende databronnen om een juist beeld te krijgen hoe Maastricht wordt bezocht. Het levert veel inzichten op, maar leidt ook tot de conclusie: er bestaat niet één cijfer dat vertelt hoe druk Maastricht is.

Iedere bron meet namelijk iets anders. Hotelstatistieken zeggen niets over dagbezoek, het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) onderzoekt Nederlandse vrijetijdsbezoekers maar geen buitenlandse bezoekers, en mobiele data die we meten over het centrum, tellen ook inwoners en passanten mee.

Uit alle data is valt wel iets te zeggen over het aantal bezoekers. Het aantal geregistreerde overnachtingen is op lange termijn sterk gegroeid: in 2025 waren dat er circa 1,6 miljoen, ongeveer 75 procent meer dan in 2014. Tegelijkertijd bleef het aantal unieke Nederlandse vrijetijdsbezoekers de afgelopen jaren relatief stabiel. De mobiele data van laten zien dat tussen januari 2024 en december 2025 het aantal centrumbezoeken toenam. Vanaf april 2026 is een afname zichtbaar, terwijl het totaal over de eerste helft van 2026 met circa 23 miljoen bezoeken ongeveer gelijk ligt aan dezelfde periode in 2025.

Ook over het profiel en gedrag van bezoekers is ook steeds meer bekend. Zes op de tien hotelgasten komt uit Nederland. Onder Nederlandse vrijetijdsbezoekers zijn veel stellen. Winkelen is de belangrijkste afzonderlijke bezoekreden, maar eenmaal hier combineren bezoekers dat met horeca, wandelen, erfgoed, evenementen en cultuur. En ze besteden relatief veel: gemiddeld 105 euro per persoon, het hoogste bedrag van de 34 onderzochte steden in het NBTC-onderzoek.

Drukte wordt ook beleefd. Een volle binnenstad kan voor een ondernemer betekenen dat het goed gaat. Voor een bezoeker kan het levendigheid en sfeer zijn. Voor een bewoner die op zaterdag boodschappen wil doen, kan precies diezelfde drukte een ergernis zijn. Dat verschil komt ook terug in het publieke debat, waarin kritiek klinkt op drukke weekenden, evenementen en piekperioden, "maar drukte op een zaterdagmiddag in de Grote Staat zegt niet automatisch iets over Maastricht als geheel". vindt Guy Vroemen.

Bij Maastricht Marketing staat nu de volgende vraag centraal: welk bezoek draagt bij aan de stad die Maastricht wil zijn? Dat betekent sturen op kwaliteit in plaats van alleen op kwantiteit. Op bezoekers die langer blijven, meer van stad en regio ontdekken en bijdragen aan economie en voorzieningenniveau. En op spreiding over dagen, seizoenen en plekken, met oog voor de balans tussen bezoekers, ondernemers en inwoners. De cijfers die voorhanden zijn zeggen niet alles. Buitenlandse dagbezoeker zijn nog beperkt in beeld, net als bezoekersstromen buiten het centrum. Zo krijgt alleen al winkelcentrum Brusselse Poort jaarlijks 3,7 miljoen bezoekers over de vloer.