Inhoudsopgave
Na 'balkgate' en 'stopverfgate' woedt in Maastricht al weer langer een andere loopgravenoorlog tussen de eigenaren van een chique hotel en de ambtenaren van de afdeling cultureel erfgoed en de welstandscommissie. De strijd gaat om een stuk ballustrade dat is weggezaagd en het gaat om een kleine voor de buitenwereld onzichtbare dakdoorvoer die is gemaakt. Die doorvoer biedt toegang tot de technische installatieruimte van het hotel, bovenop de in zink verpakte hoteltoren aan de achterkant van het hotel.
Het gaat om hotel Maison Haas Hustinx aan het Vrijthof van de zonen van advocaat Richard Wagemans. Het hotel ligt er schitterend bij. Op de reviewsites moet 'Hustinx' alleen een hotel als Hotel Beaumont boven zich dulden.
'Hustinx' was een oud-notariskantoor, en is nu een compleet gasloos hotel met in de kelder een fenomenale spa-ruimte. Elk detail in het hotel is doordacht. Elke suite is een lust voor het oog. Aan de Vrijthofzijde worden de twee gevels van de panden die samen het hotel vormen subtiel aangestraald. Aan de achterzijde is, met vergunning, een compleet nieuwe hoteltoren gebouwd. Het doet erg Parijs aan. De grote Tefaf-handelaren hebben al jaren vooruitgeboekt. Maar liefst 21 mensen hebben er een baan. Het hotel is een groot succes.
Kapitalen zijn door de Wagemansen geïnvesteerd in het restaureren van het pand. Het trappenhuis bladderde en was troosteloos, maar dat is opnieuw gemarmerd. Letterlijk een kunst die alleen de beste vakmensen nog beheersen. De meubels zijn zelf ontworpen. "Geen Chinese rommel bij ons", zegt Wagemans.
Bij de renovatie heeft de familie Wagemans het hele hotel gasloos gemaakt. De technische ruimte is - met vergunning - geplaatst bovenop de hoteltoren. Fraai weggewerkt in zink. Zo hoog op het dak van de toren heeft ook niemand last van het continue gezoem van de enorme warmtepomp. Om op een logische manier bij de technische installaties te kunnen komen is een ballustrade doorgezaagd om een vast trapje te kunnen maken.
Het trapje van eikenhout, precies nagemaakt naar de rest van het trappenhuis.
Op de volgende foto is rechts de in zink verpakte nieuwe hoteltoren te zien. Links onder de glazen overkapping de ontbijtzaal. Daaronder ligt de spa.
Bovenop de grijze toren staat een voor de buitenwereld onzichtbare technische ruimte, Als je een paar honderd meter verderop bij het Toon Hermans Huis gaat staan, kun je met de verrekijker een heel klein stukje van de ook in zink ingepakte technische ruimte zien.
Bovenop die grijze toren staat de technische ruimte, waar een grote warmtepomp in zit die het hele hotel en zwembad en spa gasloos verwarmt.
Als je naast de technische ruimte staat, kun je twee nieuwe dakkappellen in het oude schilddak zien. Die dakkappellen kun je ook vanaf de begane grond zien. Dat was wel toegestaan. Dat is deze foto:
De twee dakkappellen zijn wel te zien vanaf de begane grond, maar de schuine in zink verpakte trapoverkapping is dat niet. Alleen als je bovenop de toren staat, kun je dat stukje zinkwerk zien.
Wie zou denken dat de gemeente Maastricht blij is met de ondernemersfamilie Wagemans heeft het helemaal mis. Het realiseren van het hotel is een langjarig proces geweest, van ook jarenlang slepende debatten over hoe het hotel precies opgeknapt zou moeten worden, over vergunningen, over historische rapporten, over gedoe met de afdeling Cultureel Erfgoed, met de Welstands- en Monumentencommissie.
Die strijd is nu weer opgelaaid. De gemeente heeft Wagemans gemaand het trapje af te breken en het dak ter plekke te herstellen. Want dat is buiten de verleende vergunning gemaakt. Het wil er eenvoudig niet in bij Wagemans. "Deze technische oplossing was de enige oplossing om er te komen. Het deurtje naar de technische installatie is altijd dicht. Eén keer zijn er gasten boven geweest, omdat het deurtje per ongeluk niet was afgesloten. Iemand heeft die mensen gezien en dat gemeld. Nu doet de gemeente of wij er een dakterras van maken. Echt compleet nonsens."
Wagemans: "Bij het trapje lopen alle leidingen. De gemeente wil een andere oplossing met een vlizotrapje. Dan zou ik technisch alles moeten veranderen, door een betonvloer moeten gaan en het allerergste: dan zou ik de topsuite aan de achterkant moeten laten vervallen om dat vlizotrapgat mogelijk te maken. En daar komt bij: in geval van brand in de technische ruimte lijkt zo'n vlizotrapje me levensgevaarlijk. Kom er dan maar eens snel uit."
Het laten vervallen van een van de paar suites is een kostenpost van vele tonnen. Niet alleen technisch, maar vooral vanwege de omzet die je mist. We moeten eigenlijk al tussen de vijftien en twintig jaar goed draaien met het hotel, om de miljoeneninvestering eruit te kunnen halen. Dan sta je dus nog pas op nul. Met een topsuite minder gaat dat nog veel langer duren."
Dwangsom
Een rechtszaak die Wagemans aangespannen heeft tegen de gemeente, heeft hij nu verloren. De familie moet het trapje weghalen en dakdoorvoer weer afbreken en het dak in de oude staat herstellen. Een dwangsom van 60.000 euro heeft hij al verbeurd en die wil de gemeente nu incasseren van de Wagemansen. De rechtbank heeft gezien dat de gemeente adviezen heeft liggen van de Welstands- en Monumentencommissie, van de afdeling cultureel erfgoed en van een adviseur van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. En de gemeente mocht varen op die adviezen: de gemeente heeft de afweging kunnen maken zoals ze die gemaakt heeft. Trapje weg, dak herstellen.
De monumentendeskundigen zijn eensgezind: er is sprake is van ingrijpende wijzigingen aan het rijksmonument. Want het dak en de zolderverdieping met een hoog monumentale waarde zijn op een noemenswaardige, niet ondergeschikte wijze deels gesloopt en vervangen, door de verbinding met inpandige trap naar de nieuwbouw aan de achterzijde. De plaatsing van de trap heeft geleid tot een doorbreking van het achterdakvlak en de goot, waarmee afbreuk wordt of in ieder geval kan worden gedaan aan de monumentale waarde van het pand.
Richard Wagemans: "Natuurlijk ga ik in hoger beroep. Zowel tegen de dwangsom als tegen het weigeren om het trapje alsnog te legaliseren. Alles is vergund: de toren, de spa, de ruimte voor de technische installatie. In dat dakvlak zijn ook twee dakkapellen vergund, ook doorbrekingen van het dak. Maar een minimaal uitbouwtje om het hotel gasloos te kunnen maken, weigeren ze nu."
De Welstands- en Monumentencommissie heeft daarbij gewezen op de zeer waardevolle en beeldbepalende kapconstructie en gemotiveerd dat de trapdoorgang en verbinding daarvan met de technische ruimte een aantasting vormen, ook door de versmelting van de achterbouw en het hoofdgebouw. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed vindt dat historie is verdwenen.
Het college heeft op grond van de adviezen geconcludeerd dat het belang van de monumentenzorg zich verzet tegen het bouwplan.
Richard Wagemans stelde voor de rechtbank dat de aanvraag niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand en geen afbreuk doet aan de monumentale waarden van het pand. Volgens hem is de gemaakte opening niet meer dan vier procent van het gehele achterdak en is 96 procent van het achterschild dus intact gebleven. De in het verleden wel toegestane dakkapellen zijn volgens eiseres zichtbaarder op het dakvlak aanwezig dan de gerealiseerde verbinding met de achterbouw. Ook is de trap die naar de technische ruimte voert ten behoeve van het onderhoud ondergeschikt, omdat daartoe slechts 66 centimeter van de oorspronkelijke trapleuning is verwijderd en vervangen door een op maat gemaakte eiken trap.
Wagemans vindt dat de adviezen waarop het college zich baseert zijn gebrekkig tot stand gekomen. Er is wel degelijk een groot verschil tussen het hoofdgebouw en de nieuwbouw aan de achterzijde.
Wagemans trekt ook een vergelijking met Maison Maastricht, dat aan de voorzijde aan de Boschstraat ligt en aan de achterzijde aan de Batterijstraat ook een grote hoteltoren mocht bouwen. Hij kijkt ook naar wat toegestaan wordt bij de uitbreiding van het Kruisherenhotel met de uitbreiding van het Stuersgebouw. Die hotels mogen met veel meer kamers uitbreiden.
De rechtbank heeft een andere mening. "De nieuwbouw aan de achterzijde van de Boschstraat betreft de bouw van een nieuw gebouw en er bestaat een duidelijke afstand tussen deze nieuwbouw en het bestaande monument aan de Boschstraat waardoor de ruimtelijke samenhang anders is dan in onderhavig geval. De voorgenomen uitbreiding van het Kruisherenhotel betreft of betrof nog slechts een initiatief, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is aangevraagd. Van gelijke gevallen is dus geen sprake."
De rechtbank gaat mee in het frame van de gemeente dat Wagemans altijd de grenzen opzoekt er naar het oordeel van het college nu weer overheen gaat. "Tot slot merkt de rechtbank op dat het college de in afwijking van de verleende omgevingsvergunning gebouwde bouwdelen heeft mogen zien als de spreekwoordelijke druppel die de emmer doet overlopen. Het college heeft op zitting toegelicht dat reeds diverse bouwkundige aanpassingen aan het pand zijn toegestaan die elk op zich ‘net’ toelaatbaar waren, maar dat met onderhavige aanpassingen (met name de trappenopgang als verbinding tussen het monumentale voorpand en de technische ruimte op de achterbouw), mede gelet op de eerdere verbouwingen, het maximaal toelaatbare wordt overschreden."
Over de gestelde financiële schade voor Wagemans is de rechtbank kort. Die is het directe gevolg van het bouwen zonder benodigde omgevingsvergunning, oftewel het bouwen in afwijking van de omgevingsvergunning. Dit komt geheel voor rekening en risico van eiseres."
Wagemans: "Als je ziet hoe de gemeente omgaat met ondernemers, dat is echt om verdrietig van te worden. Ik heb goede hoop dat er wat dat betreft wat gaat veranderen. De besluiten waar ik nu tegen vecht, stammen nog uit de tijd van voor de balk en stopverfgate. De raad heeft nu gezegd dat het monumentenbeleid soepeler uitgelegd moet worden, juist om gebouwen ook economisch te kunnen gebruiken. Anders verloedert alles. Ik zou heel graag willen dat de fractievoorzitters in de raad zelf eens kwamen kijken waar het hier nu over gaat. Want om te kunnen begrijpen waar je het hier over hebt, moet je het echt zelf zien. Het is uiteindelijk de gemeente die beslist."
Van onze redactie
Maurice Ubags
Maurice Ubags
Maurice Ubags
