Maastricht beperkt toegang beschermd wonen en accepteert wachtlijsten

Maastricht begrenst de uitgaven voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang en accepteert dat daardoor wachtlijsten kunnen ontstaan. Zonder ingrijpen dreigt het jaarlijkse tekort voor Maastricht en het Heuvelland op te lopen tot 7,2 miljoen euro in 2029. Daarom voert verantwoordelijk wethouder Jeroen Hoenderkamp (GroenLinks) nu al een beheersplan uit.

Het gaat om ondersteuning voor kwetsbare inwoners, onder wie dakloze mensen, jongeren die vanuit de jeugdzorg doorstromen en mensen met psychische problemen of onbegrepen gedrag. De kosten stijgen doordat meer mensen ondersteuning nodig hebben, de zorg zwaarder wordt en onvoldoende inwoners kunnen uitstromen naar een passende woning.

De financiële omslag is fors. In 2023 hield de regio nog bijna 2,3 miljoen euro over op de rijksmiddelen. In 2025 was er een tekort van ruim 1,2 miljoen. Zonder maatregelen groeit dat volgens de prognose naar 2,7 miljoen dit jaar en 7,2 miljoen in 2029.

De regionale reserve is vanaf dit jaar niet meer toereikend om het tekort te dekken. Een nieuwe aanpak van de zorginkoop begint in 2028, maar de effecten daarvan laten langer op zich wachten. Het college heeft daarom op 28 september het beheersplan vastgesteld. Verschillende maatregelen zijn al in gang gezet.

De gemeente gaat maandelijks bepalen hoeveel plekken per ondersteuningsvorm voor nieuwe instroom beschikbaar komen. De zwaarste vorm, Beschermd Wonen Basis, wordt begrensd op 66 plekken.

“Tegelijkertijd betekent deze maatregel dat inwoners die voldoen aan de criteria voor Beschermd Thuis mogelijk niet direct kunnen worden geplaatst”, staat in het plan.

Mensen kunnen dus een indicatie hebben, maar toch moeten wachten. Tijdens die wachttijd wil de gemeente hun situatie volgen en waar nodig overbruggingsondersteuning inzetten. Acute opvang en crisisopvang vallen buiten het plafond.

Opvallend is de erkenning dat eerdere indicaties soms te veel werden afgestemd op het beschikbare aanbod: “In de afgelopen periode is de beschikbare voorziening in sommige gevallen te veel bepalend geweest voor de indicatiestelling.”

Bestaande indicaties worden opnieuw beoordeeld volgens het uitgangspunt “zo licht als mogelijk, zo zwaar als noodzakelijk”. Daarmee verwacht de gemeente een goedkopere verdeling van de ondersteuning. Het plan erkent dat te lichte ondersteuning problemen kan verergeren en later juist hogere kosten kan veroorzaken. De gemeente schat dat risico laag in.

Ook wil Maastricht vanaf 2027 de financiering voor Shelter043 en Jekerzicht terugbrengen van 40 naar 35 opvangplekken. Het gebruik steeg echter van gemiddeld 24 plekken in januari naar 38 in augustus. Of dit een tijdelijke piek is, weet de gemeente nog niet.

Ondanks de maatregelen blijft extra geld nodig. Maastricht moet in 2027 ruim één miljoen euro uit de algemene middelen bijleggen. Het college wil dat ook de Heuvellandgemeenten voortaan meedragen in het tekort. Daarover moeten alle betrokken gemeenteraden nog besluiten.