Inhoudsopgave
Hoe betrek je de burger dichter bij de lokale politiek? In de oude raadszaal in het stadhuis luisterde een volgepakt zaaltje naar enkele ideeën van Menno Hurenkamp en Evelien Tonkens, uitgenodigd door debatclub Studium Generale. Na afloop was er in hal van het stadhuis een borrel met bitterballen, vlees of vega.
Al brainstormend kwamen alle voors en tegens van een referendum aan de orde. Jeroen Hoenderkamp en Jo Smeets dachten bij een echte bitterbal na over een geschikt onderwerp, toen Hoenderkamp zei: "De Servaasbrug. De plannen voor het Maasdal".
Zoals inmiddels bekend raakte de projectgroep Zuidelijk Maasdal recent een open zenuw in de stad toen gesuggereerd werd de Servaasbrug aan te pakken. Want de Servaasbrug is een groot betonnen obstakel dat de afvoer van het water in de Maas bij een hoge waterstand ongelooflijk remt. Zonder brug is de waterstand tot een halve meter lager, dat is enorm.
De stad verslikte zich. Iedereen in rep en roer. Handen af van onze iconische Maasbrug! Die overigens totaal niet historisch is, maar dat terzijde.
Is daarmee de kous af? Nee. De projectgroep liet weten dat ze alle mogelijkheden en vooral combinaties van mogelijke oplossingen in kaart gaat brengen om Maastricht droog te houden en de scheepvaart veilig.
En die mogelijkheden leiden onherroepelijk tot keuzes. Als we niets doen aan de Maas, zijn we dan bereid om de kademuren (vraag is of die dat aankunnen) met één of anderhalve meter te verhogen? En zijn we ook bereid de spoorbrug te slopen, want dat helpt ook weer een beetje? Zijn we bereid de Maas achter de Wilhelminabrug meer ruimte te geven door land op te offeren? Zijn we als we nergens toe bereid zijn dan wel bereid om eens in de zoveel tijd te accepteren dat de historische binnenstad van Maastricht tot bijvoorbeeld 1,7o meter op de Graanmarkt onder water loopt?
Het zijn die keuzes die je misschien in een referendum zou kunnen voorleggen aan de bevolking. Je geeft ze drie varianten die alledrie tot even droge voeten en veilige scheepvaart leiden. Je moet vóór een van de drie varianten stemmen,
Want, zo leerden we in het stadhuis, je moet mensen altijd vóór een keuze laten stemmen. Niet tégen. Uit onderzoek is gebleken dat als 'tegen' een keuze is, die een ongewilde, onbewuste voorkeur heeft bij veel mensen. Als je 'tegen' bent, werk je meestal niet mee aan een verandering die als het fout gaat dan ook niet op jouw conto komt te staan. Jij was immers tegen. Een tegenstem is vaak behoudender, voelt veiliger.
Referendum als een vorm van directe democratie. In landen als Zwitserland werkt het referendum uitstekend. We zouden kunnen aan die horlogemakers kunnen vragen of ze een keer tijd hebben voor ons. Daar komt waarschijnlijk wat beters uit dan uit Chat-GPT of CoPilot.



