Inhoudsopgave
Wie de tweede bestuursrapportage van Maastricht doorleest, komt het woord vertraging op veel plekken tegen. Net als plannen die later beginnen, besluiten die worden uitgesteld en werkzaamheden die doorschuiven naar 2027 of daarna. De oorzaken verschillen per dossier. Het patroon is wel hetzelfde: wat voor dit jaar was gepland, gebeurt geregeld pas later of maar gedeeltelijk.
Dat beeld bestaat al jaren. De organisatie is simpelweg niet in staat te voldoen aan alle politieke ambities, ondanks ook de inzet van steeds meer externe inhuur. Het stadhuis probeert werk te maken van 'portfoliomanagement': kijken welke zaken met voorrang afgehandeld moeten worden en welke zaken 'on hold' worden gezet.
Aan de andere kant heeft de nieuwe coalitie bekendgemaakt dat ze voor tientallen miljoenen euro's aan extra ambities wil realiseren deze raadsperiode.
De tweede bestuursrapportage noemt vertragingen bij scholen, sportzalen, beleidsnota’s en stadsprojecten. Soms komt dat door vergunningen of ingewikkelde voorbereiding, maar op andere plekken is er te weinig uitvoeringscapaciteit of ontbreekt projectleiding. Bij een aantal vertragingen is de gemeente ook afhankelijk van derden, zoals bijvoorbeeld het LVO, het Limburgs Voortgezet Onderwijs.
Een greep uit de belangrijkste verschuivingen, zoals die genoemd worden in de laatste bestuursrapportage:
- Horecabeleid: de nota was voorzien voor 2026, maar wordt naar verwachting pas medio 2027 vastgesteld. Na het ingrijpen van de gemeenteraad in de kwestie Intratuin, waarvan de horeca-uitbreiding per direct werd gedoogd, laat de nota weer langer op zich wachten.
- Atelierbeleid: afzonderlijk beleid voor ateliers en vrijplaatsen is voorlopig uitgesteld. De gemeente wil eerst de cultuurvisie maken en in 2027 de behoeften van creatieve makers onderzoeken.
- Onderwijshuisvesting: de oplevering van de nieuwbouw aan de Oude Molenweg voor Porta Mosana is verschoven van medio 2028 naar medio 2029. Het schoolbestuur LVO is later met de voorbereidingen begonnen. Ook de sporthal Oost aan de Demertdwarsstraat komt later: de oplevering staat nu gepland voor eind 2029, terwijl eerder 2028 als planning gold. Dat vertraagt ook de uitbreiding van het Bernard Lievegoed College.
- Sportzalen: de bouw van de gymzaal in Wittevrouwenveld en de sportzaal in Belfort start naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027. Bij Wittevrouwenveld spelen bodemonderzoek en kabels en leidingen een rol. In Belfort duurde de sloop van de oude SNS-locatie langer, waardoor ook de verwerving van de grond vertraging opliep. De besluitvorming over een nieuwe sport- en beweegvisie is door personele wisselingen verschoven naar april 2027.
- Timmerfabriek en poppodium: de opbouw van programmering en ondersteuning in Timmerfabriek Zuid schuift grotendeels door naar 2027. De locatie is pas sinds september in gebruik. Ook de aanbesteding voor een grootstedelijk poppodium heeft vertraging opgelopen en wordt naar verwachting pas in 2027 uitgevoerd. In 2026 blijft daardoor 520.000 euro van het daarvoor beschikbare budget onbesteed.
- Jeugdhulp: de nieuwe inkoop van jeugdhulp met verblijf is een jaar uitgesteld. Die start niet in januari 2027, maar in januari 2028. De huidige contracten worden verlengd.
- Stadsprojecten: de gedeeltelijke sloop van het Landbouwbelang en het bouwrijp maken van het terrein zijn doorgeschoven naar 2027. Ook de sloop en sanering van de Mondi-locatie beginnen naar verwachting pas medio 2027. De aanpak van het Kennedytracé is uitgesteld en moet opnieuw worden afgewogen en ingepland.
- Openbare ruimte: de werkzaamheden aan de kademuren langs de Maas zijn uitgesteld tot het voorjaar van 2027, omdat de vergunning te laat kwam om nog dit jaar te kunnen werken. De renovatie van de Hoeg Brögk is verschoven naar 2028; het vervangen van de liften volgt in het eerste kwartaal van 2027.
- Begraafplaats: door beperkte uitvoeringscapaciteit zijn het herstel van monumentale graven, het ruimen van graven op grotere schaal en de aanleg van een overkapping niet of maar gedeeltelijk uitgevoerd. De gemeente verwacht daardoor 140.000 euro minder uit te geven.
- Busstation en aanloopstraten: de maatregelen om het busstation beter toegankelijk te maken, zijn naar 2027 verschoven omdat de uitvoerende diensten in 2026 geen capaciteit hadden. Bij de aanloopstraten is vertraging ontstaan doordat projectleiding ontbreekt.
Ook bij de energietransitie loopt een deel van de uitvoering achter. Personele wisselingen en langdurige ziekte — samen ongeveer anderhalve formatieplaats — hebben gebiedsaanpakken vertraagd. Het isolatieproject voor energiearmoede begon later door een langere aanbesteding, de opstart van de uitvoerder en beperkingen vanuit de natuurwetgeving. De gemeente schrijft dat het project inmiddels op stoom is en dat de landelijke bestedingstermijn is verlengd.
Niet elke verschuiving betekent dat een project definitief van de baan is. Vaak blijven de middelen beschikbaar voor een volgend jaar.
Portfoliomanagement moet helpen om beter te bepalen welke projecten voorrang krijgen en hoe de beschikbare mensen en middelen worden verdeeld. Daarnaast wordt gewerkt aan een dashboard voor grote projecten, zodat bestuur en raad meer zicht krijgen op de voortgang.
De vraag is of betere planning voldoende is. Een deel van de vertragingen komt door vergunningen, onderzoeken, grondverwerving of externe partijen. Maar in de rapportage worden ook beperkte capaciteit, personele wisselingen en ontbrekende projectleiding als oorzaken genoemd. Dan gaat het niet alleen om de vraag welke projecten prioriteit krijgen, maar ook om de vraag of de gemeente genoeg mensen heeft om ze uit te voeren.
De achterblijvende uitvoering staat niet los van de spanningen in het stadhuis. In de aanloop naar het vertrek van gemeentesecretaris Gert-Jan Kusters bijna een jaar geleden botsten college en ambtelijke top over het tempo waarin de organisatie leverde. De gemeente schakelde daarna bureau Berenschot in. Dat bureau beschreef een langdurig problematische bestuurs- en organisatiecultuur, met hoge werkdruk, verkokering en politieke ongeduldigheid. Ook wethouder Frans Bastiaens werd in het onderzoek genoemd in verband met gedrag dat ambtenaren als dominant en onvoorspelbaar ervoeren. Bastiaens geduld met het ambtelijk apparaat was dan op.


Al ons nieuws is en blijft gratis, maar waardeert u ons werk, steun dan De Nieuwe Ster.
