Inhoudsopgave
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart krijgt de kiezer voor het eerst weer de gelegenheid om een oordeel over de landelijke politiek te geven. Dat oordeel kan de lokale afdelingen van de landelijke partijen zetels gaan kosten. Met name de VVD van Guiseppe Noteborn en D66 van Marlou Jenneskens moeten hopen dat hun Haagse collega's ze nog niet meer schade gaan berokkenen dan nu al het geval is.
ANALYSE
Wie landelijk op de VVD stemde zag hoe de partij recent heeft ingestemd met een belasting op niet gerealiseerde koerswinsten van 36%. Uniek in de wereld. En de wereldpers heeft die belasting massaal geridiculiseerd. Waar de Nederlanders de aandelenmarkt en de beurs uitvonden in 1602, hebben de Nederlanders nu de 'kill switch' gevonden voor het kapitalisme. Deskundigen voorspellen een uittocht van kapitaal. Deskundigen voorspellen ook dat de echte rijken zich weten te onttrekken aan die belasting middels allerlei constructies, maar dat Jan Modaal+ de Sjaak is.
De jongerenafdeling van de Liberalen kiest voor een ramkoers met de eigen partij in Den Haag. De belasting op het fictieve rendement "is wat ons betreft een van de meest desastreuze keuzes in de recente politieke geschiedenis".
Niet alleen de JOVD maakt de eigen partij het leven zuur, ook op social media wordt massaal uitgehaald naar de VVD. Saillant: het voorstel voor deze belasting haalde het dankzij steun van onder meer GroenLinks/PvdA. Dat was toch de partij die VVD-leider Yesilgöz keihard uitsloot om nog iets van de landelijke verkiezingen te redden? Die gok pakte goed uit, maar Yesilgöz is die uitsluiting alweer vergeten. Net als haar voorganger Rutte heeft ze kennelijk soms wat last van haar geheugen.
Het wordt voor de VVD in Maastricht spannend of de kiezer ook zo vergeetachtig is. Nog een week of vier en dan mag die een bolletje rood kleuren.
De onderwijspartij D66 maakt er landelijk nog een grotere puinhoop van. Nathalie van Berkel liegt consequent en keihard over haar CV en moet onder alle druk opstappen als beoogd staatsecretaris van Financiën nog voordat ze op het bordes heeft gestaan. Ze had haar CV ingevuld op basis van wat ze zich nog kon herinneren. Ja, en dan weet je zeker niet meer dat je je propedeuse al niet haalde maar doe je alsof je wel afgestudeerd bent aan de universiteit. Met zo'n geheugen ben je per definitie ongeschikt voor een baan als staatssecretaris.
Niet alleen liegebeest Van Berkel treft blaam, ook partijleider Rob Jetten treft evengoed blaam. Hij wist dat het CV van Berkel niet klopte: naar D66 toe was ze wel open geweest over het niet afmaken van haar opleidingen, zo erkende Jetten zelf voor de verzamelde pers. Met andere woorden: Jetten vond de presentatie van haar CV wel in orde, maar pas nadat De Volkskrant de leugens achterhaalde werd Van Berkel onhoudbaar. En dan zei Jetten in eerste instantie ook nog dat de keuze voor de staatssecretaris aan D66 was, en dat daar dus commentaar gevraagd moest worden. Alsof we allemaal gekke Henkie zijn. Jetten laat een gebrek aan leiderschap zien.
Jetten stuurde meteen na de verkiezingen Hans Weijers als informateur het veld in. Die moest net zo snel weg als de informateur van de PVV Gom van Strien weg moest wegens onthullingen over fraude en belangenverstrengeling. Weijers noemde Yesilgöz in appjes "die feeks van de VVD" en "een leugenaarster". Die benoeming werd daarmee de eerste faux pas van Jetten, die vervolgens Sjoerd Sjoerdsma heeft benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken. Sjoerdsma, die China misschien niet in mag. Hoezo Nederland handelsland?
Jetten kan D66 nog meer schade berokkenen door Van Berkel nog een tijdje in de tweede kamer te laten zitten. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Als Van Berkel in de kamer blijft zitten, schaadt dat het toch al belabberde aanzien van de politiek. De oppositiepartijen zullen er alles aan doen om aangeschoten wild Van Berkel in de publiciteit te houden tot zeker 18 maart. Haar CV was net zo metaforisch als de tien nieuwe steden die Jetten zelf wilde gaan bouwen om de woningnood op te lossen, zo kunnen we al lezen.
De Box3-mispeer bij de VVD en het gestuntel bij D66 worden nog gecompleteerd door andere impopulaire maatregelen, zoals het korten van de WW-duur tot één jaar, het verhogen van het eigen risico voor de zorg en een voorstel om de salarissen van de politici met 18% te verhogen. De Vrijheidsbijdrage voor Oekraïne is gewoon een belastingmaatregel. Terecht overigens dat we alles doen om Oekraïne te steunen. Maar zeg dat dan gewoon.
De landelijke politiek kan zeker voor de lokale afdelingen zetels erbij of zetels eraf betekenen bij gemeenteraadsverkiezingen. Anders dan de VVD en D66 heeft het CDA van Bontenbal recent geen uitglijders meer gemaakt. Gabriëlle Heine van het Maastrichtse CDA zal hopen dat dat zo blijft. Lokaal heeft ze vier jaar lang hard gewerkt aan een goede uitslag, het CDA heeft een lijst samengesteld die brede delen van het Maastrichtse kiesvolk zal aanspreken. Heine wil oogsten op 18 maart: ze zou het liefst nu een paar weken uit de kalender scheuren. In Maastricht wordt wel eens gezegd dat het CDA eigenlijk ook gewoon een lokale partij is.
Bij de VVD en D66 is er veel minder een lokaal profiel waar ze op kunnen steunen. De altijd lijsttrekker John Aarts wordt nu opgevolgd door Guiseppe Noteborn. Hij heeft nog lang niet het track record van good old Johnny. Had Aarts twee jaar geleden al voor Noteborn plaats gemaakt in het college, had die zich veel beter kunnen profileren. Maar dat paste niet in het denkraam van Aarts. Noteborn heeft wel een jonge frisse ploeg liberalen in de top van de kandidatenlijst. Wellicht dat hij een nieuwe generatie liberalen in Maastricht weet aan te boren.
Bij D66 staan de lokale kaarten er ronduit slecht voor. Bij de partij is de huidige wethouder Johan Pas met nipte meerderheid door de leden aan de kant geschoven ten faveure van Marlou Jenneskens. D66 burgerraadslid Paul van de Kandelaar sprak van een regelrechte coup en van een 'kittenclub' rond Jenneskens. Na veel geruzie kwam D66 terug op haar besluit om Johan Pas helemaal 'kalt te stellen'. Hij kreeg nadat hij in bezwaar ging alsnog plek 8 op de kandidatenlijst. Pas heeft naar buiten toe nog nooit gereageerd op de manier hoe hij afgeserveerd is. Dat siert Pas. Maar D66 Maastricht is nu toch vooral het "beeld" (om het in Haags spin-jargon te zeggen) van een gebroken vaas.
Waar Pas de meest zichtbare D66'er en misschien wel in de stad de meest zichtbare wethouder is, schittert Jenneskens door afwezigheid in de lokale politiek. Misschien volgt ze alle vergaderingen via de live-stream daarvan, maar in Mosae Forum, in de anti-chambre of in de groene vergaderzaal heeft nog niemand haar gezien het afgelopen half jaar. Ze is in elk geval één keer gezien bij een domeinvergadering die werd gehouden in het asielzoekerscentrum in Maastricht. En bij debatcentrum Sphinx kreeg ze het meteen al flink aan de stok met Guiseppe Noteborn over de voorrang voor statushouders bij de toewijzing van een sociale huurwoning.
Haar partijgenoot Mandy Op den Oordt (plek 5) kreeg bij de altijd goed bekeken machseuverdrach van otoriteitetoeker Georg van Zeijl wel nog een flink pr-steuntje in de rug. Van Zeijl besteedde veel tijd aan de sportieve en energieke Mega Mandy, de partner overigens van een van de Tempeleers.
D66 moet het dus nog meer dan de liberalen hebben van landelijk sentiment. Jenneskens, die op dag één na haar verkiezing tot lijsttrekker al aangaf wethouder te willen worden, had ongetwijfeld stiekem gehoopt op het Rob Jetten-effect. Jetten, waar ze al samen mee op de foto stond die ze gretig deelde. De man die ook de jeugd weer wist te interesseren voor de politiek. Dat Jetten-effect kan ook wel eens averechts gaan uitpakken.
