De familie Hermans, een echte Maastrichtse familie

Inhoudsopgave

Bakkerij Hermans in de Zakstraat is een begrip. Negentig jaar geleden, in 1936, begon Mathieu Hermans zijn brood- en banketbakkerij. Mathieu was de grootvader van Carmen Hermans, de huidige eigenaresse. Carmen nam de bakkerij over van haar in 2020 overleden vader, die ook Mathieu Hermans heette.

Ik dook in de geschiedenis van de familie Hermans en ontdekte dat deze familie al bijzonder lang met Maastricht verbonden is. Om de familierelaties overzichtelijk te houden, is hieronder een schematisch overzicht van de voorouders van Carmens grootvader afgebeeld.

Door Stefan Vrancken

Een huwelijk in Gronsveld

Mathias Josephus Hubertus Hermans en Jeannette Maria Theresia Spronck, de grootouders van Carmen Hermans, trouwden in Gronsveld op 23 november 1936. Voor Gronsveld was gekozen omdat de bruid in die gemeente ter wereld was gekomen en daar ook woonachtig was. De grootmoeder van Carmen was afkomstig uit een landbouwersgezin. Haar ouders Alphonse Hubert Spronck en Maria Cornelia Duijsens waren aanwezig bij het huwelijk. De bruidegom, die in Maastricht woonde, was volgens de huwelijksakte broodbakker van beroep. Zijn vader Joannes Hubertus Hermans was al in 1933 overleden. Josephina Nelissen, de moeder van de bruidegom, leefde nog en was woonachtig in Maastricht.

De bovenste twee handtekeningen zijn van de bruidegom en de bruid. Daaronder staan de handtekeningen van de ouders van de bruid. De onderste twee handtekeningen werden geplaatst door de getuigen.

De overlijdensannonce die op 28 september 1933 werd geplaatst in de Limburger Koerier.

Een geboorte op de Grote Gracht

Mathias Josephus Hubertus Hermans, de grootvader van Carmen, werd op 15 maart 1908 geboren in het ouderlijk huis op de Grote Gracht 43. Vader Joannes Hubertus Hermans was schoenmaker van beroep. De grootvader van Carmen was het zevende en tevens jongste kind in het gezin. Na hun huwelijk in Maastricht op 3 september 1890 gingen Carmens overgrootouders, Mathias Josephus Hubertus Hermans en Josephina Nelissen, in de Havenstraat wonen. In 1892 verhuisde het gezin Hermans-Nelissen naar de Kesselskade, gevolgd door een verhuizing in 1899 naar de Gubbelstraat. Op 16 oktober 1899, ruim drie maanden na de verhuizing naar de Gubbelstraat, deed zich een dramatische gebeurtenis voor in het gezin. Maria Josephina Louisa Hermans, het eerste kind van het echtpaar Hermans-Nelissen, overleed die dag op achtjarige leeftijd. Zij overleed aan de gevolgen van een acute hersenvliesontsteking. In 1903 verhuisde het gezin naar de Grote Gracht 43, waar de grootvader van Carmen in 1908 werd geboren.

De geboorteakte van Mathias Josephus Hubertus Hermans (1908), grootvader van Carmen.

Een schoenmakersfamilie

Joannes Hubertus Hermans, de overgrootvader van Carmen, was niet de enige schoenmaker in de familie. Ook zijn vader Ludovicus Hubertus Hermans én zijn grootvader Joannes Ludovicus Hubertus verdienden als schoenmakers de kost. Ondanks dat Ludovicus Hubertus Hermans, de betovergrootvader van Carmen, op 14 november 1831 in de Hoenderstraat ter wereld kwam, woonde hij ten tijde van zijn huwelijk op 2 november 1854 in Heer. Zijn ouders Joannes Ludovicus Hubertus Hermans en Maria Margaretha Catharina Hubberts, beiden geboren Maastrichtenaren, woonden op dat moment ook in Heer. Maria Margaretha Catharina Hubberts was overigens vroedvrouw van beroep.

Ten tijde van zijn huwelijk (1854) was Ludovicus Hubertus Hermans dienstplichtig militair met onbepaald verlof. Toen hij werd gekeurd voor de militaire dienst, werden ook zijn uiterlijke kenmerken genoteerd. Hij was 1,68 meter groot en had blauwe ogen en blond haar. De ambtelijke beschrijving vermeldt verder dat hij een ronde kin en een ovaal aangezicht had.

Een huwelijk in de Franse tijd

We maken nu een sprong naar het jaar 1797. Maastricht was toen al drie jaar in Franse handen. Op 23 juli van dat jaar stonden de twintigjarige Hubertus Hermans en de achttienjarige Maria Ida Gadet voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van Maastricht. Die dag traden zij in het huwelijk. In de huwelijksakte is vermeld dat de bruidegom woonachtig was in de Muntstraat. De straat waar de bruid woonde, werd helaas niet genoteerd. Hubertus Hermans en Maria Ida Gadet waren de ouders van de hiervoor genoemde schoenmaker Joannes Ludovicus Hubertus Hermans, de grootvader van de overgrootvader van Carmen Hermans.

Hubertus Hermans was glazenmaker van beroep. Een glazenmaker was een ambachtsman die gebroken ruiten verving, glas sneed en loodramen en andere vensters herstelde. Hubertus overleed op vijftigjarige leeftijd op 7 februari 1827. Hij was toen woonachtig in de Jodenstraat.

Evenals zijn nazaten was Hubertus Hermans een geboren Maastrichtenaar. Hij werd op 25 januari 1777 gedoopt in de Sint Catharinakerk. Die kerk lag destijds op de Houtmarkt, op de grens tussen de Markt en de Boschstraat. Hij was het vierde kind van het echtpaar Arnoldus Hermans en Maria Joanna Defresne.

Een fragment uit het doopregister van de Sint Catharinakerk. Op 25 januari 1777 werd Hubertus Hermans gedoopt. Omdat zijn moeder in het bezit was van de Brabantse nativiteit, werd Hubertus ook een Brabantse Maastrichtenaar in het tweeherige Maastricht. Als peter en meter waren bij het doopsel aanwezig Hubertus Defresne en Maria Ida Hermans.

Een Maastrichtse koopman

Ook Arnoldus Hermans, de vader van Hubertus Hermans, werd in Maastricht geboren. Hij werd op 13 februari 1747 gedoopt in de eerder genoemde Sint Catharinakerk. Zijn ouders waren Arnoldus Hermans en Maria Janssen. Zij waren op 19 oktober 1727 getrouwd in de Sint Catharinakerk. Ruim een jaar na de geboorte van Arnoldus Hermans stonden de troepen van de Franse koning Lodewijk XV voor de stadspoorten van Maastricht. Op 7 mei 1748 moest Maastricht capituleren, waarna een Franse bezetting van negen maanden begon. Op 20 april 1825 overleed Arnoldus. Volgens zijn overlijdensakte woonde hij in de Bogaardenstraat.

Arnoldus Hermans, de vader van Hubertus Hermans, was koopman in Maastricht. Dit feit ontdekte ik dankzij een akte die op 21 december 1787 werd verleden voor de Maastrichtse notaris Joannes Franciscus Habets. In die akte nam Arnoldus een geldlening op bij Maria Agnes van Valckenborg, een in Maastricht woonachtige koopvrouw.

De tijd ontbrak mij om verder te graven in het verleden van de familie Hermans. Ongetwijfeld zal verder archiefonderzoek nog meer aan het licht brengen. Wellicht ontdek ik dan ook nog een verre familieconnectie. Gertrudis Caenen-Menten (1921-1991), mijn grootmoeder van moederszijde, stamt namelijk af van Maria Hermans die op 19 februari 1702 in de Sint Catharinakerk trouwde met de Maastrichtse bakker Geurt Tans. Maria werd op 15 oktober 1679 gedoopt in de Sint Jacobskerk als dochter van Peter Hermans en Maria Bringhmans. De Sint Jacobskerk lag destijds op de hoek van de Bredestraat en de Sint Jacobstraat.