Inhoudsopgave
Notaris Stefan Vrancken is voor De Nieuwe Ster in het archief gedoken voor de rubriek Nostalgie in zwart-wit. Vandaag het verhaal achrter Sint Bernardusstraat 13 en Kleine Gracht 29
Fotograaf G.Th. Delemarre maakte in 1962 een grote hoeveelheid foto’s van Maastrichtse panden. Deze foto’s maken deel uit van de beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. In augustus 1962 fotografeerde hij Sint Bernardusstraat 13 (rechts, met het uithangbord). Dit pand zou legendarisch worden als de locatie van ’t Knijpke, het allereerste eetcafé van Maastricht, en wellicht zelfs van heel Nederland. Met ’t Knijpke is de naam van de in 2020 overleden Jef Vliegen onlosmakelijk verbonden. Jef was echter niet de oprichter van ’t Knijpke. In De Nieuwe Limburger van 30 december 1957 verscheen namelijk een advertentie waarin aangekondigd werd dat diezelfde avond op het adres Sint Bernardusstraat 13 ’t Knijpke zou worden geopend door J. den Boer-Zengers.
Mogelijk dat J. den Boer-Zengers het echtpaar Joop den Boer en Mia Zengers betreft. In een advertentie in de Gazet van Limburg van 2 april 1953 is te lezen dat zij op 11 april zouden gaan trouwen in de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek. Op 29 maart 1958, drie maanden na de opening, werd in De Nieuwe Limburger een advertentie geplaatst met als tekst: “Neet iers Napels zien en dan sterve, mèh iers ’t Knijpke zien en dan terukkomme!!!”.
In het Nieuwsblad van het Zuiden verscheen op 27 november 1958 een bericht over de opening van een brouwerijmuseum in ’t Knijpke: “Na Muenchen en Brussel krijgt ook Maastricht zijn brouwerijmuseum, waarschijnlijk het eerste in Nederland. Op initiatief van de heer Paul van Aubel, lid van een Maastrichtse bierbrouwerij is dit museum ingericht in de 15e eeuwse kelder van een gerestaureerd pand in de St.-Bernardusstraat 13, “’t Knijpke” geheten.”
De naam van Jef Vliegen trof ik in combinatie met ’t Knijpke de eerste keer aan in een advertentie in De Nieuwe Limburger van donderdag 22 december 1966: “Eindelijk, ’t Knijpke gaat weer open! Jef Vliegen laat de Ridder-kraan lopen! Bij de opening wordt Uw komst op prijs gesteld. A.s. vrijdag 5 uur.”
Helstraat
Het adres Sint Bernardusstraat 13 zou zeer lang bewoond worden door het echtpaar Laurentius Moers, van beroep smid, en Maria Catharina Thijs. Zij trouwden in 1895 en gingen eerst wonen op het adres Verwerhoek 1, waarna in 1900 de verhuizing volgde naar Achter de Molens 1. Tenslotte vond in 1906 de verhuizing plaats naar de Helstraat 13. In 1926 werd de naam Helstraat gewijzigd naar Sint Bernardusstraat. Toen Laurentius Moers op 26 mei 1949 als weduwnaar overleed, was hij nog steeds woonachtig op dit adres.
Kleine Gracht 29
Fotograaf G. de Hoog maakte deze foto op 24 juni 1916. Europa stond toen in brand. De oorlog die later de Eerste Wereldoorlog genoemd zou worden, was in volle gang. Helemaal links ligt het pand met het adres Kleine Gracht 29. Op het raam is te lezen: “Jean Prick. Hollandsche Paardenslagerij”. Toen de foto werd gemaakt, woonde hier de vierendertigjarige weduwe Maria Catharina Rhijther.
Ruim tien maanden eerder, op 7 augustus 1915, was haar echtgenoot, paardenslager Joannes Matheus Hubertus Prick, overleden. Zijn roepnaam was Jean. Het jonge koppel was toen pas tien jaar getrouwd. De officiële doodsoorzaak van Jean luidde: “morbus Banti”. Het syndroom of de ziekte van Banti wordt gekenmerkt door een sterk vergrote milt. De ziekte lijdt tot vroegtijdige vernietiging van bloedcellen door de milt.
Slager
Op 18 mei 1918 hertrouwde de paardenslagersweduwe Maria Catharina Rhijther, die overigens tevens een paardenslagersdochter was, op zesendertigjarige leeftijd met de vierentwintigjarige slager François Léon Jacobs. Volgens het Maastrichtse bevolkingsregister was hij al op 12 februari 1917 vanuit zijn geboorteplaats Vilvoorde (Vlaams-Brabant) ingeschreven op het adres Kleine Gracht 29, waar de weduwe Prick met haar drie zoontjes woonde. Was hij als werknemer door de weduwe Prick in dienst genomen en sloeg later de vonk over? Het huwelijk bleek noodzakelijk, want ruim vijf maanden na het huwelijk, op 3 oktober 1918, werd een zoon geboren.
Advertenties
Op 25 mei 1918, een week nadat de weduwe Prick was hertrouwd, plaatste haar kersverse jonge echtgenoot een advertentie in De Limburger Koerier. Hij presenteerde zich onder de naam “Brusselsche Paardenslagerij”. Volgens de advertentie kocht hij “alle soorten slachtpaarden en veulens, liggende paarden en geslachte paarden tegen de hoogste prijzen”. Zijn specialiteit was “rookvleesch”. Tot 1936 bleven advertenties van paardenslager Jacobs verschijnen in diverse kranten. Op 23 mei 1936 werd in de Limburger Koerier de inventaris van de slagerij te koop aangeboden. Op 1 augustus 1936 werd in datzelfde dagblad het pand Kleine Gracht 29 door de kinderen van Maria Catharina Rhijther uit haar eerste huwelijk te huur of te koop aangeboden. Maria Catharina Rhijther overleed op 31 juli 1948 op zevenenzestigjarige leeftijd. Zij woonde op dat moment met haar tweede echtgenoot op het adres Jodenstraat 30.
Op 30 september 1960 opende E.C. Rijken op het adres Kleine Gracht 29 Toko Tahoe, een “Indische winkel annex traiteurs-inrichting”, zo is te lezen in De Nieuwe Limburger van een dag eerder. Toko Tahoe leverde niet enkel “alle soorten Indische en Chinese ingrediënten”, maar ook “originele Indische gerechten per ons of per portie”.
Van onze redactie
