Raad laat droom spoortunnel én Coenen en Soete niet los

Inhoudsopgave

De gemeenteraad wil het droomscenario van een tunnel onder het spoor in het centrum van Maastricht niet loslaten. En de raad wil dat de bedenkers van het plan, professor Luc Soete en stedebouwkundige Jo Coenen, betrokken blijven de verdere uitwerking. Bastiaens: "We gaan een nieuw gesprek inplannen, de samenwerking is altijd goed.

Wethouder Bastiaens, die in eerste termijn pleitte tegen vasthouden aan de tunnel, was na de dinerpauze om. Bastiaens: "Gehoord de wens van de raad wil ik ook de variant ondertunneling onderzoeken. Ik stel voor dat we daar dan ook extra budget voor uittrekken en dat we zelfs extra budget vrijmaken om serieus te lobbyen voor deze ondertunneling."

Dat extra budget was volgens een ambtenaar "een paar ton". In de woorden van Gabriëlle Heine van het CDA "een paar kerststallen. Dat vind ik het wel waard."

Coenen en Soete die op de publieke tribune zaten, waren tevreden met het besluit van de raad. Luc Soete: "We zijn blij dat er een goed onderbouwd nader onderzoek komt en dat wij daarbij betrokken worden. Als je alleen aan Prorail en aan het Rijk vragen stelt over de ondertunneling, weet je de uitkomst al. In ons plan is er een kostprijs van 760 miljoen euro en een opbrengst van meer dan één miljard euro. Het plan is doorgerekend."

De dromers in de raad hebben het voorlopig gewonnen van de raadsleden die zichzelf liever "realist" noemen en die bang zijn dat als niet voor de korte termijn-verbeteringen gekozen wordt middels het verbeteren van tunnels en bruggetjes, woningbouw op zich laat wachten. Korte termijn-oplossingen die Coen van der Gugten van GroenLinks typeerde als "een opgeleukte passarel en tunnel" en "weinig ambitieus".

GroenLinks was overigens tegen ondertunneling. Coen van der Gugten van noemde het economisch draagvlak voor de ondertunneling "dunnetjes". Van der Gugten: "Het budget van meer dan miljard euro voor de ondertunneling is niet realistisch, dat wordt nooit terugverdiend." En hij vreest dat in dat plan
grootschalige bouwvolumes nodig zijn om het geld terug te verdienen. Kijk naar de stedebouwkundige proporties; dan komt alles in de knel te zitten, ons stationsgebouw voorop. Je moet drie keer nadenken voordat je enorm grote bouwvolumes gaat toevoegen."

De zoals ze zichzelf noemden "dromers" willen voor de komende generaties de ijzeren barrière die het spoor nu is tussen Oost en West oplossen. Ze vrezen dat alle andere verbeteringen "halve maatregelen" zijn waar de stad vervolgens spijt van krijgen.

Bert Jongen van D66 "Ik was en ben zeer gecharmeerd van het initiatief van Soete en Coenen. D66 betreurt dat ten zeerste dat college zegt dat het finaniceel niet haalbaar is. Dan gooien we het kind met het badwater weg. De noodzaak om dit nu af te schieten zien we niet. De ondertunneling moeten we verder bekijken, schop gaat niet morgen of overmorgen de grond in."

Ook een andere coalitiepartij, CDA, wilde de droom niet loslaten. "Andere varianten dan de ondertunneling zijn misschien wel een verbetering maar toch ook maar halve maatregelen." Heine: "Ondertunneling is heel ambitieus. Het kan zijn dat we de gelden nooit bijeen krijgen. Met de ontwikkeling van Brightland Campus en de Einstein Telescoop die hier kan landen, willen we liever nog een lobbby uitzetten. Als we ook zo gedacht hadden bij A2 was die er ook nooit gekomen. Je moet groots durven denken. Positioneren we Maastricht als Poort naar Europa, dan kan dat landen in Den Haag. Maar als we het presenteren als het weghalen van een barrière tussen twee stadsdelen, dan gaat dat niet lukken."

D66 en het CDA kregen veel bijval van onder meer Maastricht van Nu, van 50PLUS, van SAB, van PVM, van Volt , van FvD en van de SP. De PVM: "PVM: We sluiten ons volledig aan bij Heine van het CDA. Ondertunneling. Anders blijven we een litteken houden in Maastricht." Bennie van Est: "Toendertijd hebben we nooit gedacht dat de A2-tunnel zou lukken. Die kwam er toch. Economische belangen zijn er nu ook. We moeten durven dromen. We moeten opkomen voor onszelf. Vechten. Wat CDA zegt: geef niet zo snel op, dat is ook onze visie." Romy Frijters van Volt: "Maastricht heeft zich bewezen in langetermijn investeringen. Nu niet voor korte termijn ideetjes gaan. Dat is enkel het plakken van hele dure pleisters." De kosten om de Passarel, een fietstunnel aan te passen en een extra bruggetje te boven over het spoor belopen zo'n 200 miljoen euro.

De VVD, de PvdA en de Senioren Stadspartij Maastricht (SPM) zaten op de wat ze zelf noemden "realistische" lijn, zoals die in eerste termijn ook door wethouder Bastiaens werd voorgesteld. Sjoerd Maillé van de VVD: "Nu kunnen we woningen bouwen in verlengde van Limburg Centraal en we krijgen subsidies van het rijk. We zorgen dat de barrièrewerking verbeterd wordt. Een tunnel is in de ideale wereld het meest wenselijk. Maar dat is geen haalbare kaart. Niet langer uitstellen. Mijn vrienden vragen me, Sjoerd, wanneer gaan wij bouwen in deze stad? We moeten aan de slag."

Bastiaens vreesde in eerste termijn nog dat als vastgehouden wordt aan de ondertunneling, de focus op de snelle ontwikkelingen van de Spoorzone verloren kan gaan. Prorail en het Rijk willen geen ondertunneling.

Een ambtenaar legde uit waarom ProRail en het Rijk dat niet willen en wat het grote verschil is met de ondertunneling van de autosnelweg A2. "Het idee van een spoortunnel is al aantal jaren geleden geopperd. Het cruciaal verschil zit in landelijke belang. De A2 liep vast. Files in Maastricht die tot de verbeelding spraken. Die waren landelijk berucht, werden genoemd op de radio. Leefbaarheid was evident slecht voor flatbewoners. En nog heeft het 20-25 jaar geduurd. Bij het spoor is er geen landelijk belang. Er is geen capaciteitsvraagstuk, er liggen sporen genoeg. Vanuit landsbelang is er geen behoefte aan een spoortunnel. Dat is een cruciaal verschil. Onze partners zeggen: ga nou niet voor die spoortunnel. En ook bij varianten 3 en 4 (passarel, fietstunnel, bruggetje, red) hebben we projectpartners keihard nodig. Voor Maastricht is ondertunneling financieel een maat te groot."

Frans Bastiaens in eerste termijn: "We willen met elkaar hetzelfde. Ik hoor een warm pleidooi om die barrière op te heffen. Inhoudelijk staan we voor hetzelfde doel. Is dat uitvoerbaar of niet? Gesprek verengt zich nu tot ondertunneling. De kracht zit in grote samenhang der dingen. Het plan is als zodanig goed ontvangen in Den Haag." Hij noemde het "risicovol" om het project op te knippen. Bastiaens: "Het gaat om de hele spoorzone: de subsidie voor infra voor Trega-Zinkwit, voor afrit 55: het is een samenhangend verhaal."