SPM van machtsfactor naar bijrol in halfjaar

Inhoudsopgave

Bij de Senioren Stadspartij Maastricht (SPM) lijkt geen einde te komen aan de leegloop van de partij. Na het vertrek van wethouder Frans Bastiaens, vertrok ook kandidaat burgerraadslid Bertil Kaanen. De andere nieuweling van wie ook veel werd verwacht Senna Bensalah heeft nu ook aangegeven dat ze voorlopig "op de pauzeknop" drukt als burgerraadslid. De fractievoorzitster Ria Makatita-Hendrix zit ziek thuis.

Senna Bensalah: "Ik heb mijn rol als burgerraadslid on hold gezet. Ik voel me enorm verbonden iets te doen in en voor Maastricht. In welke vorm dat is, dat weet ik nog niet definitief. Dat hoeft niet per se als burgerraadslid te zijn. Ik beraad me op die rol. Ik heb dat aangegeven, maar ik heb nog niet officieel opgezegd. Ik heb een ongeluk gehad en ik wil nu eerst herstellen."

Bensalah geeft aan dat het eerste jaar haar "wisselend" is bevallen. "Het is heel erg dubbel. Er is behoefte aan veel verandering en veel duidelijkheid. Ik zie dat er geen rollen, geen kaders zijn in de lokale politiek. Dat is niet alleen bij de SPM zo, dat geldt denk ik voor veel meer partijen. Iedere partij worstelt daarmee. Het ontbreken van rollen geldt ook voor hoe de lokale politiek georganiseerd is. Dat leidt tot heel veel dubbel en onnodig werk. Het lijkt wel of je steeds alles opnieuw moet aankaarten. Ik vind dat niet effectief. Het is echt een proces van maanden en zelfs jaren voor je ergens komt. En zelfs dan ben je er nog niet. Ik wil van betekenis zijn voor de stad."

Voorzitter van de SPM Noud Schapers: "We hebben haar bericht juist positief opgevat. Ze zegt dat ze verbonden wil blijven aan de partij en dat ze eerst wil afwachten totdat ze hersteld is. We willen haar ook graag in de partij houden."

Tot aan de verkiezingen in maart van dit jaar was de SPM de machtigste partij in de gemeenteraad. De SPM was de grootste partij en bezette vijf zetels in de raad. Belangrijker voor de macht van de partij was haar wethouder: Frans Bastiaens. Die had én de belangrijke dossiers én hij wist wat hij wilde met de stad. Hij had van alle wethouders de duidelijkste visie op de ontwikkeling van de stad en was ook daadkrachtig en veeleisend richting zijn ambtenaren.

Toen werd het woensdag 18 maart.

Zeg maar zwarte woensdag voor de SPM. De partij bleek het vertrouwen van veel kiezers verloren te hebben. 3700 kiezers maakten het bolletje van toen nog lijst-1 rood. Dat was een kwart minder dan in 2022. De partij zakte van vijf zetels naar drie. D66 en het CDA stoomden beiden op naar zes zetels, twee keer het dubbele.

Het is lastig om precies aan te geven waarom de SPM een kwart van haar kiezers kwijtraakte. Ongetwijfeld zal hebben meegespeeld dat Bastiaens naar buiten toe, in de kolommen van De Nieuwe Ster althans, de titel 'Zonnekoning' kreeg opgeplakt. Bastiaens zorgde eigenhandig met subsidies uitstekend voor de culturele sector in de stad. Zes ton extra voor de Nederlandse Dansdagen, een ton voor de Kerststal, het buiten de boot gevallen Bureau Europa kreeg toch tonnen subsidie via een handige motie van zijn SPM. Er kwam een extra opdracht inzake de toekomst van de Bonbonnière, naast de bestaande opdracht aan de kwartiermaker.

Het rapport Berenschot naar de verziekte cultuur tussen college, burgemeester, raad en ambtenarij wees nadrukkelijk op het gedrag van Bastiaens. Bastiaens' gedrag was te dominant, was het oordeel in het rapport.

Frans Bastiaens onderhandelde wel nog mee over de nieuwe coalitie, maar besloot toch terug te treden als wethouder. Alle aandacht op zijn persoon zou afleiden van de aandacht die nodig was om de stad vooruit te helpen.

De SPM kreeg van de andere coalitiepartijen een deadline om voor 1 september een nieuwe wethouderskandidaat te leveren. Dat werd Sabine Kern, die door goedbedoeld maar toch ongelukkig optreden van de burgemeester een valse start moest maken. De burgemeester wilde zó zorgvuldig zijn, dat hij de raad een dag voor haar installatie liet weten dat ze een deel van haar portefeuille niet kon uitvoeren. Dat is vragen om discussies.

Bertil Kaanen was een van de nieuwkomers bij de SPM. Kaanen, oud-directeur van Mosaqua was net gepensioneerd. Zijn liefde voor de sport en zijn passie om van Maastricht de sportiefste stad in het land te maken, liet hem kiezen voor de SPM toen hij ook vanuit die partij gevraagd was. Zijn dadendrang om al zijn ideeën voor het voetlicht te brengen was verfrissend. Maar toen de nieuwe coalitie vorm kreeg, kreeg hij te horen dat hij het wat rustiger aan moest doen. Want ja, de SPM zat nu wel in de coalitie. Kaanen, die vroeg om een snelle evaluatie van de verkiezingsnederlaag kreeg te horen dat die in oktober op de agenda stond. Kaanen was ook kritisch over het softe optreden van de SPM in de raad. Die kritiek luidde zijn vertrek in. Hij maakte het zelf bekend.

En nu is er dan de "pauzeknop" die Bensalah heeft ingedrukt. Ook zij was een van de veelbelovende nieuwkomers in de gemeenteraad, maar kon haar draai nog niet vinden. Hetzelfde geldt overigens ook voor een nieuwkomer als Peter-Paul Muijres bij SAB, ook hij zag dat hij in het politieke bedrijf maar weinig kon bereiken door de hele gang van zaken in de lokale politiek. Kaanen, BenSalah en Muijres, drie aanwinsten voor de lokale politiek die binnen een halfjaar een illusie armer zijn.

De nieuwe wethouder voor de SPM is Sabine Kern. Ze was geen lid van de partij voordat ze in het college kwam. Ze moet zich nog bewijzen. Iedereen geeft op voorhand hoog op over haar kwaliteiten. In de eerste raadsvergadering werd duidelijk dat ze wel nog moet wennen aan het politieke handwerk. Dat is logisch: het duurt even voordat je goed in de dossiers zit en ad rem kunt antwoorden op vragen vanuit de zestien partijen in de raad.

Als Ria Makatita-Hendrix langer ziek zou blijven, dan schuift waarschijnlijk Jos Boelen die net burgerraadslid is geworden, door naar de raad. Hij zit er dan met good old John Steijns, die na 28 jaar in de raad aan zijn achtste termijn is begonnen. Het derde raadslid is dan Jan Meertens, die in elk geval financieel goed onderlegd is.

De partij SPM die gewend is om altijd mee te regeren, heeft waarschijnlijk daardoor ook veel van haar profiel verloren. De SPM is zo gewend om met de macht mee te stemmen, dat ze in de gemeenteraad eigenlijk geen eigen geluid meer heeft laten horen. Dualisme is de partij volkomen vreemd. Wat SPM-voorman Frans Bastiaens vroeger als wethouder zei, dat was ook de opvatting van de SPM in de raad. En ook de andere wethouders konden steevast rekenen op steun van de SPM. Was er al eens in de eerste termijn een kritisch geluid of een kritische vraag te horen, na de beantwoording van de verantwoordelijke wethouder was de SPM altijd overtuigd. Tegenstemmen is de SPM vreemd.

De SPM zal, om het maar in CDA-termen te zeggen, moeten herbronnen. Dat geldt ook voor het personeelsbeleid binnen de partij. Met de evaluatie in oktober kan daarmee een begin worden gemaakt. Als het de SPM niet lukt om te veranderen, dan wacht de partij in 2030 waarschijnlijk een nieuwe afstraffing.

Voorzitter Noud Schaper begrijpt wat de analyse is. "We zijn een klassieke bestuurspartij geworden in de raad. We staan nu voor de vraag voor welke richting we willen gaan. Welk smoelwerk hoort bij de partij? We zijn van Seniorenpartij naar Stadspartij gegaan. We zijn nog steeds een partij die opkomt voor senioren. Maar wat is onze identiteit? Hoe kun je je het beste profileren?"

Schaper wijst op Bertil Kaanen als voorbeeld. "Bertil was heel erg gefocust op sport. Past dat bij onze partij? Vitaal oud worden, ja dat past. Maar puur sport past minder. Het gaat ook om de verwachtingen die we bij nieuwe leden moeten managen. Het kan jaren duren voordat je iets bereikt in de politiek. Je probeert nieuwe leden daar een goed beeld van te geven, maar je wil ze ook niet bij voorbaat afschrikken. Senna loopt daar ook tegenaan. Het is ook soms een gebed zonder einde. Dan is er natuurlijk de vraag: Is dat wel iets voor mij?"

Schaper verwacht dat na de roerige zomer met coalitievorming en de opvolging van Bastiaens er nu tijd is voor herbezinning. "Ik verwacht dat we vanaf het nieuwe jaar wat meer stelling gaan nemen, al zal onze politiek niet van vandaag op morgen heel anders zijn. Maar de kiezer moet wel weten waarvoor wij staan."