Welstand: Hier zit je "op stand" op terras, nee tegen banken

Het is ontegenzeggelijk een van de kwaliteiten van de stad: hoogwaardige rotan terrasstoelen op de vele terrasjes. Zo ziet de Welstandscommissie dat ook. In haar jaarverslag over 2025 legt ze nog eens uit waarom er geen vaste banken op het Vrijthof kunnen komen. "In Maastricht zit je op stand."

In 2025 verzochten diverse horecaondernemers op het Vrijthof om vaste bankjes te mogen plaatsen tegen terrasschotten die haaks op de gevel staan. Hoewel dit op het eerste gezicht een beperkte ingreep lijkt, raakt het verzoek aan de uitgangspunten voor de verschijningsvorm van terrassen in de monumentale binnenstad, zo schrijft de commissie.

"De uitstraling van horecaterrassen is een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke kwaliteit van Maastricht. Het Vrijthof vormt daarbij een van de meest beeldbepalende plekken. Het bestaande terrassenbeleid kiest bewust voor licht en uniform rotanmeubilair, zodat het plein een open en samenhangend karakter behoudt en de historische gevels goed zichtbaar blijven."

"Het plaatsen van vaste, massieve banken zou de terrasschotten veranderen in zwaardere, bijna bouwkundige elementen. Dat doet afbreuk aan het gewenste beeld en past niet binnen het geldende beleid. Bovendien is er een passend alternatief beschikbaar, aangezien het voorgeschreven meubilair ook in bankvorm verkrijgbaar is. Gezien deze overwegingen bracht de commissie een negatief advies uit."

"Deze casus laat zien hoe ogenschijnlijk kleine toevoegingen toch een grote impact kunnen hebben op het collectieve stadsbeeld. Ook benadrukt de kwestie het belang van het consequent vasthouden aan de afgesproken kaders."

"Juist op een plein als het Vrijthof, waar bezoekers in belangrijke mate worden aangetrokken door de ruimtelijke kwaliteit en de karakteristieke sfeer, is het behoud van een open, samenhangend en zorgvuldig vormgegeven terrasbeeld van wezenlijk belang."

"De adviezen van de commissie strekken zich soms zelfs uit tot horecameubilair en kerstverlichting. Hoewel deze elementen tijdelijk en alledaags lijken, vallen ook zij onder het gemeentelijke beleid dat door de gemeenteraad is vastgesteld."

"Dat is belangrijk, omdat de kwaliteit en samenhang van de openbare ruimte wezenlijk bijdragen aan de charme van Maastricht. Die charme dankt de stad niet alleen aan het zorgvuldig behouden monumentale centrum, maar bijvoorbeeld ook aan de bewuste keuze – in samenspraak met ondernemers – voor hoogwaardig rotanmeubilair in de binnenstad. In Maastricht zit je ‘op stand’ op het terras."

"Wanneer een aanvraag wordt ingediend voor het plaatsen van massieve banken op het Vrijthof, gaat het niet alleen om de vraag of dat op die specifieke plek passend is. De werkelijke afweging is of de charme van Maastricht zou worden aangetast wanneer dergelijke banken overal in de binnenstad worden toegestaan. Dat is de grotere vraag die de commissie zich vaak stelt: in hoeverre gaat de wens van de één ten koste van de omgevingskwaliteit van ons allen?"