Inhoudsopgave
"Veertig jaar lang heb ik onder bazen en chefs gewerkt en als onder mijn verantwoordelijkheid iets gevonden was, werd je opzij geschoven. Zo gaat dat. Dat is hetzelfde bij professoren. Het vuile werk voor hen wordt opgeknapt door assistenten en onderzoekers. Maar als er iets te melden valt, als er een lezing gegeven moet worden, dan nemen ze het podium. Zeker als de pers erbij is."
Wim Dijkman loopt er niet voor weg. Decennia is hij al bezig met d'Artagnan. "Als je zo lang met een zaak bezig bent geweest, wil je het ook afmaken." De voorbereiding om uiteindelijk in de kerk in Wolder te graven nam veel tijd in beslag. Toen uiteindelijk het vermoedelijke graf van d'Artagnan gevonden was, wilde Dijkman ook erkenning daarvoor hebben. "Jazeker, dan wil je ook een keer de credits krijgen".
Wim Dijkman is weer vrij man. Hij is deze donderdagochtend nog drie uur verhoord door twee inspecteurs van de Erfgoedinspectie. Woensdag werd hij al aangehouden en moest hij mee naar het bureau. Nadat hij een stukje van een bovenarm en twee tandjes die hij bij een vriend bewaarde had ingeleverd, mocht hij thuis slapen. Maar om tien uur donderdagochtend moest hij zich weer melden in het politiebureau in Maastricht.
"Vanochtend hebben we het gehad over de hele gang van zaken rond de opgraving. Had ik dat geweten, had ik me daar wat beter op voor kunnen bereiden, nu moest ik alles uit mijn hoofd doen. Ik heb van de afgelopen drie jaar een dagboek van het onderzoek bijgehouden. Ik weet precies wanneer, wie, wat en hoe."
Het verwijt dat Dijkman nu wordt gemaakt is dat die opgraving niet volgens de laatste regeltjes is gelopen en dat hij nooit botresten had mogen meenemen. Dijkman: "Ik word tot zondebok gemaakt in een wereld waarin heel veel jaloezie is. Niet alleen afgunst tussen archeologen, maar ook tussen bijvoorbeeld laboratoria die nu DNA-onderzoek doen. En nu er het verwijt ligt dat die opgraving niet volgens de regels is verlopen, wijst het kerkbestuur naar mij", zegt Dijkman.
De archeoloog: "Ik ben adviseur van de Stichting geweest die in het leven is geroepen in verband met de zoektocht naar d'Artagnan. Maar we waren daar met een heel team. Het kerkbestuur wist overal vanaf. Nu doen ze alsof ik hen had moeten waarschuwen. Ik heb met hun toestemming een stukje bot en twee tandjes naar München gebracht voor onderzoek. Ze wilden ook voorkomen dat de poetsvrouw zou denken dat het oude rommel was die ze weg zou kunnen gooien. Daarom heb ik die meegenomen. En die resten lagen in de geroerde grond die is weggegraven, niet in de ongeroerde grond waar het skelet in lag. Dat is archeologisch een heel groot verschil."
Dijkman heeft nu soms het gevoel dat hij wordt afgeschilderd als een grafrover. "Niets is minder waar. Volgens gebruikelijke archeologische methodes hebben we gezocht. Een zogenoemd non-destructief onderzoek. Een drone is ingezet zoals dat moet. We hebben gewerkt met een grondradar en een electrische weerstandsmeting is uitgevoerd. Bijna onmiddellijk nadat we het graf hadden gevonden, is het onderzoek ook overgedragen en onder toezicht van een KNA-gecertificeerde archeoloog geplaatst. KNA staat voor Kwaliteitsnorm Nederlands Archeologie. Wij hebben het graf alleen blootgelegd en we hebben daarbij ook alles keurig beschreven zoals dat hoort."
Dijkman: "Wat hier speelt is dat op het moment dat we dat graf vinden, van het ene op het andere moment alles anders is geworden. Dan gaat werkelijk iedereen zich daarmee bemoeien. We hadden met de stichting afgesproken dat we geen publiciteit zouden zoeken, totdat we zekerheid hadden over het DNA in de gevonden botten. Het Kerkbestuur heeft daar niet op willen wachten. Die dachten dat ze door samen te werken met L1 de controle konden houden over de publiciteit. Ik mocht tijdens het hele proces niets zeggen."
Bij de mogelijke vondst van de wereldberoemde musketier d'Artagnan is het niet mogelijk de wereldpers onder controle te houden. De vraag of het gevonden DNA matcht met dat van de nazaten van d'Artagnan, daar zou het laboratorium in Munchen al iets over kunnen zeggen. Wim Dijkman die er de botjes naar toebracht en ook weer mee terugnam wil dat niet doen. "Ik wil dat niet vertellen, omdat dit soort onderzoeken op vertrouwelijke basis gebeurt. Je neemt bloed en wangslijm af bij mensen. Dan moeten die niet uit de media vernemen wat de uitkomst is."
Dijkman is nu door alle betrokkenen bij het onderzoek in een kwaad daglicht gesteld. "Ik zie ook dat ze de rangen hebben gesloten. Wanneer ik tevreden ben? Als het hem is."
Heeft hij met alle publiciteit de erkenning gekregen voor het aanwijzen van het graf? "Die heb ik in feite al gekregen. Niet iedereen stoort zich eraan dat het onderzoek kennelijk niet honderd procent volgens de KNA-regeltjes is verlopen. Ik heb al zo'n zeventig steunbetuigingen gekregen. Ik heb van diverse kanten advocaten aangeboden gekregen. De telefoon blijft maar gaan: alle journalisten willen me spreken. Ook sommige journalisten kijken nu alleen nog maar naar de vraag of ik de regeltjes heb overtreden. Dat is veel te simplistisch. We wisten toen we gingen zoeken natuurlijk niet of we ook echt iets zouden vinden. Hadden we niets gevonden, had nooit iemand van deze opgraving gehoord."
Aan Wim Dijkman,
luitenant van het eskadron
van de musketiers van Nederland,
aan wie het vervolg van het verhaal
van d’Artagnan is toevertrouwd
via zijn postume odyssee.
Hartelijke groeten —
Odile Bordaz
Rambouillet, 24 juni 2006,
op de 333e sterfdag van d’Artagnan.
À Wim Dijkman,
lieutenant de l’escadron
des mousquetaires des Pays-Bas,
sur qui repose la suite
de l’histoire de d’Artagnan
à travers son odyssée posthume.
Bien amicalement —
Odile Bordaz
Rambouillet, ce 24 juin 2006,
333e anniversaire de
la mort de d’Artagnan.
