Coalitie doet wethouders tekort inzake politiek gevoelige steun

Inhoudsopgave

Als je als college op je klompen kunt aanvoelen dat het geven van financiële steun aan instellingen, organisaties, evenementen of wat dan ook politiek gevoelig ligt, bespreek dat dan vooraf met de gemeenteraad. En als je als college twijfelt of iets politiek gevoelig is, leg het dan gewoon even voor aan de raad. Dat is de strekking van een motie die Stephanie Blom van de SP gaat indienen.

Wie zou verwachten dat een motie van die strekking uitgerekend in Maastricht op brede steun in de domeinvergadering algemene zaken en ook later in raad kan rekenen, heeft het mis. Ook al werd in de stad werd de afgelopen twee jaar van incident naar incident gehobbeld.

Wethouder Frans Bastiaens haalde zes ton weg bij de Bonbonnière om die voor drie jaar aan De Nederlandse Dansdagen te geven. Voor Sinterklaas werd 2.500 euro uit het armoedebeleid gehaald, uit een potje dat niet voor de Sint bedoeld was. De Kerststal van de KRO/Toneelgroep Maastricht die in december neerstreek, kreeg uit het niets 100.000 euro uit een potje onvoorzien.

Steeds stond de politiek en ook de stad op haar achterste poten. Hoe kan dit? Wat is dit voor een beleid? Ophef, gedoe, ruis, reputatieschade voor wethouders, zinloze en pijnlijke discussies achteraf. Blom: "Het is een patroon. Maar waarom krijgt de ene partij wel een ton subsidie en de andere niet? Daar hebben we vervolgens achteraf de discussie over."

Precies dat wil Blom voorkomen met haar motie. Blom: "Dit is geen politieke afrekening met het verleden. We willen voor de toekomst dit soort ellende voorkomen." Ze wil naar Deventers voorbeeld, en ook naar een mogelijkheid die de Vereniging Nederlandse Gemeenten goed vindt, een regel opnemen dat bij politiek gevoelige financiële steun de raad vooraf wordt geconsulteerd.

Blom kreeg vooral steun van enkele oppositiepartijen. Van de Partij Veilig Maastricht, Van SAB, van Jo Smeets van Maastricht van Nu. "Als in de laatste maanden voor de verkiezingen de financiën van de burgers worden gebruikt, of misschien wel misbruikt voor politieke doeleinden, heb ik daar grote moeite mee." Tiny Meese van de PVM: "Net als heel veel burgers vinden we dat deze zaken anders geregeld moeten worden."

De coalitiepartijen hadden weinig trek in de motie. Guido Mertens van D66 zei in eerste instantie dat "sommige zaken zullen altijd politiek gevoelig blijven liggen." Hij werd daarop stevig ondervraagd door diverse partijen om uiteindelijk toe te geven: "D66 wil niet naar die afspraken kijken. We hebben ze in het verleden bij het college neergelegd."

Tiny Meese van de PVM: "En wat dan als raad op verkeerde been gezet wordt? De ton voor de Kerststal, die voor 1500 inwoners een gratis uitje zou zijn. Dat werden uiteindelijk 150 genodigden." Guido Mertens: "Daar ga ik niet over. Wij zijn als raad de hoogste macht, wij kunnen als raad zaken altijd terugdraaien. In dit geval hebben wij daar niet voor gekozen." Meese: "Vindt u dat de correcte weg?" Mertens: "Als u vindt dat dat niet correct is, dient u maar en motie van wantrouwen in."

Het leverde Mertens een snedige opmerking van Bennie van Est van 50PLUS op. "In die zaken, kijk ook naar de zes ton voor de De Nederlandse Dansdagen, hebben wij als raad kennelijk niet de hoogste macht. Het college heeft Maastricht dan al gebonden aan het geven van subsidie aan derden."

Ook de andere coalitiepartijen hadden geen trek om de motie te steunen. Hoezeer Blom ook aangaf dat ze geen definitie van "politieke gevoeligheid" kon en wilde geven, maar dat er juist sprake was van een open norm. Fracties als de SPM en de VVD en ook GroenLinks vonden dat "politieke gevoeligheid" niet te definiëren is. En dat een motie dus zinloos is. De PvdA maakte er inhoudelijk helemaal geen woorden aan vuil: "We wachten af." het CDA was niet aanwezig bij de vergadering.

Jo Smeets van Maastricht van Nu probeerde het nog over een andere boeg: "Het college kan de bevoegdheid hebben om het standbeeld van Minckeleers op de Markt weg te halen, maar dan verzeker ik je toch dat als ze dat de raad gewoon meedelen de pleuris uitbreekt. Dat gaat niet over geld, dat gaat over politieke gevoeligheid. Als je dat niet aanvoelt, houdt het op."

Wethouder Manon Fokke zei dat de raad de kaders voor het geven van subsidie een half jaar geleden nog als hamerstuk heeft aangenomen. Daar wilde ze niet aan tornen. Volgens haar zou de raad nog kunnen kijken tot op welke hoogte ze besluiten wil kunnen autoriseren. "Is dat op programmaniveau, of lager op taakveldenniveau?" Volgens Fokke kan dan ook nog gekeken worden naar de post "onvoorzien", als die bij incidentele steunoperaties gebruikt wordt.

Bennie van Est van 50PLUS noemde de motie van Blom"zeer sympathiek". Hij denkt dat het aan de raad is om vast te stellen wat "politiek gevoelig" is. Van Est: "Het is duidelijk dat dat voor het college wat anders kan betekenen dan voor de raad."

Blom hekelde de opstelling van partijen zoals de SPM en GroenLinks die aangaven dat dit onderwerp beter aan de volgende raad overgelaten kan worden. Blom: "Drie hele grote dossiers, de Spoorzone, de Omgevingsvisie en het Warmtenet voor Limmel moeten wel per se nog deze periode worden afgemaakt. En een motie met een open norm zou dan niet haalbaar zijn?"

De vraag die boven de markt bleef hangen is of het college soms een gebrekkige antenne heeft voor wat "politiek gevoelig" is of dat het college soms zich niets aan wil trekken van de raad?

Bennie van Est wees er op dat het een enkele keer wel goed is gegaan. Hij zei het niet, maar doelde op wethouder Bastiaens toen die in een domeinvergadering uitgebreid polste of de stad op verzoek van de provincie mee wilde werken aan een reddingsoperatie voor Opera Zuid door een ton te sponsoren. Vrijwel alle partijen zeiden daarop spontaan 'ja', niemand wilde zich uitspreken tegen een redding voor Opera Zuid en niemand wilde de provincie voor het hoofd stoten.