Gouden jubileum voor Stichting Maastricht Vestingstad

De stichting Maastricht Vestingstad (SMV) viert dit jaar het 50-jarig jubileum. Tijdens een succesvolle bleek dat veel Maastrichtenaren geen idee hadden van wat dit cultureel erfgoed voor de stad betekent. Meermaals klonk dan ook de verbaasde reactie: “Iech bin 'nne echte Mestreechteneer, mer dit kòs ich neet."

Voor de Stichting Maastricht Vestingstad was de komst open dag van de voorzitter van de landelijke Duitse organisatie voor vestingonderzoek en -behoud een mooie erkenning. “Voor ons als ‘klein’ SMV voelde dit toch als een stuk erkenning”, vertelt Koos Consten, al ruim twintig jaar voorzitter van de Stichting Vestingwerken Maastricht. 

De Trichter 
Koos werd tijdens het jubileum, tot zijn grote verrassing, samen met medeoprichter van het SMV, Jos Notermans, onderscheiden met De Trichter. Dit is een blijk van waardering van de gemeente voor inwoners die zich op bijzondere wijze voor de stad inzetten. 

“Ik wist dat Jos De Trichter zou ontvangen; de aanvraag had ik zelf mede verzorgd. Maar dat ik er ook een zou krijgen, daar had ik echt niet op gerekend.” 

Koos benadrukt dat hij weliswaar De Trichter  heeft ontvangen, maar dat deze onderscheiding eigenlijk bedoeld is voor de ruim veertig vrijwilligers waarop de Stichting Maastricht Vestingstad al sinds jaar en dag drijft. 

Fundament 
“Onze vrijwilligers vormen het fundament onder de Stichting Maastricht Vestingstad. Helaas wordt vrijwilligerswerk vaak ten onrechte bestempeld als ‘onprofessioneel’. Onze vrijwilligers beschikken echter niet alleen over de benodigde vaardigheden, maar doen hun werk ook met passie. Zonder overdrijving kun je zeggen dat zij met al hun inzet en professionele expertise ervoor zorgen dat dit stuk Maastrichts erfgoed niet verloren gaat. En dat doen ze niet alleen door het geven van rondleidingen of het organiseren van evenementen, maar ook door mee te denken over hoe we ook in de toekomst aantrekkelijk blijven voor bezoekers. Jaarlijks ontvangen we inmiddels zo’n 3.000 bezoekers. Er ligt dan ook een pittige klus op ons te wachten. We willen de interactieve presentatie verder uitbreiden en deze ook in meerdere talen aanbieden. Maar met de inzet waarmee onze vrijwilligers hieraan werken, zie ik ook dit project vol vertrouwen tegemoet.” 

Vestingmuseum 
Koos Consten heeft in zijn twintig jaar als voorzitter de Stichting Vestingwerken Maastricht stevig op de kaart gezet. “Ons doel is om de vestingwerken als cultureel en historisch erfgoed van Maastricht breed onder de aandacht te brengen en daarmee bij te dragen aan het behoud van de vestingstad Maastricht. Zo hebben we in 2017 in de dertiende-eeuwse Helpoort, de oudste nog bestaande stadspoort van Nederland, het Vestingmuseum Maastricht gehuisvest. Daarmee willen we bezoekers een breed beeld geven van de militaire geschiedenis van de stad.” 

Wie het museum wil bezoeken, moet niet slecht ter been zijn. De entree vergt enige inspanning: lage, uitgesleten treden en lage plafonds van dit ruim 700 jaar oude, sfeervolle gebouw contrasteren met de moderne en aansprekende manier waarop het museum zich over drie verdiepingen presenteert. Aan de hand van mooie artefacten, maar ook via interactieve schermen krijgt de bezoeker een goed beeld van de geschiedenis van Maastricht.

Sponsoren 
Koos vervolgt: “Onze doelstelling verwezenlijken is niet altijd even gemakkelijk, zeker omdat we zonder subsidie werken. Dat laat meteen zien hoe belangrijk onze vrijwilligers voor de stichting zijn. Voor onze inkomsten zijn we voor een groot deel afhankelijk van sponsoren, de opbrengsten van de rondleidingen en de donaties van de Vrienden van de Vesting, die we daarvoor zeer erkentelijk zijn. 

Maar we hebben ook te maken met externe partijen, zoals de gemeente, Monumentenzorg en andere ondersteunende landelijke of gemeentelijke instanties die zich bezighouden met het in stand houden van cultureel erfgoed. De afgelopen vijftig jaar is echter wel gebleken dat we daarin onze weg hebben gevonden.” Lachend voegt hij eraan toe: “Linksom of rechtsom. Immers samen kom je verder.”

Maastrichts erfgoed 
Over de activiteiten van de SMV zegt Koos: “Onze vrijwilligers verzorgen niet alleen de rondleidingen door het Vestingmuseum, maar zijn ook te vinden in het Frontenpark, de kazematten, bij Fort Willem I en in het gebied rond de Helpoort. Vrijwilligers kunnen bij ons een opleiding volgen tot museumhost en gids. Wat we ook belangrijk vinden, is educatie. Zo hebben we schoolprojecten opgezet voor groepen 7 en 8. We willen kinderen op een aansprekende manier kennis laten maken met het Maastrichts erfgoed. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen om kinderen duidelijk te maken hoe belangrijk de geschiedenis van de vestingwerken is voor Maastricht. Een andere doelstelling van de stichting is het bewaken van het behoud van de historische vestingwerken en het adviseren over restauratie en reconstructie. De Vief Köp is daar een mooi voorbeeld van.” 

Koos Consten ziet het 50-jarig jubileum van ganser harte als een ‘reden voor een feestje’. “We hebben in die periode toch veel bereikt, gezien het aantal bezoekers en de ontwikkelingen rondom de vestingwerken. En zoals gezegd: ook de komende jaren doen we er alles aan om onze bezoekers te blijven boeien en de vestingwerken onder de aandacht te brengen.” En om nogmaals het belang van de vrijwilligers te onderstrepen, benadrukt hij: “Met onze enthousiaste vrijwilligers gaat dat zeker lukken.”