In Frankrijk planten ze bomen op parkeergarages

Inhoudsopgave

Een ondergrondse parkeergarage hoeft de aanplant van bomen niet onmogelijk te maken. Dat laten projecten in de Zuid-Franse steden Béziers en Sète zien. Met voldoende grond, een aangepaste draagconstructie en voorzieningen voor water en wortels kunnen zelfs hoogstammige bomen boven een garage worden geplant. Een interessante vergelijking met Maastricht, waar bij plannen voor vergroening regelmatig wordt gewezen op ondergrondse parkeergarages en andere obstakels.

Het duidelijkste en meest recente voorbeeld is te vinden in Sète, op ongeveer vijftig kilometer van Béziers. Daar is onder de Place Aristide-Briand een nieuwe parkeergarage met 314 plaatsen en twee ondergrondse verdiepingen aangelegd. Bovenop de garage wordt het plein opnieuw ingericht en van tientallen bomen voorzien.

Begin maart werden de eerste vijftien zilverlindes geplant. Het gaat volgens de gemeente om bomen van ongeveer tien jaar oud. Uiteindelijk komen er 82 nieuwe bomen op en rond het plein. Samen met 25 bomen die tijdens de werkzaamheden behouden bleven, moet de Place Aristide-Briand straks 107 bomen tellen.

TreeParker

Voor de bomen die boven de parkeergarage staan, wordt gebruikgemaakt van het zogeheten TreeParker-systeem. Onder de bestrating wordt daarmee een dragende constructie gemaakt waarin voldoende bomengrond kan worden aangebracht.

De constructie draagt het gewicht van de bestrating en het verkeer, zodat de grond rond de wortels niet wordt samengedrukt. Tegelijkertijd worden de wortels weggehouden van de waterdichte laag en de betonconstructie van de garage. Volgens de gemeente Sète is het systeem speciaal bedoeld voor het planten van hoogstammige bomen op de deklaag van een ondergrondse parkeergarage.

De technische oplossing is niet eenvoudig. Niet alleen het gewicht van de bomen telt mee, maar ook het gewicht van het grondpakket wanneer dat volledig met water is verzadigd. Verder moeten regenwater, bewatering, afwatering, wortelruimte en de bescherming van de garageconstructie vooraf op elkaar worden afgestemd.

Dat het kan, betekent dus niet dat overal zomaar een gat in de bestrating kan worden gemaakt om vervolgens een boom te planten. Er is maatwerk en constructief onderzoek nodig. Maar de aanwezigheid van een parkeergarage is op zichzelf geen reden om bomen bij voorbaat onmogelijk te verklaren.

Felle discussie

De aanleg in Sète verliep overigens allerminst zonder slag of stoot. Om de garage te kunnen bouwen, gaf de Franse overheid toestemming om 57 bestaande bomen te verplaatsen. Omwonenden en actiegroepen voerden jarenlang juridische procedures tegen het project. Zij betwijfelden onder meer of de nieuwe bomen boven de garage ooit dezelfde omvang en kwaliteit zouden bereiken als de oude bomen op het plein.

Het totale project – de bouw van de parkeergarage én de herinrichting van het plein – werd aanvankelijk geraamd op ongeveer 13 miljoen euro. De bestuursrechter in Montpellier wees de bezwaren tegen de vergunningen in juli 2025 af, waarna de werkzaamheden konden doorgaan.

Ook het nabijgelegen Béziers laat zien dat een parkeergarage en een groen plein boven elkaar kunnen bestaan. Onder de Place Jean-Jaurès ligt een parkeergarage van vier ondergrondse verdiepingen, die in de jaren zeventig werd aangelegd.

Tussen 2017 en 2018 werd het plein erboven volledig opnieuw ingericht. Er kwamen gazons met bomen, beschaduwde wandelroutes, terrassen, waterpartijen en een zogenoemd îlot de fraîcheur: een koelte-eiland in het warme Zuid-Franse stadscentrum.

De herinrichting besloeg ongeveer twee hectare en kostte 7,6 miljoen euro exclusief btw. Dat bedrag gold voor het gehele project, inclusief bestrating, verlichting en fonteinen.

Bij Béziers is op basis van de openbare stukken niet exact vast te stellen welke bomen rechtstreeks boven het dak van de parkeergarage staan en welke bomen aan de randen mogelijk meer grond tot hun beschikking hebben. Toch is ook daar een groot, groen ingericht plein gecombineerd met een garage die zich vrijwel volledig onder het plein uitstrekt.

Maastricht

De vergelijking met Zuid-Frankrijk betekent niet automatisch dat op iedere Maastrichtse garage grote bomen kunnen worden geplant. Daarvoor moet onder meer worden onderzocht hoeveel gewicht het dak kan dragen, waar kolommen en dragende delen zitten, hoe diep het beschikbare grondpakket kan worden en op welke manier de waterdichting wordt beschermd.

Ook kan het nodig zijn om met verhoogde plantvakken te werken of bomen te plaatsen boven kolommen en andere sterke punten in de constructie.

De voorbeelden in Béziers en Sète maken echter duidelijk dat de discussie niet zou moeten eindigen bij de mededeling dat zich onder een plein een parkeergarage bevindt. De vraag is niet óf er een garage ligt, maar welke technische maatregelen nodig zijn om daarboven gezonde bomen te laten groeien.

In Zuid-Frankrijk hebben ze die vraag inmiddels beantwoord: met extra techniek, voldoende geld en een doordacht groeiplaatssysteem kan het wel degelijk.