Bewoners schakelen zelf experts in: Bomen kunnen wèl in Sphinx Zuid

Bewoners van Sphinx Zuid hebben zelf een stedenbouwkundige en landschapsarchitect ingeschakeld om te onderzoeken of in hun versteende buurt toch bomen kunnen worden geplant. De gemeente stelde eerder dat bomen in de volle grond op veel plekken niet mogelijk zijn vanwege kabels en leidingen. De conclusie van de deskundigen is een andere: met maatwerk en de juiste technieken kan het wel.

De bewoners maken zich al langer zorgen over de beperkte vergroening van Sphinx Zuid. Eind juni stuurden zij daarover een brief naar de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De verantwoordelijke wethouder liet de raad toen weten dat de geplande vergroeningsmaatregelen op schema liggen. De uitvoering daarvan moet in het najaar van 2026 beginnen.

Volgens de bewoners zijn de plannen echter lang niet ambitieus genoeg. De aanleg van groenstroken in de Frans Fouraschenstraat, de Pikeursbaan en de Andriespoort is volgens hen onvoldoende om de buurt daadwerkelijk groener en leefbaarder te maken. Zij willen ook bomen in de volle grond, grotere plantvakken en waar mogelijk gevelbegroeiing.

Eigen experts

Omdat de argumenten van de gemeente hen niet overtuigden, schakelden de bewoners zelf twee deskundigen in: de Maastrichtse stedenbouwkundige Hans Ebberink en Pim Vervuren, landschapsarchitect bij Bureau Blau in Amsterdam.

De experts onderzochten waar in Sphinx Zuid ruimte kan worden gevonden voor bomen en andere beplanting. Daarbij maakten zij gebruik van een door de gemeente beschikbaar gestelde kaart waarop de ondergrondse infrastructuur staat aangegeven. Ook raadpleegden ze het Groeiboek Bomen, kabels en leidingen 2025, een handboek dat door verschillende gemeenten en nutsbedrijven is opgesteld.

Hun conclusie is duidelijk: bomen planten in Sphinx Zuid is niet overal mogelijk, maar op verschillende strategische plekken wel degelijk.

“Met maatwerk en de juiste techniek is het mogelijk om in delen van straten en op een paar strategische plekken bomen te planten”, schrijven de deskundigen. Een mogelijke oplossing is het plaatsen van ondergrondse schermen tussen de wortels van bomen en de aanwezige kabels en leidingen.

Geen lange rijen

Een aaneengesloten rij grote bomen is volgens het rapport niet haalbaar, maar ook niet noodzakelijk. Door verschillende vormen van groen te combineren, kan volgens de onderzoekers toch een veel aantrekkelijker straatbeeld ontstaan.

Zij denken onder meer aan groepjes kleinere bomen, plantvakken met onderbeplanting van verschillende hoogtes en begroeiing tegen gevels. Die combinatie kan niet alleen het straatbeeld verbeteren, maar ook bijdragen aan het verminderen van hittestress en het vergroten van het comfort en de leefbaarheid in de buurt.

Voor de Andriespoort en de Frans Fouraschenstraat hebben Ebberink en Vervuren twee concrete voorbeelden uitgewerkt. Volgens de bewoners kunnen die voorstellen worden uitgevoerd zonder dat eerdere plannen voor deze straten van tafel hoeven. Ook het tweerichtingsverkeer kan behouden blijven. De inrichting met bomen en plantvakken kan bovendien een snelheidsremmende werking hebben.

Gemeente aan zet

De bewoners vinden dat de gemeente nu zelf verantwoordelijkheid moet nemen. In hun ogen kan het stadsbestuur zich niet blijven beroepen op de rol van beleggers, verenigingen van eigenaren en individuele bewoners.

Zij willen dat de gemeente samen met de buurt creatief kijkt naar de mogelijkheden in de openbare ruimte. In andere steden zijn volgens hen voldoende voorbeelden te vinden van vergroening op plekken waar weinig ruimte is en veel kabels en leidingen in de bodem liggen.

Het rapport is voor de bewoners aanleiding om opnieuw met de gemeente in gesprek te gaan. Zij willen de uitkomsten samen met de twee deskundigen toelichten aan wethouders Guiseppe Noteborn en Hoenderkamp. De bewoners hopen daarbij ook op steun van de gemeenteraad.

“Het kan wel, ook in Sphinx Zuid”, vatten zij de uitkomst van het onderzoek samen. “Nu is het aan de gemeente om te kijken naar wat mogelijk is.”