Inhoudsopgave
Het boek Maastrichtse briefhoofden. Getuigen van een stad in verandering 1840–1990, dat zojuist is verschenen, brengt de geschiedenis van het ondernemerschap in de stad tot leven. In de archieven van Tracé - Limburgs Samenlevingsarchief en het Historisch Centrum Limburg (HCL) bevinden zich ruim 24.000 briefhoofden uit de periode tussen 1840 en de jaren negentig van vorige eeuw. Joris Roosen, hoofd onderzoek van Tracé, en Bart Zwegers, conservator academisch erfgoed Universiteit Maastricht, namen het initiatief om over de Maastrichtse briefhoofden een boek te schrijven.
Dat deden ze overigens niet alleen. Ze schakelden acht experts in om de briefhoofden te duiden. “Bart en ik hebben eerst een longlist gemaakt uit een selectie van 15.000 briefhoofden”, vertelt Joris. “Vervolgens hebben de experts een selectie gemaakt van ruim honderd exemplaren die in het boek zijn opgenomen.” De gekozen briefhoofden zijn onderverdeeld in zeven hoofdstukken, van Verdwenen bedrijfstakken en consumentengoederen tot Koninklijke bedrijven en hofleveranciers.
Reclamefolder
Een briefhoofd deed in het verleden dienst als zowel visitekaartje als reclamefolder zoals we die nu kennen, maar dan wel veel gedetailleerder vormgegeven. “Het is niet alleen de fraaiheid van het briefhoofd die we beschrijven”, legt Bart uit. “Ook het verhaal achter het kunstwerkje komt uitgebreid aan bod. Die combinatie is heel mooi.”
Historisch onderzoek
“Daarnaast is het boek ook uniek in Nederland”, vult Joris aan. “Briefhoofden worden zelden voor historisch onderzoek gebruikt. Ze vertellen echter iets over de ontwikkeling van de stad. Eind 2026 hopen we dat de complete collectie van Tracé en HCL provinciebreed is geïnventariseerd. Alle gegevens van de briefhoofden komen in een database terecht die vervolgens te raadplegen is voor onderzoekers en andere geïnteresseerden.”
“Als historicus wil je zo nuchter mogelijk alles bekijken”, zegt Bart. “Maar deze briefhoofden maakten mij ook een tikkeltje nostalgisch. Het geeft je een inkijkje in een wereld die er niet meer is.”
Op 17 januari wordt het boek Maastrichtse briefhoofden. Getuigen van een stad in verandering 1840–1990 officieel gepresenteerd in Centre Céramique. Aanvang 11.00 uur.
Het boek is te koop in de webshop van Tracé, het winkeltje aan de balie van het Historisch Centrum Limburg, Boekhandel De Tribune en de museumwinkel van Centre Céramique.
