Ontroerende verbondenheid tijdens Allerzielenviering

Het regent zonder ophouden tijden de Allerzielen-viering op maandagavond 2 november 2026 in het Maastrichtse Rouw- en Gedenkpark Tongerseweg. Desondanks is er een behoorlijk aantal aanwezigen, onder opgestoken paraplu’s en met een kopje koffie of thee in de hand, rustig in gesprek gewikkeld.

Tekst en foto’s: Marianne Lubrecht

Iedereen is gekomen om eer te betonen aan alle mensen die op de begraafplaats Tongerseweg maar ook elders begraven liggen en ook aan allen die gecremeerd zijn. Deze viering is het resultaat van een inmiddels zeer gewaardeerde jarenlange samenwerking van Uitvaartverzorging Sassen Dielemans Dickhaut en de Sint-Servaasbasiliek met de inzet van een wonderbaarlijk groot aantal toegewijde vrijwilligers. 

Om 19.00 heeft iedereen een brandende kaars in de hand, en trekt de stoet in een rustig tempo en zwijgend naar de ruim 135 jaar oude achthoekige neogotische kapel. Aan kopvandeze lichtjesprocessie gaan Deken Dautzenberg, kapelaan Ignatious, en Cathelijne Theunissen, medeorganisator van deze jaarlijkse bijeenkomst. De paden zijn met fakkels verlicht. Op menig met bloemen gesierd graf branden devotiekaarsen. 

De deelnemers aan de lichtjestocht horen al in de verte het door Jean Lambrix op trompet gespeelde ‘Va Pensiero’ en ‘Stay with me’. 

De regen deert Deken Dautzenberg − gehuld in de zwarte wollen cape die hij van de in 2023 overleden bisschop Harrie Smeets erfde – overigens niet erg. Hij vindt het wel toepasselijk, als beeld voor al die tranen die we openlijk of in het verborgene gehuild hebben om het verlies van onze dierbaren. Stille tranen, tranen van onmacht maar misschien ook van dankbaarheid. Kortom: tranen: ze horen erbij, veronderstelt hij.

De namen van honderden overledenen worden plechtig voorgelezen door Cathelijne Theunissen, Ans Martens-van Lijf en Deken Dautzenberg. Ivo van der Bijl zingt het ‘Avé Maria’; Roger Pilmeyer draagt het gedicht ‘Ieuwige stèlte’ voor. Lou Donselaar, een van de kosters van de Sint-Servaasbasiliek, doet de voorbeden, met speciale aandacht voor gestorven kinderen en hun ouders. 

Vaststaat, zegt Deken Dautzenberg tegen alle aanwezigen, dat er door het moeten afstaan van een geliefde een enorme leegte ontstaat, een leegte die volgens de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer (1906-1945) nooit gevuld kan worden. Dat moet je ook niet willen, meent Dautzenberg. ‘ Koester de dierbaren herinneringen, of, zoals de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer (1906-1945) het in het gedicht “Als je van iemand houdt” verwoordt: “Zeg niet: ‘God zal de leegte vullen’/want – geloof me – dat doet Hij niet./ Integendeel: Hij houdt de leegte leeg/en helpt ons om zo de vroegere gemeenschap/met elkaar te bewaren, zij het ook in pijn./Hoe mooier en rijker de herinneringen,/des te moeilijker is het afscheid./Maar dankbaarheid zal de pijn der herinnering/veranderen in stille vreugde.”’ 

Ook Kapelaan Ignatious, die tijdens de viering de graven zegende, is geraakt: ‘Tussen de graven, in de stilte en de rust, realiseer je je des te meer dat achter iedere naam en iedere grafsteen een verhaal, een leven, een familie en vooral heel veel liefde en herinneringen schuilen. Dat besef, tezamen met de verbondenheid en hoop, brengt ons dichter bij elkaar terwijl we onze dierbaren opnieuw toevertrouwen aan Gods liefde en barmhartigheid. Kortom: we vergeten hen niet. We dragen hen mee in ons hart en in ons gebed.’

Nadat tot slot traditiegetrouw het Maastrichtse volkslied word gezongen, zegt Deken Dautzenberg: ‘Allerzielen is een feest dat in mijn top-tien van religieuze feesten staat. Het geeft een prachtige, wonderbaarlijke dualiteit aan: het lichaam sterft maar de ziel niet. We hebben verdriet om onze gestorven geliefden, maar worden ook herinnerd aan wat ons beloofd is: een eeuwig leven in Gods nabijheid.’

Een wandeling over de begraafplaats laat zien hoeveel mensen na de Allerzielenviering naar het graf van hun geliefden gaan, en daar praten, herinneringen ophalen, stil zijn. De gestorvenen worden, er zijn geen andere woorden voor, echt gekoesterd.