Inhoudsopgave
Op 29 mei 2026 sluit Jos Floris voor de laatste keer de deur van Schoenmakerij Floris aan de Scharnerweg. Weer een ambachtelijk familiebedrijf dat na meer dan honderd jaar verdwijnt uit het straatbeeld in Maastricht.
In 1922 begon opa Delhaes met een schoenmakerij in Heerlen, maar vanaf begin jaren dertig van de vorige eeuw zetelde de schoenmaker Jos Delhaes, de opa van Jos Floris, in de Maastrichtse Rechtstraat en vanaf 1964 aan de Scharnerweg 38.
Traditionele werkplaats
In Schoenmakerij Floris ruikt het als bij iedere traditionele schoenmaker. Een mengeling van lijm, rubber en een vleugje leer. Tegen een achtergrond van opeengestapelde schoenen, de winkel is tevens werkplaats, tref ik Jos aan met een masker voor zijn mond. “Tja die lijm, dat is eigenlijk niet heel gezond, maar binnenkort ben ik er dus vanaf. Is misschien maar beter ook.”
Wat volgt is een gesprek samengevat als een monoloog. Een monoloog over een gedreven ambachtelijke familie, een veranderende tijdsgeest en tijd voor een welverdiend pensioen.
Deal met nieuwe buurman
“In april word ik 65 jaar. Mooie leeftijd om te stoppen. Het is geen gezond beroep en vindt maar eens een opvolger die dik 50 uur per week wil werken in een omgeving als deze. Ik was eigenlijk van plan om het jaar vol te maken en dan rond de jaarwisseling te stoppen. Het is toch altijd een beetje moeilijk om een einddatum te plannen. Maar het liep anders. Het winkelpand hiernaast werd verkocht en de koper kwam zich keurig netjes voorstellen als de nieuwe buurman. We raakten in gesprek en van het een kwam het ander. Ik gaf aan dat ik ook plannen had om te stoppen en voor ik het wist was het pand verkocht. Ik weet het niet zeker, maar ik denk dat hier appartementen komen. Ik zit nu feitelijk gehuurd in het pand en 29 mei gaat de deur voorgoed op slot.”
Uit woning gezet
“Na 104 jaar gaat dit familiebedrijf dus stoppen. In 1922 is mijn opa, Jos Delhaes, een schoenmakerij begonnen in Heerlen. Mijn oma, de Maastrichtse Anna Bock, leerde in Antwerpen, waar ze in een hotel werkte, mijn opa Floris kennen. Floris was een Italiaanse man uit Sardinië. Want hoewel iedereen denkt dat de achternaam Floris een voornaam is dan wel oer-Hollands, komt de naam dus uit Sardinië. Ze trouwde en kregen een kind. Mijn vader Fernand Floris. Mijn Italiaanse opa stierf al jong en oma ging werken in een viswinkel in Heerlen. Daar leerde ze Jos Delhaes kennen, een schoenmaker, met wie ze trouwde. Mijn vader heeft Jos Delhaes altijd als zijn vader beschouwt. In de jaren dertig van de vorige eeuw verhuisden ze naar de Rechtstraat 26 in Wyck. Daar begon Jos Delhaes zijn Maastrichtse schoenmakerij. Hoe het precies is gegaan weet ik niet exact, maar rond 1963-1964 werd het pand in de Rechtstraat verkocht aan slagerij Van Sint Fiet en stond het gezin op straat. Van huurbescherming was toen nog geen sprake. Er moest snel naar vervangende woonruimte worden gezocht en dat werd het pand aan de Scharnerweg, waar we nu staan. Opa begon hier de schoenmakerij en stikkerij Delhaes. Het begon allemaal klein, maar de zaak groeide snel uit tot een goed lopende zaak. Mijn vader ging ook aan de slag als schoenmaker en nam de zaak over.”]
Prachtig vak
“Het vak van schoenmaker is een prachtig vak. Toch werd ik aanvankelijk geen schoenmaker. Ik werd loodgieter en ging aan de slag bij de Limburgse Verwarmings Industrie van de familie Messinger. Niet voor heel lang, want rond 1980 werd ik maquettebouwer bij Hupkens Modelbouw. Ik ben daar ongeveer 30 jaar blijven werken. Het was hard aanpoten. We bouwden maquettes op schaal voor architecten, maar ook modellen op ware grootte. Het model van Spacestation ESA in Noordwijk hebben we gebouwd. Ik kijk met plezier terug naar die tijd, maar het was ook een tijd waarin ik soms 18 uur per dag werkte en met regelmaat gevreesd werd dat een faillissement eraan zat te komen. Rond 2010 was de schoenmakerij van mijn vader ook gesloten. Fysiek kreeg mijn vader het niet meer gebolwerkt. Van het een kwam het ander. Ik rolde de schoenmakerij in. Eerst ging ik nog parttime werken bij een schoenmaker in Gulpen om de kneepjes van het vak te leren. In de tussentijd opende vader wel weer de zaak. Hij nam overdag de opdrachten aan en in de avonduren deed ik het werk. Dat was niet lang vol te houden. Na dik een half jaar opende ik de schoenmakerij weer volledig. Deze keer niet als Delhaes, maar als schoenmakerij Floris. Mijn vader had de naam Delhaes altijd als eerbetoon aan opa Delhaes aangehouden. Ruim anderhalf jaar naar de opening overleed mijn vader.”
Vakantie was een leuke bijzaak
“Qua werkaanbod kan ik nog jaren vooruit. Ook alle andere schoenmakers in Maastricht hebben qua werka niet te klagen. We zijn geen concurrenten van elkaar. We hebben genoeg werk. Maar wie wil nu nog ruim 50 uur per week werken? Vroeger waren vakanties leuke bijzaken. Nu lijkt het alsof de jongere generaties vakanties beschouwen als het ultieme. En bovendien maximaal 32 of 36 uur per week werken. Maar kun je het hen dat kwalijk nemen? Mijn zoon Ricardo Floris had een eigen topsport-carrière. Hij was een begenadigd topatleet op de 5 en10 km. Hij heeft een eigen zaak, Floris Running Evolution, voor persoonlijke coaching op het gebied van hardlopen. Dat is waarschijnlijk ook veel beter dan werken als schoenmaker.”
In serie werken
“Alles wat hier links tegen de muur ligt moet volgende week vrijdag af zijn. Vanmiddag ga ik de schoenen op het rek voor de machines nog bijsnijden en bijschuren. Morgenvroeg, op vrijdagochtend, worden de schoenen opgepoetst en vanaf pakweg 12.00 uur kunnen ze worden opgehaald. Het is flink aanpoten, soms verstand op nul. Mijn geheim is het werken in serie. Een strak weekschema. De winkel is vier dagen per week geopend. Van dinsdag t/m vrijdag van 08.00 uur tot 18.00 uur. Stikwerk, denk dan met name aan tassen en inzetten van ritsen of iets dergelijks, doe ik vaak op maandag. Dan ben ik gesloten, maar werk ik wat vooruit. Op dinsdag wordt het stikwerk afgemaakt en worden de eerste schoenen bekeken en bewerkt. Woensdag, donderdag en vrijdag doe ik feitelijk alleen schoenen. Eerst alle schoenen afschuren en klaar maken voor de nieuwe zolen en het bij het repareren behorende stikwerk. Daarna alle schoenen voorzien van bijvoorbeeld nieuwe hakken en/of zolen. Donderdag alle hakken en zolen bijsnijden en zoals gezegd op vrijdagochtend de finishing touch.”
Geen sleutels
“Ik heb inderdaad geen sleutelmakerij erbij. Dit heb je goed gezien. Daar heb ik gewoon geen tijd voor en vooral “schoenmaker blijf bij je leest”. Als mensen met een sleutel komen, word ik onderbroken in mijn serie-werkzaamheden. Bovendien willen mensen op hun sleutel wachten. Logisch, maar dat kost mij te veel tijd. Voor mij dus geen optie. Ik ben ook gevraagd voor ophaalpunt van pakketjes. Dat is hetzelfde verhaal. Kost mij gewoon te veel tijd.”
Ultiem vakwerk
“Het zal even wennen zijn vanaf 1 juni. Maar misschien is het goed dat ik stop op wellicht het hoogtepunt. Mensen vragen wel eens of ik de beste schoenmaker ben? Ik lach dan en wuif het weg. Ik zeg dan dat ik de beste van karakter ben, hahaha…. Ik denk wel dat ik door mijn ervaring in de modelbouw vaker nog net een oplossing weet te verzinnen bij schoenen die feitelijk niet meer te maken zijn, althans waar het niet meer de moeite loont. Maar soms bedelen mensen echt voor een ultieme reparatie, omdat de schoenen zo lekker zitten. Ik ga dan op uitdrukkelijk verzoek aan de slag. Maar eerlijk gezegd leg ik daarop bij. Ik kan dan niet het geld vragen voor de tijd die ik erin heb gestoken. Maar ach…. dat is mooi dat ik dat als vakman kan doen, het is een uitdaging en het levert toch reclame op. Maar over twee maanden is het gedaan. Dan ga ik meer wandelen, een beetje hardlopen en genieten samen met mijn vrouw. Ongetwijfeld komen dan ook nog wat klusjes thuis om de hoek kijken. Het is mooi geweest!”
Van onze redactie
