Bij brand in Ooievaar is het gedaan met krakers en monument

Inhoudsopgave

De gekraakte monumentale toren, een 'reservoirgebouw', op het terrein van de Botermijn bij het spoor is levensgevaarlijk voor de krakers die in de hoogste verdiepingen en op zolder verblijven.

De constructie van trappen, vloeren en dakconstructie zijn van hout. Er is slechts één centraal trappenhuis naar beneden. Een andere nooduitweg is er niet. Een brandmeldinstallatie ontbreekt ook. Dat, terwijl de krakers in het gebouw koken op gas en met autobatterijen in hun stroom voorzien. "Het is niet te hopen dat die van Chinese makelij zijn."

Dat bleek tijdens een kort geding voor de rechtbank in Maastricht, waarin projectontwikkelaar MM Value2 BV om ontruiming vroeg. Voor de projectontwikkelaar nam Leon Maes de honneurs waar. Tegenpartij was één kraakster: Y. Choi. Van de andere krakers heeft de projectontwikkelaar geen namen, maar ze waren ook in het geding betrokken. Ze werden door MM Value2 aangeduid als "zij die verblijven in de onroerende zaak."

Choi was overigens ook betrokken bij het verstoren van de opening van het academisch jaar in het Theater aan het Vrijthof. De rechtszaal was te klein voor de groep van circa 25 krakers die naar het kort geding was gekomen. Een deel moest buiten wachten.

Kraakster Y. Choi verstoorde eerder dit jaar de opening van het academisch jaar in het Theater aan het Vrijthof.

De advocaat van MM Value2, mr. Heynen, vreest dat de krakers, van wie er tientallen op de zitting waren, open vuur gaan gebruiken om zich te verwarmen in de Ooievaar, zoals het gebouw hebben genoemd.

Bij brand in de Ooievaar is het gedaan met krakers en monument, zo werd duidelijk tijdens het geding.

In het gebouw is geen elektriciteit, geen verwarming en er is één watertappunt. Advocaat Heynen: "Ik maak me nu al ernstig zorgen als ik hoor dat op gas gekookt wordt. Dat gebeurt op de camping ook, maar daar gebeurt het wel buiten." Hij wijst er ook op dat er diesel in het gebouw is en dat er ook industriële stoffen in het gebouw zijn die in geval van brand bijtend en vluchtig kunnen zijn.

De advocaat van de krakers, mr. Van Lunen, ziet geen acute gevaren. De krakers verwarmen zich met elektrische dekens, maken gebruik van autobatterijen en een zonnepaneel om stroom te hebben. Ook worden kruiken met warm water gebruikt, waarvan het water op gas wordt verwarmd.

De advocaat van de krakers merkte op dat gemeente of brandweer langs kunnen komen om een inspectie uit te voeren. De krakers hebben zich gemeld bij de politie en bij de gemeente. "De gemeente heeft dus ook mogelijkheden om een pand te sluiten. Maar ze heeft geen aanleiding gezien om het pand te controleren. Kennelijk hebben ze aangenomen dat het veilig is. Als de gemeente of de brandweer wil komen controleren, werkt cliënte mee. Zijn er aanbevelingen: dan werkt cliënte mee. Het gaat ook om haar veiligheid."

Onbekend is hoeveel krakers in de Ooievaar verblijven. De krakers willen er wel bijeenkomsten en evenementen gaan organiseren. "Dat maakt de hele situatie nog 'trickyer', zei mr. Heynen van MM Value2 BV.

De advocaat van MM Value2 zei dat de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de krakers niet op de eerste plaats de zorg van MM Value2 is. "Maar als het misgaat, wordt de eigenaar er wel als eerste op aangekeken."

De advocaat van Choi zei dat het aan MM Value2 BV is om te bewijzen dat het pand onveilig is voor gebruik. De krakers nemen die bewijslast zich niet op zich. "Het is niet aan mijn client om te zeggen dat het wel veilig is. Cliënt neemt die bewijslast niet op zich. Er is niet voldoende aannemelijk gemaakt dat het onveilig is voor gebruik."

Advocaat Van Lunen: "Het criterium is: is er sprake van acuut gevaarlijke situatie? Wat is dan het alternatief als cliënt het pand moet verlaten? Dan heeft ze geen andere woning. Thuisloosheid en dakloosheid is ook gevaarlijk."

Advocaat Heynen hield de krakers een rapport voor dat ze zelf hadden laten opstellen door een 'expert', die zowel voor de rechter als voor MM Value2 niet te vinden is. "De historische houten kap en de vloerconstructie kunnen bijdragen aan brandontwikkeling, schrijft ook rapport." Wie de expert was, kon niemand zeggen. Choi: "Die hebben we via via benaderd."

Als er brand uitbreekt in de Ooievaar, is het niet alleen gedaan met de krakers die als ratten in de val zitten, dan verliest ook het pand zelf veel monumentale waarde. Die cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde van het iconische pand is groot.

De krakers willen graag een stroomaansluiting aanvragen en ook betalen, als MM Value2 BV daar aan mee zou willen wil werken, zo bleek tijdens de rechtszaak. De advocaat van de projectontwikkelaar: "Dat kun je wel willen, maar we hebben ook nog zoiets als netcongestie. Daar is geen stroom te krijgen. Bovendien: de stroom is daar al lang niet meer gebruikt, dus dan zou je eerst de hele installatie moeten controleren."

Ook samenwerking tussen krakers en MM Value2, waar de rechter E. Hurkens, nog vragen over stelde, ziet Leon Maes niet zitten: "Ik ben een invoelend mens en ik heb ook kinderen. Ik vind het vreselijk dat we woonruimtetekort hebben in Nederland. Het is niet goed dat de jeugd geen eigen plek kan hebben. Ik heb ook de Lage Barakken in ontwikkeling gehad. Dat stond leeg. Ik heb toen met de krakers een afspraak gemaakt. 'Op moment dat ik vergunning krijg, wil ik dat jullie het pand verlaten'. En zo is het ook gegaan. Ik ben heel invoelend. Ik voel de problematiek aan de andere kant ook. Hier ligt het anders. Het gebruik van het pand ligt bij Sir Alex. Het hele pand is afgestaan. Ook weer met de afspraak: als we beginnen, met je ontruimen. Ik kan zo'n afspraak nu niet maken met de krakers, we hebben die zeggenschap niet."

MM Value2 BV verwacht dat "op heel korte termijn" de gemeente een vergunning afgeeft zodat begonnen kan worden met fase-1 van de Botermijn: de bouw van 242 zelfstandige woningen. De projectontwikkelaar heeft het terrein al sinds 2017 in bezit en probeert sindsdien te ontwikkelen.

Maes wierp de stelling van de krakers dat er tien jaar helemaal niets is gebeurd verre van zich af. "De kosten lopen al tien jaar door. We proberen al tien jaar tot ontwikkeling te komen. De gemeente heeft tussentijds het woonbeleid veranderd, waardoor we weer van voren af aan moesten gaan beginnen. Het is in de vastgoedwereld niet zo dat je iets koopt om het tien jaar leeg te laten liggen. Wij zijn helemaal klaar om te beginnen."

MM2 Value bleef dan ook bij haar vordering tot ontruiming. Heynen kon weinig met het advies van de krakers om een ander gebouw te zoeken voor haar huurder Sir Alex: "Dat is de wereld op zijn kop."

Y. Choi in haar slotwoord: "Wij hebben een woning nodig. Dit is onze levensstijl. Ik snap de argumenten over veiligheid niet. Dit is onze keuze. We zitten tegenover iemand die heel veel panden heeft, maar daar gaat het ons niet om. We willen gewoon ergens een thuis."

MM Value2 is een samenwerking van Monitor Capital Investment, Haguma bv, Mooi Ontwikkelt BV, Yma participaties. Bemeni BV, Remy BV van Leon Maes Bob Sanders van Mooi Ontwikkelt doet de vergunningsaanvraag.

Uitspraak 24 november.