Inhoudsopgave
Als je iets wil verkopen, dan is er een Amerikaans gezegde: don't tell them, show them. Als je iets of iemand wil overtuigen, gebruik niet alleen woorden, maar laat iemand zien waarom iets nodig is. Dat was ook de gedachte van projectgroep Zuidelijk Maasdal zaterdagochtend vroeg. De projectgroep nam de raad van Maastricht letterlijk mee de boot van rederij Van Stiphout in, om ze vanaf het water te laten zien welke puzzel gelegd moet worden om Maastricht bij hoogwater droog te houden.
De projectgroep studeert nu nog op wat ze noemen de 'bouwstenen' van de oplossing. Die bouwstenen zijn al langer bekend.
De Maas verbreden waar dat kan. In de 'flessenhals' die de binnenstad is, de Maas verdiepen. Nadeel: die verdieping met bijvoorbeeld drie meter slibt snel dicht. En vanaf de boot is deze zaterdag te zien dat de Maas donkerbruin van de modder en het slib is. Dus verdiepen betekent ook heel veel beheerskosten om de verdieping steeds uit te baggeren. Uitdiepen betekent ook dat je wat moet vinden van het onzichtbare rijksmonument onder water: de resten van de Romeinse brug die in het centrum liggen.
En om het nog lastiger te maken: als je de Maas uitdiept, kiepen de kademuren dan niet om? En wat betekent uitdiepen voor de stand van het grondwater?
De 'puist' bij de Mediamarkt in de Maas, die moet eruit. De spoorbrug over de Maas? De voorgenomen sloop scheelt weer 5 centimeter hoogte van de Maas bij een piekafvoer. Vijf centimeter lijkt niet veel, maar dat was in 2021 zo ongeveer de marge die de dijken in Heugem nog hadden voordat het gebied onder water zou lopen.
Dan te bedenken dat de grootste winst te behalen valt met de nu al meest omstreden ingreep; de aanpassing van de Aw Brögk: dat zou maar liefst 50 centimeter kunnen schelen. Kolossaal. Maar uitgerekend die brug aanpakken is alsof je de Mestreechter Geis zelf opknoopt. Dat lijkt een 'no go', ook al is de brug nog geen honderd jaar oud.
Vanaf de boot is mooi te zien hoe laag de waterpoort is bij Hotel Maastricht. Bij Heugem is recent gewerkt met een mobiele waterkering. Dat was een groot succes, zo verneemt de raad. Maar ook hier moet gewerkt worden aan permanente oplossingen.
Mat Brüll van het CDA brengt het graven van het Cabergkanaal ter discussie. Dan zou het water om het centrum van Maastricht heen geleid kunnen worden. "En dan moet zo veel hoogteverschil overwonnen worden, dat je er ook nog een waterkrachtcentral in kunt leggen. Win-win." Hij krijgt een diplomatiek 'nee' te horen. De kosten zouden immens zijn.
Ook een geopperd idee om de Lage Fronten als waterbuffer te gebruiken zijn niet realistisch. Dat verdedigingsstelsel zou bij een afvoer van 3200 kubieke meter per seconde binnen enkele minuten al vol zijn.
Maastricht droge voeten laten houden is dan ook nog maar eens één van de opgaven. Hoe houdt je de scheepvaart veilig met hoogwater? Wat veel zou helpen is het verbreden en verdiepen van het Julianakanaal. Dan hebben schepen veel minder last van de stroming die het schip in de richting van de rivier wil trekken. Die stroming kan levensgevaarlijk zijn door wat in de scheepvaart 'squat' wordt genoemd: die kracht trekt de neus van het schip naar de bodem. De schippers moeten nu hard varen, 18 kilometer per uur, om veilig het Julianakanaal in te kunnen sturen.
En dan is er nog de koppelkans, zoals ambtenaren dat graag noemen. Als we toch aan de slag gaan met de Maas, hoe kunnen we die, en zeker ook de Jeker, het beste betrekken bij de stad. Want nu staat Maastricht letterlijk met de rug naar de Maas.
In het eerste kwartaal van 2027 wordt duidelijk met welke bouwstenen verder wordt gegaan. Welke keuzes nader onderzocht gaan worden. De raad mag later advies geven, het is de minister die in 2028 of 2029 de knoop doorhakt.


Al ons nieuws is en blijft gratis, maar waardeert u ons werk, steun dan De Nieuwe Ster.
