Inhoudsopgave
Op de sociale media is een kleine volksopstand uitgebroken tegen het besluit van L1 zeven vooral cultuurprogramma's die in het weekend op de radio te horen zijn, per 2 februari te schrappen. Ook de politiek roert zich: 50PLUS in de provincie heeft al vragen gesteld over deze keuze, die haaks staat op het provinciale beleid om het Limburgs te behouden en promoten.
OPINIE
De regionale omroep L1 gaat stoppen met de varia radioprogramma's die in het weekend worden uitgezonden. Dat is het gevolg van het besluit van de hoofdredactie om zich volledig te willen concentreren op online-berichtgeving. Programma's als De Stemming, Plat-eweg, Cultuurcafé, Wunderbar, Klassiek, Natuur en zo en Blaaskracht gaan per 2 februari verdwijnen. Programmamakers reageren verbolgen op het besluit.
De omroep, die al jaren in crisis verkeert, heeft verzaakt zelf te communiceren over het besluit. Ook de eigen L1-nieuwsredactie bericht er niet over, ook niet nadat De Nieuwe Ster en De Limburger er uitgebreid over berichten. Opmerkelijk, dat heeft weinig te maken met transparant vertellen wat je gaat doen en al helemaal niets met crisiscommunicatie.
Oud-journalist Bart Ebisch is al jaren de grootste criticaster en in de publieke opinie een verbeten tegenstander van L1 op social media. Hij schrijft nu: "Benny Brauns, voormalig hoofd evenementen nu lid van hoofdredactie, zegt dat radio al jaren luisteraars inlevert. Nu het uitkomt, mag het gezegd worden. Alle vorige jaarverslagen kunnen de prullenbak in."
Ebisch, die het altijd opnam voor directeur Peter Elbers die in 2021 gedwongen moest vertrekken, legt in staccato-stijl de vinger op nog meer zere plekken. "Hoofdredactie L1 uitgebreid tot vier personen. Kind met een waterhoofd. Bekende radioprogramma's worden geschrapt, zonder communicatie naar de luisteraar. Betrokken medewerkers geven geen commentaar. Opnieuw onrust op de werkvloer. Hoeveel gemeenschapsgeld heeft 5 jaar crisis gekost? Het wordt de belastingbetaler niet meegedeeld. Etc, etc..."
Gabriëlle Heine, in Maastricht fractievoorzitter van het CDA: "Als vast panellid van het radioprogramma de Stemming ben ik natuurlijk niet geheel objectief, maar daar is het mij niet om te doen. Een zondagmiddag meer vrij, is alleen maar fijn. Maar dat er zóveel programma’s met zulke grote culturele en journalistieke waarde verloren gaan is doodzonde. Programma’s die nog écht de diepte ingaan op thema’s, van een bepaald intellectueel niveau getuigen en waar gasten kunnen uitpraten. De tendens naar ‘meer online’ begrijp ik. Maar dat had ook met behoud van deze programma’s gekund."
Heine: "Ik vrees dat de tendens van ‘meer online’ ten koste zal gaan van de journalistieke waarde en diepgang. Snel, leuk, behapbaar nieuws om te voldoen aan de aandachtsspanne die niet verder reikt dan 15 seconde. Het is een kip ei verhaal. Moet je erin meegaan omdat het nu eenmaal zo werkt vandaag de dag door social media? Of wakker je het daarmee juist verder aan? Anno 2026 zijn veel mensen verslaafd aan hun schermen, scrollen en continue prikkels. Juist nu, zijn dit soort programma’s die ik schaar onder ‘slow media’ des te belangrijker. Hopelijk roeren de luisteraars zich nog!"
En die luisteraars roeren zich massaal.
"Handen af van Wunderbar" is een van de initiatieven waarin opgeroepen wordt L1 te laten weten wat je vindt van het schrappen van het programma. Een post op Facebook wordt massaal gedeeld. De commentaren onder de post en ook onder berichten over het besluit van L1 liegen er niet om. Veel fans van de radioprogramma's zeggen dat juist deze programma's de zender een eigen Limburgse identiteit geven.
"Wunderbar maar ook Postbus en Plat-eweg is L1. Nooit wegdoen dus!"
"Ineens stoppen met 7 programma's?Het komt op mij over als donderslag bij heldere hemel voor de betreffende programmeurs en hun programma.Dit roept alleen maar grotere vraagtekens op."
"Plat-eweg, De stemming, Wunderbar en Natuur en zo waren op radio en tv onze programma's. Wellicht hadden ze eerst een enquête onder de kijkers en luisteraars kunnen houden."
"Niet te geloven, wat een miskleun! Het was op zaterdag en zondag altijd heel veel amusement! Ik ga het missen! Jammer dat L1 zulke beslissing genomen heeft! Liever op radio dan online!"
"Dit is gewoon een onvoorstelbaar slecht plan! Er wordt een streep door het onderdeel Limburgse Cultuur gezet. En is de luisterdichtheid echt niet te meten? Het is gewoon een ongelofelijke move van L1….De programma’s van het weekend zaten erin gebeiteld bij de luisteraar."
"Kritische TV met focus op zaken die fout zijn/gaan in Limburg zijn niet te vinden. Het is allemaal lafjes en braaf. Wel Maastricht-gerelateerde namaak-sjiek van de afdeling Kakkers in het Kwadraat. Doek maar op."
In De Limburger komen diverse Limburgse artiesten aan het woord. Die wijzen er allemaal op dat verreweg de meeste artiesten in Hilversum nooit gedraaid worden. Zij zijn afhankelijk van L1 om bekendheid op te kunnen bouwen en om door te breken.
Volgens Benny Brauns van de hoofdredactie van L1 is de hoofdreden om in te grijpen "natuurlijk de grote verschuiving naar online." Brauns: "We volgen waar het publiek zit. Daarom gaan we de traditionele kanalen wat downsizen."
Het is de vraag of dit de juiste analyse is van L1. L1 heeft een heilig streven naar zoveel mogelijk bereik, zo blijkt uit alle jaarverslagen. Bereikscijfers zijn haast een fetisj voor de omroep. Dat is een verkeerd uitgangspunt voor een publieke omroep die met meer dan 14 miljoen euro per jaar subsidie draaiend wordt gehouden. Het zou juist de taak van L1 moeten zijn om programma's te maken, waar de vrije markt niet in voorziet of om bedrijfseconomische redenen simpelweg niet meer in kan voorzien. Het is helemaal niet erg als voor die programma's minder luisteraars zijn. En dat zijn juist de programma's die nu geschrapt worden.
L1 zou zich beter de vraag kunnen stellen, welke omroep ze nu wil zijn? Wat is de opvatting over het brengen van nieuws en duiding daarvan. De omroep wil meer gaan inzetten op eigen onderzoek. Hoe verhoudt zich dat tot de aandacht voor de Limburgse evenementen. Voormalig chef Leo Hauben zette L1 altijd prominent neer als drager van de Limburgse cultuur, als cultuurzender. Het lijkt er na een stoet hoofdredacteuren die na Hauben passeerde op dat L1 nu weer meer op nieuws gaat inzetten. Er worden zeven tot acht journalisten extra geworven, waaronder twee researchers.
De discussie over welk kanaal je inzet om je publiek te bereiken is een afgeleide discussie. Als je goed nieuws maakt, als je de goede programma's maakt, dan weet het publiek je wel te vinden. En daarbij is het volstrekt acceptabel dat sommige programma's minder 'scoren', terwijl dat dan weer vaak juist de programma's zijn die wel hoog gewaardeerd worden.
Streven naar zoveel mogelijk bereik is vooral van belang om advertenties te kunnen verkopen. En op dat gebied miskent L1 al vele jaren zijn publieke opdracht en speelt het een unfaire wedstrijd tegen de private media, die het zonder subsidie doen. L1 neemt de adverteerders mee op golfclinics, dumpt in de slappe zomer zijn tarieven tot onder kostprijsniveau. Doek die hele reclame-afdeling op. Aan netto-inkomsten scheelt het maar fractioneel, zo blijkt uit de financiële verslagen. Nu radio en tv als kanaal worden gedownsized en alles op online gezet wordt, kun je de sales zelfs uitbesteden.
L1 kan beter een keer journalistiek herbronnen, om het in CDA-termen te zeggen. Dus waar L1 het publiek nu weer warm maakt om een verstopte gouden samba-microfoon te vinden en daarmee 1.111 euro te winnen, zou je beter kunnen stoppen met die flauwekul. En waar het om nieuws gaat: als je elk nieuwsbericht enkele politieberichten voorleest maar niet in staat bent te berichten over het schrappen van zoveel iconische programma's van je eigen omroep, dan moet je eerst met zijn allen gaan nadenken wat je eigenlijk nieuws vindt. Het nieuws is sowieso een ondergeschoven kindje bij L1. De omroep is de laatste jaren meer met zichzelf bezig geweest dan met de buitenwereld. Wie 's ochtends naar de radio luistert en de presentatoren ingestuurde weerfoto's hoort bespreken, die zou misschien beter eerst kunnen nadenken wat radio is en wat televisie.
En ja, als je dan besluit om radioprogramma's te schrappen en ook televisie als kanaal te downsizen, dan is dat natuurlijk self fulfilling prophecy. Dan jaag je de luisteraars weg van je omroep. Dan kun je in het volgende jaarverslag mooi opschrijven dat het een juiste keuze was om alle ballen op online te spelen.
Maurice Ubags
Maurice Ubags
