Inhoudsopgave
De recente benoeming van raadslid Miriam Elfassih (D66) tot vice-voorzitter van de gemeenteraad leidde tot een stroom van haat-berichten op social media omdat ze een hoofddoek draagt. Reden voor college en de raad een statement te maken en het voor haar op te nemen in een open brief. De discussie was de afgelopen maanden weer gaan liggen, maar Elfassih komt er nu zelf op terug, naar aanleiding van haar bezoek aan het Marokkaanse consulaat in de Bosch.
Elfassih op Facebook: "Op 30 juli was ik uitgenodigd bij het Marokkaanse consulaat in Den Bosch ter gelegenheid van de Troonviering van de Marokkaanse koning. Op deze dag wordt de troonsbestijging van Koning Mohammed VI herdacht en staat nationale eenheid centraal. Traditiegetrouw spreekt de koning het land toe in de jaarlijkse troonrede, waarin hij terugblikt op de ontwikkelingen van het afgelopen jaar en vooruitkijkt naar de toekomst."
Bij haar Facebook-post een foto waarin ze poseert naast de Marokkaanse vlag en een portret van de koning.
Ze komt in deze post zelf al meteen terug op de discussie over de vraag waar haar loyaliteit ligt: "Regelmatig krijg ik de vraag waar mijn loyaliteit ligt als het gaat om mijn afkomst. Mijn antwoord is eigenlijk altijd hetzelfde: mijn loyaliteit ligt allereerst bij mezelf en bij de waarden die ik belangrijk vind." Volgens Elfassih hoeven mensen niet te kiezen tussen verschillende delen van hun identiteit en vormen afkomst, opvoeding en persoonlijke overtuigingen samen wie iemand is.
De Nieuwe Ster legde Elfassih onder meer deze vragen voor:
Was je daar aanwezig als privépersoon of als vicevoorzitter van de raad?
Heb je de uitnodiging via je politieke functie ontvangen?
Hoe kijk je aan tegen kritiek op de mensenrechtensituatie in Marokko?
Wat bedoel je precies met "mijn loyaliteit ligt allereerst bij mezelf"?
Zou je ook kunnen zeggen dat je loyaliteit als volksvertegenwoordiger bij Maastricht en de Nederlandse rechtsstaat ligt?
Elfassih gaat niet op elke vraag specifiek in, maar heeft een algemeen antwoord.
"Het consulaat nodigt jaarlijks ambtsdragers uit, onder wie raadsleden, wethouders en burgemeesters. Mijn aanwezigheid bij het consulaat was op persoonlijke titel. Ik ben door de inwoners van Maastricht met voorkeurstemmen gekozen en heb daarmee een persoonlijk mandaat gekregen."
Voor Elfassih is het etaleren van haar band met Marokko ook politiek van belang. Haar Marokkaanse achterban in de stad gaf haar maar liefst 605 voorkeursstemmen. Voor D66 is ze een prominent raadslid en is ze benoemd tot vice-raadsvoorzitter. "Als raadslid heb ik de eed afgelegd waarin ik trouw heb gezworen aan de Grondwet. Vanuit die verantwoordelijkheid vervul ik mijn rol onafhankelijk en in het belang van Maastricht en haar inwoners."
Over haar afkomst schrijft zij: "Mijn Marokkaanse afkomst maakt deel uit van wie ik ben. Ik voel verbondenheid met het land en de mensen. Mensenrechten en de waarden van onze democratische rechtsstaat zijn voor mij universele waarden die voor iedereen gelden. Juist door in gesprek te blijven, ook wanneer er verschillen of kritiek zijn, kunnen we werken aan begrip en verbinding."
In haar bericht op Facebook beschrijft zij de bijeenkomst op het consulaat als "bijzonder". Ze schrijft dat de consul de aanwezigen toesprak, dat er een film werd vertoond over de ontwikkelingen in Marokko, dat de troonrede van koning Mohammed VI werd gevolgd en dat er optredens waren van traditionele Issawa-muzikanten. Ook noemt zij het Marokkaanse eten dat tijdens de bijeenkomst werd geserveerd.
Diaspora
Dat een raadslid met een Marokkaanse achtergrond wordt uitgenodigd voor de Troonviering is op zichzelf niet uitzonderlijk. Marokkaanse consulaten nodigen jaarlijks bestuurders, ondernemers en vertegenwoordigers uit de Marokkaanse diaspora uit voor deze nationale feestdag.
Toch heeft een bezoek van de vicevoorzitter van de Maastrichtse gemeenteraad ook een publieke dimensie. Als vice-raadsvoorzitter vertegenwoordigt Elfassih niet alleen zichzelf, maar is zij ook één van de bekendere gezichten van de Maastrichtse politiek.
Voor bestuurders en volksvertegenwoordigers maakt dat de afweging om aan een dergelijke bijeenkomst deel te nemen gevoeliger dan een reguliere nationale feestdag. De jaarlijkse Troonviering (30 juli) is in Marokko een van de belangrijkste nationale feestdagen. De dag staat in het teken van nationale eenheid en de band tussen de monarchie en de bevolking.
De vraag waar de grens ligt tussen persoonlijke identiteit en publieke verantwoordelijkheid dient zich dan aan. Elfassih kaart ook niet voor niets zelf de discussie aan over de vraag waar haar loyaliteit ligt.
Mohammed VI
Mohammed VI is sinds 23 juli 1999 koning van Marokko, nadat zijn vader, Hassan II, overleed. Hij geldt als een van de machtigste monarchen in de Arabische wereld. Hoewel Marokko officieel een constitutionele monarchie is, heeft de koning veel meer bevoegdheden dan de meeste Europese vorsten. Hij benoemt belangrijke ministers, is opperbevelhebber van de strijdkrachten, religieus leider ("Commandeur der Gelovigen") en heeft een doorslaggevende invloed op de politieke koers van het land.
Zijn regeerperiode kent twee gezichten.
Aan de ene kant wordt Mohammed VI gezien als een moderniseerder. In de eerste jaren van zijn koningschap voerde hij hervormingen door die internationaal veel lof kregen. Zo kregen vrouwen meer rechten via een nieuwe familiewet, kwam er een commissie die mensenrechtenschendingen uit het verleden onderzocht en investeerde Marokko fors in infrastructuur zoals snelwegen, hogesnelheidslijnen, havens en de ontwikkeling van steden als Tanger en Casablanca. Ook wist hij buitenlandse investeringen aan te trekken.
Aan de andere kant krijgt hij al jaren kritiek van mensenrechtenorganisaties. Zij stellen dat de politieke hervormingen beperkt zijn gebleven, dat critici en journalisten onder druk kunnen komen te staan en dat de macht uiteindelijk nog altijd sterk geconcentreerd is rond het paleis. Ook wordt gewezen op de grote economische invloed van de koninklijke familie en op blijvende sociale ongelijkheid en werkloosheid.
Daardoor wordt de jaarlijkse Troonviering door sommigen vooral gezien als een culturele bijeenkomst voor de Marokkaanse gemeenschap, terwijl anderen het beschouwen als een viering van een regime waarop internationaal ook kritiek bestaat.
Maurice Ubags
Hub Brandts
Hub Brandts
Van onze redactie
