“MEE begint niet bij het systeem, maar bij de mens die vastloopt”

Inhoudsopgave

In Zuid-Limburg is MEE er om mensen met een beperking én de mensen om hen heen te helpen. De medewerkers van MEE Zuid Limburg begeleiden jaarlijks ruim 5.000 mensen met vragen en belemmeringen in het dagelijks leven. Juist ook mensen met kwetsbaarheden die vaak niet zichtbaar zijn, zoals autisme, een licht verstandelijke beperking of niet-aangeboren hersenletsel.

Anke Huppertz is interim-bestuurder bij MEE Zuid Limburg. Haar collega Lester Wintjens werkt als accountmanager binnen de organisatie. Zij vertellen over de rol van MEE Zuid Limburg en wat MEE kan betekenen. “Niet alles wat ingewikkeld is, hoort thuis in de zorg. Als ik kijk naar hoe we onze samenleving hebben ingericht, dan zie ik iets dubbels,” vertelt Anke Huppertz. “We hebben ongelooflijk veel georganiseerd als je kijkt naar zorg, ondersteuning, financiering. Alles lijkt goed geregeld voor iedereen, maar toch vallen er nog steeds mensen tussen wal en schip. Vaak niet omdat ze niet willen meedoen, maar omdat ze niet mee kúnnen komen.Dat komt omdat we soms op de verkeerde plek zoeken naar oplossingen. Die oplossingen hoeven niet altijd in de zorg te liggen, maar vragen vaak om een andere manier van kijken en ondersteunen, dicht bij het dagelijks leven van mensen”, vertelt Anke

Autisme
Ze constateert dat mensen vastlopen in hun leven omdat hun leven net iets ingewikkelder is. Als voorbeeld noemt ze autisme of een licht verstandelijke beperking. “Vormen van autisme zie je vaak niet eens aan de buitenkant, maar toch gaat onze maatschappij meteen organiseren, er een label opplakken en doorverwijzen. Terwijl je je eigenlijk moet afvragen: wat heeft deze persoon nodig om mee te doen? Wie staat er naast hem of haar om te helpen?” “Wij zien geen lastig gedrag, wij zien wat eronder zit. Dat hoeft geen ingewikkelde zorg te zijn, maar toch is ons systeem wel zo ingericht dat we denken dat we het met zorg moeten oplossen.”

Onafhankelijk
MEE Zuid-Limburg is actief in alle gemeenten in Zuid-Limburg. Ongeveer 80 deskundige medewerkers zetten zich in voor mensen met een beperking. Jaarlijks helpen zij meer dan 5000 cliënten die belemmeringen ervaren in hun leven. Anke: “We zijn volledig onafhankelijk en zijn er in het belang van de cliënten en hun naaste omgeving. Het zijn de gemeenten die de wettelijke opdracht hebben om onafhankelijke cliëntondersteuning te bieden en wij geven daar invulling aan. We zijn daarmee een essentiële schakel in het sociaal domein. Juist omdat we onafhankelijk zijn, kunnen we naast mensen staan; niet om over te nemen, maar om te versterken wat iemand zelf kan en om te helpen begrijpen wat er nodig is om mee te doen.

Kennis
We onderscheiden ons door onze expertise. Denk daarbij aan licht verstandelijke beperkingen, autisme of niet aangeboren hersenletsel. Die expertise zetten we op verschillende manieren in. Zo ondersteunen we mensen individueel met onafhankelijke cliëntondersteuning. Voor jonge kinderen en hun ouders werken we via integrale vroeghulp, waarbij we samen met andere (zorg)professionals kijken wat nodig is als ze vastlopen en om een goede (door)start te maken. Daarnaast delen we onze kennis met verwijzers zoals huisartsen, met gemeenten, werkgevers en andere partners, zodat zij beter kunnen aansluiten bij deze doelgroep en participatie in werk en samenleving mogelijk maken. Onze cliëntondersteuners zien wat anderen soms missen en voorkomen daarmee dat mensen steeds opnieuw vastlopen. Begrijp me niet verkeerd, in het sociaal domein werken we samen met veel partijen, met name welzijnsorganisaties en andere partners in de wijk. Daarnaast werken we samen met aanpalende domeinen zoals de zorg. Zorgaanbieders richten zich op behandelen en overnemen waar nodig, welzijnsorganisaties op zaken als ontmoeting en verbinding. Maar juist onze doelgroep valt daar vaak tussenin, omdat die niet altijd wordt herkend of begrepen. Onze kracht zit in het toevoegen van specifieke expertise, waardoor mensen die anders buiten de boot vallen wél kunnen meedoen. Daarmee dragen we bij aan een inclusieve samenleving.”

Anke: "De impact van wat wij doen zit vaak in wat er niet gebeurt, zoals dat mensen niet uitvallen, niet vastlopen of niet onnodig in zwaardere zorg terechtkomen. Daarmee maken we het mogelijk dat juist ook deze doelgroep kan blijven meedoen. Meer vertrouwen op mensen, beter begrijpen wat er echt speelt en daar passend op aansluiten. Daar ligt de kracht van MEE Zuid Limburg.

Inclusie betekent voor ons dat ook mensen die niet vanzelf meekomen, toch kunnen meedoen, omdat we bereid zijn hen echt te begrijpen. Dat mensen zich gezien voelen en dat ze mee kunnen doen, op hun eigen manier. Omdat daar ruimte voor wordt gemaakt.”

MEE Zuid-Limburg richt zich niet alleen op begeleiding van cliënten. Belangrijke doelgroepen zijn ook organisaties en het bedrijfsleven. Accountmanager Lester Wintjens legt uit dat MEE Zuid Limburg bedrijven helpt hoe zij hun organisatie en dienstverlening inclusief kunnen inrichten, zodat deze meer passend is voor mensen met een beperking.

Begeleiding
“Veel bedrijven hebben er moeite mee om dit te regelen, omdat ze niet weten waar te beginnen,” vertelt Lester. “Ik bezoek veel bedrijven, grote en kleine om hen daarbij te helpen. Door er over te praten en ze te wijzen op de mogelijkheden blijkt dat vaak veel meer mogelijk is als het gaat om de inzet van mensen met een beperking. Vooral als het gaat om mensen met bijvoorbeeld autisme of een licht verstandelijke beperking, zie je dat het vaak misgaat in het begrijpen van wat iemand nodig heeft op de werkvloer. Dat loopt vaak mis, omdat een goede begeleiding ontbreekt. MEE Zuid-Limburg kan daarbij ondersteunen. Zeker in de huidige arbeidsmarkt, waar sprake is van een grote schaarste is het belangrijk dat ook mensen met een beperking volwaardig mee kunnen doen,” legt Lester uit.

De accountmanager benadrukt dat MEE Zuid Limburg geen welzijnsorganisatie is. “Welzijn versterkt het gewone leven, maar MEE brengt specifieke expertise op het gebied van bijv autisme en licht verstandelijke beperkingen in. Juist die expertise zorgt ervoor dat mensen niet overvraagd worden, beter begrepen worden en duurzaam kunnen meedoen. Dat voorkomt dat mensen verkeerd begrepen worden of steeds opnieuw vastlopen.”

Minder medicaliseren
Tot slot is er een duidelijke missie die interim-bestuurder Anke Huppertz heeft. “Ik zou willen dat we stoppen met alles meteen in de zorg te trekken. En dat we weer durven vertrouwen op wat mensen en hun omgeving zelf kunnen, met ondersteuning waar nodig, maar niet alles overnemen. Bij MEE zie ik precies waar het verschil gemaakt kan worden. Door mensen te versterken in hun eigen regie en door beter te begrijpen wat er speelt. Het gaat niet om meer zorg, maar om anders kijken en anders ondersteunen, zodat juist ook mensen die niet vanzelf meekomen, wel hun plek kunnen vinden. Voor mij gaat het om die beweging; minder medicaliseren, meer ruimte voor het gewone leven. Zodat mensen, ieder op hun eigen manier, kunnen meedoen en van betekenis kunnen zijn. En uiteindelijk weer naar een samenleving waarin we een beetje voor elkaar zorgen. Als we dat weer durven organiseren, maken we echt het verschil. MEE en haar voorlopers bestaan al tientallen jaren, De kracht van wat we doen is niet veranderd, maar misschien wel relevanter dan ooit. Juist in een tijd waarin niet iedereen vanzelf meekomt, is het belangrijk dat we blijven zien wat mensen nodig hebben om erbij te horen, besluit Anke.