Inhoudsopgave
De landelijke oprichting van PRO moest het begin zijn van een nieuwe progressieve volkspartij. Een partij waarin GroenLinks en PvdA niet langer naast elkaar opereren, maar samen optrekken vanuit een gedeelde visie op de toekomst. In Maastricht is die werkelijkheid echter nog ver, waarschijnlijk héél ver, weg.
Opinie
Wie uitsluitend naar de organisatie kijkt, zou kunnen denken dat de fusie slechts een kwestie van tijd is. Maar wie de Maastrichtse gemeenteraad volgt, ziet iets anders. Daar functioneren GroenLinks en PvdA nog altijd als twee zelfstandige fracties met een eigen politieke afweging. Dat is geen indruk, maar een constatering die blijkt uit hun stemgedrag. De beide partijbesturen in Maastricht zijn wel al daadwerkelijk gefuseerd tot PRO. Daar staat wel tegenover dat beide partijen - afzonderlijk - in de coalitie zitten en beiden een eigen wethouder leveren, namelijk Manon Fokke (PvdA) en Jeroen Hoenderkamp (GroenLinks).
Tijdens de raadsvergadering van 7 juli 2026 stemde GroenLinks vóór meerdere sociaal-progressieve moties over onder meer een gemeentelijke studentenhuisvester, een Maastrichtse Stadspas, een regeling voor tandheelkundige zorg voor minima en een voedselzekerheidsfonds. De PvdA stemde bij al deze voorstellen tegen. Op 26 mei gebeurde hetzelfde bij een motie over groene daken op bushokjes: GroenLinks vóór, PvdA tegen.
Om het nog ingewikkelder te maken is zelfs de GroenLinks-fractie soms verdeeld. Bij de stemming rond een initiaatiefraadsvoorstel van de Partij voor de Dieren en de SP over het invoeren van een lobbyregister, stemden de GroenLinks-fractieleden Lieke Smeijster en Anne Lucas vóór de invoering van het lobbyregister en de GroenLinks-fractieleden Lucas Callemeijn en Mara de Graaf, samen met de vollende PvdA-fractie, tegen.
Natuurlijk hoeft een fusiepartij niet over ieder onderwerp unaniem te stemmen. Politieke (individuele-)verschillen mogen bestaan. Maar wanneer twee partijen/fracties die uiteindelijk één partij willen vormen op een reeks progressieve dossiers structureel tegenover elkaar staan, rijst de vraag hoe ver die politieke integratie werkelijk gevorderd is.
Dat maakt Maastricht fundamenteel anders dan bijvoorbeeld Kerkrade. Daar bestaat PRO al als gemeenteraadsfractie, zij het vooral voortgekomen uit de voormalige PvdA-organisatie. GroenLinks en PvdA in Maastricht daarentegen beschikken, zoals gezegd, blijkbaar ook nog over een eigen politieke koers.
Zo ontstaat in Maastricht dus een merkwaardige situatie. Landelijk wordt gesproken over één progressieve beweging, terwijl de Maastrichtse kiezer lokaal nog twee verschillende politieke werkelijkheden ziet. Voor de buitenwereld is daardoor onduidelijk waar PRO Maastricht nu eigenlijk voor staat. Is het de koers van GroenLinks? Die van de PvdA? Of een nieuwe gezamenlijke koers die nog ontwikkeld moet worden?
Een partij ontstaat immers niet door een nieuwe naam, een nieuw logo of een gezamenlijk bestuur. Een partij ontstaat wanneer leden, volksvertegenwoordigers en bestuurders gezamenlijk politieke keuzes maken en bereid zijn daar ook gezamenlijk verantwoordelijkheid voor te dragen. Juist op dat punt lijkt PRO Maastricht nog een lange weg te gaan.
Is dit een verwijt aan individuele raadsleden? Integendeel. Het laat vooral zien hoe ingewikkeld een politieke fusie in de praktijk is. GroenLinks en PvdA hebben, zeker in Maastricht, verschillende tradities, accenten en bestuursculturen. Bedenk daarbij dat in 2022 de PvdA GroenLinks feitelijk nog liet vallen als coalitiepartner en toen wel in de coalitie plaatsnam met VOLT en de Partij Veilig Maastricht. Deze historie verdwijnt niet doordat een landelijke nieuwe partij wordt opgericht. Al moet daarbij wel worden aangetekend dat toen de bij zijn aantreden politiek onafhankelijke wethouder Jeroen Hoenderkamp aangaf lid te worden van GroenLinks, de toenmalige fractie van GroenLinks haar leidende rol in de oppositie min of meer liet varen en feitelijk steeds meer coalitiestandpunten volgde.
De geloofwaardigheid van een nieuwe partij wordt uiteindelijk niet bepaald door statuten of organisatieschema's, maar door herkenbaar gezamenlijk politiek handelen. Zolang GroenLinks en PvdA in de gemeenteraad met regelmaat tegenover elkaar staan, is PRO Maastricht vooral een ambitie voor de toekomst en nog geen politieke eenheid in het heden.
Hub Brandts
Hub Brandts
Van onze redactie
Van onze redactie
