Inhoudsopgave
Op aarde merken we er niks van, maar het heelal trilt dagelijks als ergens in het universum zwarte gaten of neutronensterren om elkaar draaien of botsen. Hoe die zwarte gaten ontstaan hopen onderzoekers met de zogeheten Einstein Telescope te ontdekken. Limburg is me de Euregio in de race om de Einstein Telescope binnen te halen.
Hoewel je bij een telescoop denkt aan een apparaat om naar het heelal te kijken vanaf de aarde zit de Einstein Telescope straks diep in de aarde verborgen. De Einstein Telescope is een enorm complex van drie tunnels met een lengte van elke tien kilometer die een driehoek vormen. Deze tunnels worden op zo’n twee- tot driehonderd meter onder de grond gebouwd, om trillingen van het aardoppervlak uit te sluiten. De kans bestaat dat de bodem in Limburg het meest geschikt is voor de bouw van de Einstein Telescope. Momenteel zijn in dertig gemeenten in het Heuvelland en de Voerstreek 700 kleine meetapparaten ingegraven in de grond. Met die apparaten worden ruismetingen gedaan in diepe gaten die zijn geboord. Zo kan bepaald worden wat de meest geschikte plek is voor de toekomstige tunnelbuizen van de Einstein Telescoop.
Voorbereidingen voor de eventuele komst van de Einstein Telescope zijn in volle gang, maar de beslissing waar het enorme meetinstrument uiteindelijk komt, valt pas op zijn vroegst volgend jaar. Er zijn meerdere kapers op de kust. Maar mocht de keuze op de Euregio vallen dan heeft dit een enorme positieve impact op de regio, verwacht gedeputeerde Stephan Satijn.
Hij spreekt van de nieuwe Staatsmijnen. “Decennialang profiteerde onze provincie van het zwarte goud, in de toekomst zorgt diezelfde grond opnieuw voor een economische boost. De Einstein Telescope kan Limburg echt op de kaart zetten,” zegt Satijn. Waar het maar kan vertelt Satijn zijn positieve boodschap van de Einstein Telescope, recent nog voor een club ondernemers tussen de wijnvaten in de kelder van de Apostelhoeve in Maastricht. De boodschap en met name de afbeeldingen hoe de Einstein Telescope diep onder de grond uit komt te zien maakten indruk bij de ondernemers.
Universiteit
Satijn: “We hopen natuurlijk dat gekozen wordt voor Limburg als vestigingsplaats van de Einstein Telescope, maar zelfs als de keuze niet op Limburg valt profiteren wetenschappers en het bedrijfsleven hier van de Einstein Telescope. Een belangrijke rol heeft de oprichting van een bètafaculteit bij de universiteit gespeeld. De Maastrichtse universiteit, in 1976 opgericht, startte een paar jaar geleden met de Faculty of Science and Engineering. Inmiddels is dat de snelstgroeiende faculteit van de universiteit,” zegt Satijn.
Ook de opening van het onderzoekslaboratorium ETpathfinder in de voormalige drukkerij van De Limburger in Randwyck is van belang. Het in 2021 geopende hypermoderne natuurkundelaboratorium dient als proeftuin voor de ontwikkeling van technologie voor toekomstige zwaartekrachtsgolfdetectoren. “De ETpathfinder versterkt de positie van de Euregio Maas-Rijn als kandidaat-locatie,” zegt de gedeputeerde.
Bidbook
Een aantal Europese regio’s heeft zich kandidaat gesteld voor de Einstein Telescope. Naast onze Euregio Maas-Rijn zijn ook Sardinië en de Duitse deelstaat Saksen in de race als mogelijk locatie. Alle regio’s moeten dit jaar hun bidbook aanbieden waarin ze aangeven waarom hun regio de beste plek is voor de Einstein Telescope. Het zijn uiteindelijk op dit moment negen Europese landen die vertegenwoordigd zijn in een Board of Governmental Representatives die beslissen waar de Einstein Telescope komt. De kansen voor Limburg en de Euregio nemen toe als Duitsland zich achter de keuze voor de Euregio Maas-Rijn schaart en niet voor Saksen kiest.
Na het aanwijzen van de locatie kan op zijn vroegst in 2028 worden begonnen met de voorbereidingen voor de bouw. De aanleg zelf duurt naar verwachting zeven jaar. Het prijskaartje dat aan de Einstein Telescope hangt is minimaal 2,3 miljard euro. De Nederlandse regering heeft via het Nationaal Groeifonds ongeveer een miljard euro gereserveerd voor de voorbereiding en de bouw. Vlaanderen heeft aangekondigd 500 miljoen euro te reserveren voor de Einstein Telescope. Wallonië heeft 200 miljoen euro toegezegd. De bedoeling is dat de Einstein Telescope vijftig jaar in gebruik zal zijn.
Beste lezer, een klein momentje van uw aandacht. Interessant verhaal over de Einstein Telescope? En helemaal gratis te lezen, maar niet gratis te maken door onze journalisten. Waardeert u hun werk steun dan De Nieuwe Ster. Het Einstein verhaal gaat hieronder verder.
Tunnels
Volgens gedeputeerde Stephan Satijn is de impact op de omgeving tijdens de bouw minimaal, omdat het werk diep onder de grond plaatsvindt. “Natuurlijk zal er overlast zijn, maar we proberen de impact op het landschap te beperken.” Begin juni zijn er afspraken gemaakt over wat er moet gebeuren met de vier miljoen kubieke meter grond die vrijkomt als de tunnels worden gegraven. Afgesproken is dat de grond tijdelijk kan worden opgeslagen op het spoorwegemplacement in het Waalse Montzen. Dat gebeurt met steun van de Belgische spoorwegen en de Waalse regering. Wat de gedeputeerde maar wil zeggen; de beslissing over de locatie van de Einstein Telescope is nog niet gevallen, maar de voorbereidingen zijn in onze provincie in volle gang. “Er hebben zich in Limburg en de Euregio, maar ook daar buiten al zo veel partijen achter ons geschaard dat ik gerust durf te zeggen dat onze regio helemaal klaar is voor de Einstein Telescope. Na het indienen van het bidbook is het afwachten en duimen dat de landen die uiteindelijk de beslissing nemen, kiezen voor onze regio.”
Peter Eberson
Van onze redactie
Van onze redactie
