Verlies van 40.000 euro leidt naar professioneel fraude-callcenter

De aangifte van een 73-jarige Maastrichtenaar die ruim 40.000 euro verloor door bankhelpdeskfraude, heeft de politie op het spoor gezet van een professioneel ingericht callcenter in een vakantiehuisje. Het Openbaar Ministerie (OM) eist straffen tot zes jaar cel tegen drie verdachten. In het omvangrijke onderzoek zijn uiteindelijk 156 mogelijke slachtoffers geïdentificeerd, met een gezamenlijke schade van 1,6 miljoen euro.

De zaak begint op 5 mei 2022 in Maastricht. Een 73-jarige man meldt zich bij de politie nadat hij is gebeld door iemand die zich voordoet als medewerker van zijn bank. De zogenaamde bankmedewerker weet het vertrouwen van de Maastrichtenaar te winnen en krijgt op afstand toegang tot diens computer.

Vervolgens wordt ingelogd in de online bankomgeving van het slachtoffer. Vanaf zijn rekening wordt volgens het OM meer dan 40.000 euro weggesluisd. De aangifte van de Maastrichtenaar vormt voor het cybercrimeteam van de politie in Limburg het startpunt van een omvangrijk opsporingsonderzoek.

Vakantiehuisje

Dat onderzoek leidt de politie op 29 juni 2022 naar een vakantiepark in Uitdam, in Noord-Holland. In een vakantiehuisje treft de politie een volledig ingericht callcenter aan. In vrijwel iedere kamer liggen meerdere laptops, telefoons en headsets.

De apparatuur wordt in beslag genomen en digitaal onderzocht. Volgens het OM komt een groot deel van het bewijs tegen de verdachten van deze gegevensdragers en uit andere digitale sporen die in het vakantiehuisje zijn aangetroffen.

Op het moment van de inval zijn acht personen in de woning aanwezig. Drie van hen stonden nu terecht: een 26-jarige man uit Almere, een 27-jarige man uit Amsterdam en een 24-jarige vrouw uit Nigtevecht.

Het strafrechtelijk onderzoek heeft zich uiteindelijk gericht op 25 slachtoffers. Bij de zaken die volgens het OM bewezen kunnen worden, bedraagt de schade ruim 240.000 euro. De digitale gegevens laten echter een veel groter beeld zien. In totaal zijn 156 slachtoffers geïdentificeerd, die samen voor ongeveer 1,6 miljoen euro zouden zijn benadeeld.

Belscript

Bij de fraude werden volgens justitie vooral oudere mensen benaderd. De bellers deden zich voor als bankmedewerkers en maakten slachtoffers bang dat hun geld of kostbaarheden gevaar liepen. Met een vast script probeerden zij toegang te krijgen tot computers, bankrekeningen, pincodes en bankpassen.

Binnen de organisatie had iedereen een eigen rol. De ene verdachte belde slachtoffers, terwijl anderen bankpassen ophaalden, geld wegsluisden of de operatie aanstuurden. Volgens het OM was sprake van een planmatige werkwijze en intensieve samenwerking. Daarom houdt justitie de verdachten niet alleen verantwoordelijk voor hun eigen handelingen, maar ook voor het gezamenlijke plegen van de fraude.

De officier van justitie spreekt van een professioneel georganiseerde vorm van criminaliteit. De verdachten zouden onder meer gebruik hebben gemaakt van katvangers en spoofingdiensten. Bij spoofing lijkt het voor een slachtoffer alsof hij daadwerkelijk door het telefoonnummer van zijn bank wordt gebeld.

“Het principe is helder: ten koste van een ander er zelf financieel beter van worden”, aldus de officier van justitie. Volgens het OM behoren de organisatoren van het callcenter tot een zwaardere categorie daders. Zij zouden de operatie hebben opgezet en aangestuurd, de winsten hebben opgestreken en tegelijkertijd hebben geprobeerd zelf zo weinig mogelijk risico te lopen.

Eis

Tegen de 26-jarige man uit Almere eist het OM een gevangenisstraf van zes jaar. Tegen de 24-jarige vrouw uit Nigtevecht is 240 dagen cel geëist, waarvan 238 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar. Daarnaast moet zij wat het OM betreft een taakstraf van 240 uur krijgen.

Tegen de 27-jarige Amsterdammer eist justitie een taakstraf van 160 uur. De rechtbank doet op 15 oktober 2026 uitspraak.