De eeuwige strijd om de vlaai

Vlaai is in Limburg veel meer dan een lekkernij bij een kopje koffie. Het is een traditie die al generaties wordt doorgegeven, met eigen recepten, verhalen en makers die het ambacht springlevend houden. Op zondag 25 oktober wordt tijdens de Dag van de Vlaai dit bijzondere stukje Limburgs erfgoed gevierd. Ook in Maastricht vieren de lokale bakkers dan feest. Een ideale gelegenheid om te genieten van jouw favoriete vlaai. 

Door Stefan Vrancken

De grootste vlaai ter wereld

Vorig jaar werd geprobeerd het wereldrecord voor de grootste vlaai te verbreken. Het gebeurde op 6 oktober 2025 tijdens de zeventigste editie van de horecavakbeurs BBB, die in het MECC in Maastricht werd gehouden. Onder meer 350 kilogram bloem, 600 eieren, 300 kilogram suiker en 530 kilogram abrikozen zorgden ervoor dat de bakkers Johan Nulens en Sébastien Trudelle het wereldrecord wisten binnen te slepen. Het resultaat was een abrikozenvlaai met een diameter van ruim zeven meter en een gewicht van 1.057 kilogram. Uit de reuzenvlaai konden ongeveer 9.500 stukken worden gesneden. Voor de bezoekers van de BBB was het dus smikkelen geblazen. Dat is nog eens royaal trakteren op z’n Maastrichts.

Een medaille

In september 1847 was het kermis in Maastricht. Ter gelegenheid van die Maastrichtse kermis had de Sociëteit Momus een tentoonstelling van “ronde vlaaijen” georganiseerd. Een groot aantal dagbladen deed verslag van die tentoonstelling. Omdat niet voor alle Nederlanders duidelijk was wat “ronde vlaaijen” waren, werd toegelicht dat dit “eene soort van taart” was. Op 15 september werd een zilveren medaille uitgereikt aan degene die de grootste vlaai kon bakken. De medaille droeg aan beide zijden een opschrift.  Op de ene zijde stond het opschrift “Societeit Momus Maastrichtsche Industrie”. De andere zijde vermeldde: “Vloaie expositie 1847”. De winnaar van de tentoonstelling was de in Maastricht woonachtige banketbakker Servaas Leonard Hubert Joosten. Hij had een vlaai gebakken met een omtrek van bijna drie meter en een doorsnede van bijna een meter. Alle gemaakte vlaaien werden door de Sociëteit Momus aangekocht en aan verschillende liefdadigheidsinstellingen in de stad geschonken. Ter gelegenheid van de vlaaiententoonstelling schonk “den heer Regout, glasfabrikant ter dezer stede” een champagneglas aan de Sociëteit Momus. Dit glas had een hoogte van meer dan twee meter.

Een faillissement

Servaas Leonard Hubert Joosten werd geboren in Roermond op 2 mei 1811. Op 30 april 1838 trouwde hij in Maastricht met de in Heythuysen geboren Emilia Louisa van den Eertweg. Hij was toen 27 jaar. Zijn bruid was tien jaar ouder. Joosten was al banketbakker ten tijde van zijn huwelijk. Zijn echtgenote was koopvrouw. Beiden waren woonachtig in Maastricht. Het eerste kind werd al op 29 oktober geboren, nog geen half jaar na het huwelijk. Het echtpaar woonde toen in de Grote Staat. Later zou het gezin onder meer in de Maastrichter Brugstraat en op het Sint Servaasklooster wonen. Tien jaar na de vlaaiententoonstelling ging Joosten, “suikerbakker te Maastricht”, failliet. Op 12 december 1857 volgde een vonnis van de rechtbank in Maastricht. Hieruit bleek dat het met de schuldeisers gesloten akkoord was goedgekeurd.