Inhoudsopgave
Ja, de gemeente doet zijn best om in begrijpelijke taal op B1-niveau met de burgers te communiceren. En het college krijgt nu een wethouder die de bevordering van de Mestreechter taol in zijn portefeuille heeft zitten. Maar taal kan ook heel lenig gebruikt worden om de werkelijkheid te verdoezelen. Als het erop aankomt, dan misbruikt de gemeenteraad taal om een valse voorstelling van zaken te geven.
Wie een verklaring leest die de gemeente naar buiten brengt met als titel "𝗥𝗮𝗮𝗱 𝗲𝗻 𝗰𝗼𝗹𝗹𝗲𝗴𝗲 𝘃𝗮𝗻 𝗠𝗮𝗮𝘀𝘁𝗿𝗶𝗰𝗵𝘁 𝘀𝗽𝗿𝗲𝗸𝗲𝗻 𝘇𝗶𝗰𝗵 𝘂𝗶𝘁 𝘁𝗲𝗴𝗲𝗻 𝗵𝗮𝗮𝘁, 𝘀𝗲𝗸𝘀𝗶𝘀𝗺𝗲 𝗲𝗻 𝗿𝗮𝗰𝗶𝘀𝗺𝗲" en ondertekend met "De gemeenteraad en het college van Maastricht" zal en mag er zonder meer vanuit gaan dat het gaat om de hele raad.
Zeker nu het een verklaring betreft die politiek zeer correct is, zul je denken dat alle partijen in de raad, alle raadsleden, het eens zijn dat die verklaring zo naar buiten komt. Want natuurlijk is niemand voor haat, racisme en seksisme. 'De' gemeenteraad verwijst naar 'de' raad als geheel, als één gremium. Taal luistert soms heel nauw.
Maar in dit geval is dat niet zo. Maar liefst vier partijen in de raad willen zich om verschillende redenen niet committeren aan die verklaring, ze wilden niet mee-ondertekenen. Achter de schermen is daar een pittige discussie over gevoerd. Toch is de verklaring uiteindelijk wel opgesteld alsof de hele raad unaniem erachter staat. De reden om dat te doen is natuurlijk dat in zo'n kwestie de partijen die met de verklaring op de proppen zijn gekomen zoveel mogelijk eenheid willen uitstralen. Dat maakt de boodschap vele malen krachtiger, dan dat je gaat uitleggen dat een aantal partijen dat vindt, maar dat er ook een ander - gemotiveerd - geluid is. Dan kan de discussie namelijk alle kanten opgaan, die juist afleidt van het gewenste effect.
De raadsgriffier heeft op basis van een onjuiste redenering de knoop verkeerd doorgehakt. De griffier merkte op dat het "namens de gemeenteraad zou zijn, en niet de voltallige gemeenteraad" en dat de partijen die het er niet mee eens waren een eigen statement naar buiten konden brengen.
Dat onderscheid tussen 'de raad' en het concept van 'de voltallige raad' is volkomen gezocht. Het is een taalkundige doelredenering om uit te stralen dat de gehele raad achter de brief staat, waarbij ook impliciet de vier partijen die tegen waren toch mee worden genomen in het geheel, in de unanimiteit van de raad.
Geen enkele, maar dan ook werkelijk geen enkele lezer van die verklaring zal gedacht hebben: "Oh er staat niet 'de voltallige raad', dus zullen er wel een paar partijen niet achter deze verklaring staan." Dat is wel wat 'de' gemeenteraad het publiek wil laten geloven.
En als je dan vervolgens zegt dat het aan die vier partijen is om dan zelf maar met een verklaring naar buiten te komen, om afstand te nemen van de verklaring van 'de' gemeenteraad, dat is de wereld op zijn kop. Je kunt niet doen alsof je namens iedereen spreekt en dan zeggen dat wie het er niet mee eens, maar een eigen bericht op social media moet posten, terwijl je zelf alle communicatiekracht van de gemeente kunt inzetten. Dat is een totaal onheuse manier van doen.
Nu gaat het om een statement dat politiek correct is. Maar wat als het gaat om een onderwerp waarover de meningen in de raad veel sterker verdeeld zijn? Stel dat er een verklaring van 'de' gemeenteraad wordt gepubliceerd vóór de komst van nog een asielzoekerscentrum, voor het afschaffen van het Koningshuis, voor de sluiting van Maastricht Aachen Airport of voor het nog uitsluitend in het Mestreechs vergaderen in de raad. Zou men dan ook accepteren dat enkele partijen het daar niet mee eens zijn, maar dat de verklaring toch namens 'de' gemeenteraad naar buiten wordt gebracht? Waarschijnlijk niet. En juist daarom is het onjuist om de indruk te wekken dat de raad als geheel spreekt wanneer dat aantoonbaar niet het geval is.
Maurice Ubags
