Inhoudsopgave
Een student aan nota bene de European Law School van de Universiteit Maastricht is door de mand gevallen nadat ze AI gebruikte voor een opdracht die juist draaide om het zelfstandig zoeken en correct vermelden van juridische bronnen. Ze vocht de fraudebeschuldiging aan tot bij de hoogste bestuursrechter, maar krijgt ook daar nul op het rekest. Volgens de Raad van State staat buiten redelijke twijfel vast dat ze fraudeerde met kunstmatige intelligentie.
De zaak draait om een student van de bacheloropleiding European Law School aan de Universiteit Maastricht. Voor het vak Skills Development moest ze een wekelijkse opdracht maken die specifiek bedoeld was om studenten te leren bronnen te zoeken en die correct te vermelden. Studenten moesten zelf geschikte bronnen vinden, deze volgens de juridische richtlijnen opnemen en kort uitleggen waarom de bronnen relevant waren.
Juist bij die opdracht ging het mis. Bij drie van de vier opgegeven bronnen bleken forse problemen te zitten. Zo werden verkeerde vaktijdschriften genoemd, klopten publicatiejaren en paginanummers niet en was een titel van een artikel onvolledig. Volgens de examencommissie bestonden de bronnen zoals de student ze had opgegeven niet. De fouten wezen volgens de universiteit op het gebruik van AI. Als verzwarende omstandigheid woog mee dat de opdracht nu juist ging over het correct omgaan met bronnen.
De examencommissie concludeerde dat sprake was van fraude. De student kreeg een formele waarschuwing in haar dossier, alle toetsonderdelen van het vak werden ongeldig verklaard en ze mocht niet deelnemen aan de herkansing. Ook het College van Beroep voor de Examens (CBE) van de Universiteit Maastricht hield die beslissing overeind.
De rechtenstudent liet het daar niet bij zitten en stapte naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De student kwam met verschillende verklaringen voor de foutieve bronnen. Ze zou de opdracht onder tijdsdruk hebben gemaakt, haar internetverbinding was slecht en ze moest daarom terugvallen op haar geheugen en eerder gemaakte aantekeningen op haar telefoon. Ook wees ze op dyslexie, dysgrafie en dysorthografie.
Maar juist op dat punt is de Raad van State in rechtsoverweging 6.2 duidelijk. De fouten waren volgens de hoogste bestuursrechter te wezenlijk om met die omstandigheden te kunnen worden verklaard. Ook de overgelegde aantekeningen boden geen verklaring voor de vindplaatsen die uiteindelijk wel in de opdracht terechtkwamen.
Daar komt bij dat dit niet zomaar een werkstuk was. De opdracht ging specifiek over het correct zoeken en vermelden van bronnen. Van een student mocht daarom worden verwacht dat de verwijzingen precies klopten en dat anderen de gebruikte informatie op de opgegeven vindplaats konden controleren. De student had dat niet gedaan.
De Raad van State vindt dat het CBE daarom mocht concluderen dat buiten redelijke twijfel vaststaat dat de student ongeoorloofd AI heeft gebruikt en daarmee fraude heeft gepleegd. Door het AI-gebruik kon bovendien niet meer worden vastgesteld wat haar eigen kennis, begrip en vaardigheden waren.
Maurice Ubags
Van onze redactie
