Inhoudsopgave
Zo'n 150 demonstraties zijn er jaarlijks in Maastricht. De burgemeester en het stadhuis doen er alles aan om ze mogelijk te maken, want het demonstratierecht is heilig verklaard. Maar drie Maastrichtse artiesten die - spontaan bedacht - samen een kwartier liedjes willen zingen vanaf de trappen van het Dinghuis: ten strengste verboden!
Welkom in Maastricht, gesticht door de Romeinen die al lang wisten dat het grootste recht zeker ook het grootste onrecht kan zijn. Latijn: Summum ius, summa iniuria. Dat betekent dat strikte, rigide toepassing van de wet zonder oog voor de situatie kan leiden tot grof onrecht. Het idee, vaak toegeschreven aan Cicero, stelt dat formeel recht moreel onrechtvaardig kan zijn.
Wekelijks zijn er meerdere demonstraties in de stad. Die moeten eigenlijk 48 uur vantevoren aangekondigd worden bij de burgemeester. Vaak gebeurt dat, soms ook niet. Kijk naar de pro-Palestijnse demonstraties, die vaak vertrekken vanaf het station richting Vrijthof of juist het Vrijthof als startpunt kiezen. Altijd iemand met een megafoon die als een voorganger de leuzes roept, waarna de rest van de groep dat herhaalt. Free, free Palestine! From the river to the sea, Palestine will be free!
Actievoerders en demonstranten wordt geen strobreed in de weg gelegd om het publiek te bereiken, ja zelfs te irriteren. Want, zo is de gedachte, een demonstratie moet kunnen schuren. Anders heeft demonstreren weinig effect. Je kunt niet tegen de demonstranten zeggen: je mag demonstreren, maar alleen op de parkeerplaats voor De Geusselt. Daarom lopen ze altijd door de binnenstad.
Bij de presentatie van een wandel/audio-gids over het leven van Maastrichtse artiesten vraagt de organisatie de Stiechting Aw Sjevraoje bij de gemeente om in een kwartier een paar liedjes te zingen. Versterkt geluid, niet via een megafoon deze keer, maar via een microfoon en een paar geluidsboxen. Een kwartiertje zang vanaf de trappen van het Dinghuis, waar in samenwerking met de VVV een persconferentie is over een wandel-/audiogids over het leven van Maastrichtse artiesten.
En dat mag dan niet. Want zoiets is ineens een 'evenement'. En in Maastricht moet een 'evenement' op de jaarlijkse 'evenementenkalender' staan en moet je minimaal acht weken vantevoren een vergunning aanvragen. Het spontaan bedachte ieniemienie-optreden kon volgens de ambtenaren dus absoluut niet door de beugel.
Geen wethouder maar ook geen college van burgemeester en wethouders die van dat ambtelijk advies durft af te wijken. Juridisch klopt het advies ongetwijfeld, net zo goed als het toestaan van 150 lawaai-demonstraties door de binnenstad juridisch klopt. En als je dat in één zin kunt opschrijven als allebei waar, dan zie je wat de Romeinen bedoelden met hun "het grootste recht is het grootste onrecht."
Even een kleine gedachtenoefening.
Stel dat door de Stiechting Aw Sjevraoje een demonstratie was aangevraagd met als doel het vragen van aandacht voor het behoud van het Maastrichtse lied. Niet verzamelen bij het station deze keer, maar bij het Dinghuis. Niet met Palestijnse vlaggen, maar met de vlaggen van Maastricht. Want het Maastrichtse lied verdient een plek in onze stad. "Tijdens deze bijeenkomst laten we dat samen horen. We kondigen aan dat enkele bekende Maastrichtse stemmen aansluiten en meezingen. Er zijn korte bijdragen over het belang van onze lokale muziekcultuur. De demonstratie begint om 10.30 uur en is om 11.30 uur afgelopen. Kom in actie! Kom luisteren, zing mee en laat je stem horen voor het Mestreechs leed. Iedereen is welkom."
Wat hadden de ambtenaren dan besloten? Hadden ze de demonstratie mogelijk gemaakt of hadden ze een juridische redenering opgezet om de aangevraagde demonstratie toch te verbieden? Hadden ze het dilemma gezien: Mag je wel voor de bescherming van de Gazaanse identiteit de straat opgaan en niet voor de bescherming van de Maastrichtse identiteit? Wel 150 andere demonstraties faciliteren en deze 151e demonstratie verbieden?
Het is bepaald niet zo dat je als burgemeester beducht zou moeten zijn voor ernstige ongeregeldheden, als Ziesjoem, Frans Theunisz en Duo X-Elle hun vocale steun zouden betuigen aan de Maastrichtse culturele identiteit.
We gokken erop dat de ambtenaren - die toch echt de baas zijn in Maastricht - deze demonstratie hadden geweigerd. Want, we volgen de ambtelijke redenering even, het gaat om versterkte muziek in de as van de binnenstad op een relatief druk moment. Een druk moment in de maand dat ook al de Amstel Gold Race, de Museumnacht en Koningsdag beslag leggen op de binnenstad.
Ja, dan kun je er op donderdagmorgen geen demonstratie van een uurtje of zelfs maar een kwartier meer bij hebben natuurlijk. Stel je voor!
Maastricht, de meest intieme metropool. Zo luidt althans een van de slogans van de marketeers die Maastricht op de kaart moeten zetten. Zo nu en dan is een andere slogan passender. Maastricht, de kleinste metropool.
Peter Eberson
