Geld blijft liggen: het failliet van de Burgerbegroting

Inhoudsopgave

Het is het failliet van de Burgerbegroting. Voor de komende editie was weer 750.000 euro beschikbaar voor bijvoorbeeld uniformen voor verenigingen, voor buurtinitiatieven en kunstige ideeën, jeu de boulesbaantjes, muurschilderingen en wat al niet. Maar het aantal ingediende projecten en het daarbij gevraagde geld komt nu nog uit op nog maar 577.236 euro. Daarmee is maar 77% van het beschikbare geld opgevraagd.

COMMENTAAR

Dat Maastricht zelfs niet alle beschikbare gratis geld wil hebben, betekent het einde van de bedoeling van de Burgerbegroting. "Alle ingediende projecten passen dus binnen het budget. Dit betekent dat er geen online stemronde nodig is en we geen slotevent hoeven te organiseren."

Daarmee is de Burgerbegroting de facto totaal mislukt. Al meldt wethouder Manon Fokke (PvdA) nog trots: "Ook deze editie zien we veel initiatief en betrokkenheid vanuit de samenleving. In totaal zijn 83 projecten ingediend, hetzelfde aantal als in 2025." Per project was nog maximaal 10.000 euro beschikbaar.

Hoezeer Fokke in een brief aan de raad ook haar best doet om erop te wijzen dat de Burgerbegroting ook andere doelen heeft gediend en mensen, organisaties en verenigingen de weg heeft gewezen naar ook andere subsidieregelingen, is niets meer over van de oorspronkelijke opzet.

Bij de introductie in 2020 presenteerde de gemeente de Burgerbegroting als méér dan een zak geld. Inwoners zouden samen thema’s bepalen, over plannen praten en vervolgens kiezen welke projecten geld kregen. Het gesprek en het gezamenlijk afwegen hoorden bij de opzet.

In het gemeentelijke plan van aanpak voor 2023-2024 werd dat nog nadrukkelijker vastgelegd. Fysieke gesprekken droegen volgens de gemeente het meest bij aan gemeenschapsvorming. Door samen te kiezen, zouden inwoners elkaars standpunten leren kennen en zou breder draagvlak ontstaan. De bijeenkomst was dus zelf een middel om de stad sterker te maken.

Dat gebeurde ook. Op 1 februari 2025 dat bijna 800 inwoners naar het slotevent kwamen om projecten te bekijken en te stemmen. Digitaal en tijdens de bijeenkomst werden samen 13.725 stemmen uitgebracht. Wethouder Manon Fokke was trots op de opkomst en enthousiast over de combinatie van digitaal en fysiek stemmen.

Ook toen er wél iets te kiezen viel, verliep de democratische oefening niet vlekkeloos. In februari 2025 verzamelden en ruilden bezoekers stemkaarten om hun eigen project aan extra stemmen te helpen. Grote verenigingen konden veel mensen meenemen en waren volgens een deelnemende initiatiefnemer duidelijk in het voordeel. De gemeente erkende onsportief stemgedrag.

Fokke paste daarop de stemprocedure aan. Maar ook na de volgende stemdag, op 31 januari 2026, klonk kritiek. Maastricht van Nu stelde in een door het CDA medeondertekende motie dat projecten met een grote achterban aanzienlijk meer stemmen kregen en groepen kinderen werden ingezet om stemmen te werven. Het voorstel voor een eerlijker systeem sneuvelde in de raad.

Samen afwegen wat goed is voor Maastricht bleef zo toch vooral een wedstrijd wie de meeste supporters kon optrommelen en wie digitaal het meest vaardig was.

De verdediging van Fokke na het eerdere gedoe verdient het om te worden ingelijst: de Burgerbegroting draaide volgens haar vooral om ontmoeten. Nu alle aanvragen binnen het budget passen, is de ontmoeting natuurlijk overbodig.

En daarmee de hele burgerbegroting.