Fotomuseum en S.A.C. krijgen geld uit noodfonds

Het Fotomuseum aan het Vrijthof en kunstencentrum Space for Art & Culture (S.A.C.) krijgen van de gemeente Maastricht respectievelijk 70.000 en 50.000 euro aan noodsteun. De gemeenteraad stemde daar op 7 juli mee in als onderdeel van een breder noodfonds voor culturele instellingen in financiële nood. Wethouder Jenneskens informeerde de raad op 16 september over de uitvoering.

De twee Maastrichtse culturele instellingen verkeerden in acute financiële nood. Het Fotomuseum aan het Vrijthof kampte met een incidenteel exploitatietekort — de inkomsten en uitgaven kwamen niet meer in balans — en dreigde daardoor in de problemen te komen. S.A.C., dat ruimte en programma's biedt voor kunst en cultuur, heeft met de 50.000 euro in elk geval de komende zes maanden, tot en met februari 2027, ademruimte gekocht. Beide instellingen moesten daarvoor een onderbouwde steunaanvraag indienen bij de gemeente, inclusief een probleemanalyse en begroting.

De aanleiding voor deze steun is een amendement dat de gemeenteraad aannam bij de behandeling van de jaarstukken 2025. Daarin droeg de raad het college op een tijdelijk noodfonds op te richten van maximaal 500.000 euro voor culturele instellingen die in zwaar weer zitten, maar wel perspectief hebben op een gezonde toekomst. Het gaat nadrukkelijk niet om structurele subsidie, maar om een eenmalige financiële reddingslijn voor instellingen die anders dreigen om te vallen.

De gemeente kiest bewust voor de term 'noodfonds' in plaats van 'overbruggingsfonds', omdat dat laatste begrip voor verwarring kon zorgen over de precieze bedoeling. De spelregels zijn helder: alleen professionele culturele instellingen die een wezenlijke bijdrage leveren aan het culturele leven in Maastricht komen in aanmerking, en alleen als een onverwacht en eenmalig tekort het voortbestaan bedreigt. Structurele financiële problemen vallen dus buiten de boot. Wie een aanvraag doet, moet aantonen dat er zicht is op een levensvatbare toekomst.

De bredere subsidieregeling, die andere instellingen de mogelijkheid geeft een aanvraag in te dienen, is nog niet klaar. De gemeente werkt de spelregels momenteel uit en laat die juridisch toetsen. Publicatie van de volledige regeling is voorzien voor uiterlijk het eerste kwartaal van 2027. De steun aan het Fotomuseum en S.A.C. wordt alvast verleend als incidentele subsidie, vooruitlopend op dat bredere kader. Opvallend is dat de gemeente daarbij afziet van de gebruikelijke openbare bekendmaking van de voorgenomen subsidieverstrekking — normaal krijgen andere partijen dan de kans bezwaar te maken. De gemeente noemt de situatie 'uitzonderlijk' als reden om die stap over te slaan.

Voor de stad is de inzet duidelijk: Maastricht wil zijn culturele infrastructuur overeind houden. Instellingen als het Fotomuseum en S.A.C. dragen bij aan wat de stad cultureel te bieden heeft, voor bewoners én bezoekers. Als zulke plekken verdwijnen, is dat niet zomaar op te vullen. Tegelijkertijd is de steun uitdrukkelijk tijdelijk van aard: het is een noodverband, geen structurele oplossing. Zeker voor S.A.C. geldt dat de komende maanden cruciaal zijn om een duurzaam toekomstplan neer te zetten.

Wanneer de volledige noodfondsregeling gepubliceerd wordt, informeert het college de gemeenteraad opnieuw. Andere culturele instellingen in Maastricht die in financiële problemen verkeren, kunnen naar verwachting vanaf begin 2027 een aanvraag indienen. Hoeveel van het beschikbare budget van maximaal 500.000 euro dan nog resteert — na de uitkering van 120.000 euro aan het Fotomuseum en S.A.C. — is op dit moment nog niet duidelijk.