Omroep 1ZUID wil Valkenburg resultaten beloven voor geld

Inhoudsopgave

Wethouder Marlou Jenneskens maakte het in Maastricht nadrukkelijk duidelijk: de gemeente Maastricht kan voor de extra jaarlijkse bijdrage van 220.000 euro niets eisen op het gebied van programmering of journalistieke aandacht voor de stad. De raad stelde het geld toch beschikbaar. Nu vraagt 1ZUID in een brief de gemeente Valkenburg aan de Geul om in gesprek te gaan over hun "journalistieke behoeften", de "zichtbaarheid van hun kernen" en "de resultaten die extra geld kunnen opleveren".

Dat verschil vraagt om uitleg.

Juist de vorming van streekomroepen is bedoeld om omroepen minder afhankelijk te maken van de gemeentelijke subsidies. Daarom komt de basisfinanciering vanaf 2028 ook rechtstreeks van het rijk. In het geval van de omroep voor Maastricht-Heuvelland is dat 404.000 euro per jaar. De streekomroep zou daardoor journalistiek onafhankelijker moeten kunnen berichten.

Toch roept de brief die het bestuur van 1ZUID nu aan de gemeenteraad in Valkenburg aan de Geul stuurt vragen op. De omroep vraagt de gemeente te onderzoeken welk aanvullend bedrag zij beschikbaar kan stellen. Ook wil 1ZUID met Valkenburg praten over “de journalistieke behoeften van uw gemeente” en “de zichtbaarheid van de eigen kernen”. Het gesprek moet volgens de brief mede gaan over “de resultaten die met aanvullende financiering kunnen worden bereikt”.

Uit de brief die het bestuur van 1Zuid naar Valkenburg aan de Geul heeft gestuurd.

Juist dat woord resultaten schuurt. Een omroep kan verantwoorden hoeveel journalisten er werken, welke middelen zijn ingezet en of alle gemeenten en kernen in de streek worden gevolgd. Maar journalistieke resultaten vooraf bespreken met gemeenten die subsidie kunnen verstrekken, kan de indruk wekken dat extra geld ook extra aandacht oplevert.

De brief zegt niet dat 1ZUID gemeenten invloed op afzonderlijke artikelen of de programmering wil geven. Er staat ook nog geen expliciete tegenprestatie in. Maar de formulering laat ruimte voor vragen. Wat bedoelt de omroep precies met de journalistieke behoeften van een gemeente? En welke resultaten kunnen gemeenten verwachten als zij bijdragen?

Voor Maastricht is die grens tijdens de raadsbehandeling nadrukkelijk getrokken. Toen raadsleden vroegen wat de stad terugkrijgt voor de bijdrage, zei Jenneskens dat Maastricht geen eisen kan stellen aan de programmering of specifieke journalistieke aandacht. De raad stemde desondanks in met jaarlijks maximaal 220.000 euro extra. Over vijf jaar is dat 1,1 miljoen euro, boven op de rijksbijdrage van ruim 404.000 euro per jaar.

De Maastrichtse bijdrage is bedoeld voor de publieke mediaopdracht in de hele streek. De gemeente mag niet bepalen waar journalisten over berichten of welke conclusies zij trekken. Dat is nodig om de journalistieke onafhankelijkheid te beschermen.

Dan moet voor andere gemeenten dezelfde grens gelden. Extra geld kan journalistieke capaciteit versterken en helpen om alle kernen zichtbaar te houden. Maar het mag geen belofte worden van meer berichtgeving over een betalende gemeente.

Het is zeer opmerkelijk dat tegen de achtergrond van de bedoeling van de wetgever in 1Zuid spreekt over het beloven van "resultaten" aan een gemeente. Het bestuur heeft daarmee heel wat uit te leggen: aan het Commissariaat voor de Media, aan de gemeenten in het Heuvelland en niet in de laatste plaats aan Maastricht.