Toeristentaks Amsterdam 20 procent: MECC kan profiteren

Inhoudsopgave

De forse verhoging van de toeristenbelasting in Amsterdam kan gunstig uitpakken voor MECC Maastricht. De hoofdstad wil de belasting op hotelovernachtingen stapsgewijs verhogen van 12,5 procent nu naar 20 procent in 2031. Daarmee wordt Amsterdam voor meerdaagse congressen en zakelijke evenementen aanzienlijk duurder. Maastricht kan daar een veel lager tarief, een compacte binnenstad en een sterk gastronomisch aanbod tegenover zetten.

De verhoging staat in het coalitieakkoord van PRO Amsterdam en D66. In 2027 moet het tarief in één keer omhooggaan van 12,5 naar 16 procent. Daarna komt er jaarlijks één procentpunt bij, totdat in 2031 een tarief van 20 procent is bereikt. De Amsterdamse gemeenteraad moet de tarieven nog wel jaarlijks formeel vaststellen.

De toeristenbelasting wordt berekend over de kale kamerprijs, exclusief btw. Zij geldt dus niet voor de huur van een congreszaal bij RAI Amsterdam, maar komt wel terecht op de rekening van congresgangers, exposanten, bedrijven en organisatoren die hotelkamers boeken. Juist bij grote, meerdaagse congressen kan de rekening daardoor snel oplopen.

Een compact rekenvoorbeeld maakt het verschil duidelijk. Bij een Amsterdamse hotelkamer van 200 euro exclusief btw bedraagt de toeristenbelasting nu 25 euro per nacht en straks 40 euro. Inclusief 21 procent btw stijgt de totale rekening daarmee van 267 naar 282 euro. Een zakelijke bezoeker die drie nachten blijft, betaalt straks 120 euro toeristenbelasting. In een Maastrichts viersterrenhotel is dat in 2026 slechts 6,75 euro per persoon per nacht, ofwel 20,25 euro voor drie nachten. Bij een congres met 5.000 deelnemers kan alleen het verschil in toeristenbelasting – afhankelijk van kamerprijzen en kamerbezetting – daardoor in de richting van een half miljoen euro lopen.

Voor RAI Amsterdam is dat geen rechtstreekse belastingaanslag, maar wel een serieus concurrentienadeel. Organisatoren kijken bij de keuze van een congresstad immers niet alleen naar de huur van de congreslocatie. Ook hotelprijzen, belastingen, bereikbaarheid, catering en lokaal vervoer tellen mee. Bij evenementen met duizenden deelnemers kan een relatief klein verschil per hotelnacht uiteindelijk enkele tonnen op het totale congresbudget schelen.

Daar komt bij dat de btw op hotelovernachtingen in Nederland in 2026 al is verhoogd van 9 naar 21 procent. In Amsterdam komt daar straks nog eens 20 procent toeristenbelasting bovenop. Over de kale kamerprijs bedraagt de gezamenlijke belastingdruk dan 41 procent. Amsterdam had met het huidige tarief van 12,5 procent al de hoogste toeristenbelasting van Europa.

Opvallend is dat de maatregel geen onderscheid maakt tussen verschillende soorten bezoekers. De internationale wetenschapper die voor een medisch congres naar de RAI komt, betaalt hetzelfde percentage als de weekendtoerist die voor de drukte in de binnenstad zorgt. Daarmee raakt een maatregel tegen overtoerisme ook het zakelijke toerisme, terwijl congresgangers doorgaans juist worden gezien als bezoekers die relatief veel besteden in hotels, restaurants en winkels.

Voor MECC Maastricht ontstaat daardoor een duidelijke commerciële kans. Maastricht is kleiner, overzichtelijker en compacter. Het congrescentrum, de hotels, restaurants en historische binnenstad liggen relatief dicht bij elkaar. Deelnemers kunnen veel verplaatsingen te voet afleggen en de stad beschikt, ondanks haar beperkte omvang, over een internationaal en hoogwaardig horeca-aanbod.

Ook het verschil in uitstraling kan een rol spelen. Amsterdam kampt nadrukkelijk met overtoerisme, drukte, vervuiling en een gemeentebestuur dat het aantal bezoekers actief wil terugdringen. Maastricht kan zich daartegenover presenteren als een gastvrije en overzichtelijke congresstad waar bezoekers welkom zijn en niet worden geconfronteerd met een belasting die bewust mede bedoeld is om toerisme af te remmen.

Dat voordeel moet ook niet worden overdreven. Amsterdam beschikt met Schiphol over een veel betere rechtstreekse internationale bereikbaarheid en heeft een aanzienlijk groter hotelaanbod. Maastricht kan bovendien niet ieder evenement van de omvang van de RAI huisvesten. Bij zeer grote congressen moeten soms ook hotels in het Heuvelland, Parkstad, Aken of Luik worden ingezet.

Maar voor medische, wetenschappelijke en zakelijke congressen die binnen de capaciteit van het MECC passen, wordt de Maastrichtse propositie wel sterker. MECC ontvangt in 2026 bijvoorbeeld het European Stroke Organisation Conference met ongeveer 5.000 internationale deelnemers. Juist bij dergelijke meerdaagse congressen telt het verschil in verblijfskosten zwaar mee.

De conclusie is dan ook niet dat congressen nu vanzelf van Amsterdam naar Maastricht verhuizen. Wel geeft Amsterdam Maastricht een extra verkoopargument in handen. Wanneer twee locaties inhoudelijk geschikt zijn, kunnen lagere verblijfskosten, een compactere stad, goede restaurants en een aangenamere bezoekerservaring de doorslag geven.