Inhoudsopgave
De voor de buitenwereld wellicht wat versluierde vertrouwenscrisis binnen D66 heeft nu ook de politieke arena bereikt. Dat gebeurde dinsdagavond bij de allereerste domeinvergadering sociaal van deze nieuwe periode. D66-raadslid Mandy Op den Oordt legde de 'eigen' wethouder Johan Pas (D66) het vuur aan de schenen. De crisis in de partij lijkt vooralsnog geen gevolgen te hebben voor de lopende formatie, waarbij D66 in de lead is.
Een opinie.
De succesvolle gooi naar de macht in de partij medio vorig jaar door Marlou Jenneskens is het beginpunt van de crisis bij de partij. De zittende wethouder Johan Pas komt begin november de stemmen van een handjevol leden tekort om opnieuw lijsttrekker te worden. 'De Lange' wordt nipt verslagen. Aanvankelijk wordt Pas daarna zelfs helemaal van de kieslijst verwijderd, maar hij vecht zich via een interne procedure bij D66 terug en krijgt plek 8.
D66 burgerraadslid Paul van de Kandelaar spreekt van een "regelrechte coup" onder leiding van Jenneskens en haar "kittenclub". Hij wordt terstond uit de partij gegooid. Het bestuur van de partij drukt alle D66'ers op het hart de pers niet te woord te staan. Secretaris Xavier Stassen schrijft: "Mijn dringend verzoek is: "Hang op. Klik weg. Bel uw bestuur."
In de aanloop naar de verkiezingen opent D66 een pop-up store in Wyck. Alle kandidaten komen achter het raam te hangen, behalve Johan Pas. Hij heeft zijn affiche te laat aangeleverd.
De gemeenteraadsverkiezingen worden ondanks het gedoe in de partij glansrijk gewonnen door Team Jenneskens. Haar vertrouwelingen Mandy Op den Oordt en Miriam Elfassih kwamen met veel voorkeurstemmen de raad in. Mandy krijgt nog een publicitaire boost van de Otoriteitetoeker van de Tempeleers bij de Machseuverdrach. Mega Mandy. Belangrijker nog: ze scoort goed bij de Milennials die ze weet te enthousiasmeren. Thomas Gardien uit Team Jenneskens bemachtigt ook een zetel. Net als Guido Mertens die een iets neutralere positie lijkt te hebben.
De verkiezingen zijn echter ook een persoonlijke rehabilitatie voor Johan Pas, die zonder persoonlijke campagne vanaf zijn onverkiesbare plek toch met overtuiging een voorkeurszetel weet te bemachtigen. Als de uitslag bekend wordt, is de opluchting zichtbaar. Veel raadsleden en wethouders feliciteren hem opzichtelijk.
De vertrouwenscrisis tussen het D66 van Marlou Jenneskens en de nog even zittende D66-wethouder Johan Pas, bereikt deze week de politieke arena. Uitgerekend op een onderwijsdossier van Pas, de uitbreiding van de Openbare Basisschool Binnenstad, wordt heel vilein meteen een vertrouwensvraag gesteld.
Dat gaat via een omweg.
Partijgenoot Mandy Op den Oordt van D66: "Als we nu de beslissing nemen over zo'n groot geldbedrag van 6,4 miljoen euro extra, moeten we als raad dan niet weten wat de risico's zijn en hoe we gegrond een beslissing kunnen nemen? Of zeggen we als raad: er is een bak geld voor het IHP, doe er maar mee wat je wil en het is leuk als je ons één keer per jaar informeert? Zeggen we als raad: we vertrouwen er volledig op dat het goed gaat. Terwijl wij er juist voor de controle zijn?" (Cursief van de redactie.) Op den Oordt wil van Pas ook steeds een financiële update krijgen van het IHP.
Op den Oordt vraagt feitelijk aan de raad of de raad Pas vertrouwt dat het volledig goed gaat met de besteding van de bak geld die hij voor het IHP (Integraal Huisvestingsplan Scholen, 140 miljoen euro, red.) heeft gekregen. Ze geeft zelf het antwoord: ze vindt dat de raad er juist is voor controle. Ze wil dat Pas steeds financiële updates geeft, bijna alsof hij onder bewind staat.
Die aanpak is voor een kersvers raadslid in de eerste inhoudelijke domeinvergadering een opmerkelijke start. Niet het vertrouwen komt op de eerste plek, en dan ook nog het vertrouwen in een eigen wethouder. Mandy Op den Oordt vindt controle belangrijker, controle notabene van een partijgenoot.
Dan begin je feitelijk aan een raadsperiode vanuit een sfeer van wantrouwen. Terwijl het hele politieke raadswerk juist als uitgangspunt heeft dat je de wethouder moet kunnen vertrouwen op wat hij zegt. Ten alle tijde. Is er aanleiding om daaraan te twijfelen of, nog erger, constateer je dat de wethouder je voorliegt, dan ligt het indienen van een motie van wantrouwen in de noodkist van elk raadslid. Het vertrouwensbeginsel is niet aan Op den Oordt besteed.
Dat een eigen D66-raadslid meteen het woord vertrouwen in één ademteug noemt met "de raad is er juist voor controle", laat alvast zien hoe zuur de onderlinge verhouding binnen D66 zijn. En D66 schroomt er niet voor om dat uitgerekend te doen op een onderwijsdossier. De uitbreiding van een basisschool. Je zou verwachten dat D66 daar enthousiast van wordt, op zijn minst probeert de wethouder te helpen. Pas legt de aanval bloot en laat dat gebrek aan enthousiasme voor zelfs een schooluitbreiding feilloos zien met de opmerking: "Als we geld aan kinderen uitgeven, worden we daar toch vrolijk van?"
De verhoudingen zijn verzuurd, zoveel is duidelijk voor de volgers van de lokale politiek. Tekenend is ook dat tijdens de dinerpauze afgelopen dinsdagavond Pas niet aanschuift aan de tafel waar de D66-partijgenoten zitten. Samen eten is er al langer niet meer bij.
Op de de vraag aan Pas wat hij gaat doen, komt vooralsnog altijd hetzelfde antwoord. "D66 is mijn partij. Ik ben gekozen voor D66. De kiezers hebben mij een voorkeurszetel gegeven. Dus ik ben gewoon raadslid voor D66."
D66 in Maastricht is nu een gebroken vaas die nog gelijmd moet worden. Het probleem is dat je de breuk altijd blijft zien.
Vooralsnog zijn er geen consequenties voor de lopende formatie, waarin D66 de lead heeft. Team Jenneskens kan hoe dan ook bogen op vijf zetels in de raad en als Pas gewoon meestemt zelfs op zes. Maar fijn is het natuurlijk niet.
De oproep van Marlou Jenneskens in het duidingsdebat van de raad om "elkaar een beetje heel te laten" en "geen krassen op de ziel te bezorgen", zal Johan Pas toch zeker vreemd in de oren hebben geklonken. Hij zal dat zeker na afgelopen dinsdag zien als een weinig gemeende oproep. Van de nieuwe bestuurscultuur die Jenneskens bepleit, was afgelopen dinsdag immers nog niet zo heel veel te merken in de D66-bijdrage.
D66'er: "Dit is een regelrechte coup van Marlou Jenneskens en bestuur"
