Inhoudsopgave
Zelden is door het college van burgemeester en wethouders geprobeerd de bouw van een betonnen kolos van 15 meter hoog in de historische binnenstad met zoveel stoom en kokend water door de gemeenteraad te duwen. De ingreep is niet alleen al direct omstreden, wie zich in dit verhaal verdiept gaat steeds meer vragen stellen. Het gaat om de bouw van drie extra leslokalen met daarbovenop de bouw van een gymzaal voor de Openbare Basisschhol Binnenstad. Allemaal op de parkeerplaats van de Molenhof, nu eigendom van projectontwikkelaar Corne Zijlmans uit Brabant.
Saillant: de videoregistratie van de Domeinvergadering Sociaal van 12 mei met uitspraken in dit dossier van de verantwoordelijke wethouders Hubert Mackus en Johan Pas stond woensdagochtend nog online, maar blijkt vrijdagochtend offline gehaald:
De OBS Binnenstad heeft 273 leerlingen. De school puilt al vele jaren uit: kinderen krijgen zelfs les in de aula en er is geen gymzaal meer. Die gymzaal is in het verleden al eens opgeofferd voor de bouw van twee extra klaslokalen. Gymmen doen de kinderen nu in Sint-Pieter, op 1.2 kilometer afstand. Dat tekort aan ruimte bestaat al heel lang: toen de school meer dan twintig jaar geleden gebouwd werd op de plek van de Sint-Jozefschool, was de nieuwbouw al snel te klein. De speelplaats is ook al een postzegeltje. De laatste acht jaar wordt al gekeken naar oplossingen voor het ruimtegebrek.
Opmerkelijk: Veel van de leerlingen op de OBS Binnenstad komen niet uit de binnenstad, maar gespreid uit de buitenwijken. Reden: hier wordt niet alleen goed onderwijs gegeven, maar hier verzamelt zich gevoelsmatig ook de elite, al haast iedereen die je ernaar vraagt politiek correct te zeggen dat dat niet zo is. De OBS Binnenstad is een populaire school waar goed onderwijs wordt gegeven door de stichting Kom Leren.
Op de valreep voordat er een nieuw college moet aantreden, is de buurt deze maand overvallen met een informatie-avond. Anders dan een overval kun je het niet noemen. Die info-avond wordt 6 mei gehouden. Als iemand uit het publiek uiteindelijk de tekeningen ziet van de betonnen kolos die er aan de achterzijde van alle aangrenzende huizen gaat komen, schrikt de buurt zich kapot. Een grote lelijke betonnen loods die boven alle daken uittorent wordt in de binnenstad gebouwd. Naast hun achtertuin. Een oudere vrouw moet tot bedaren worden gebracht, zo hoog lopen de emoties op.
Veel tijd om bij te komen van de eerste schrik, heeft de buurt niet. Zes dagen later, op 12 mei is al de Domeinvergadering Sociaal, waarin de raad gevraagd wordt 6,8 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de drie leslokalen en de gymzaal. Dat is 6,4 miljoen euro méér dan de 0,4 miljoen euro die tot dan was opgenomen voor de uitbreiding van de school.
Hoe kan dat? Waar gaat dat (gemeenschaps)geld allemaal in zitten? Het is niet exact te achterhalen. Citaat uit de stukken die de politiek wel krijgt: "In de geheime Bijlage 3 is de financiële businesscase opgenomen." (cursief, red.) Een geheime bijlage waarin de financiële paragraaf staat. De pas gekozen volksvertegenwoordigers slaan er niet op aan in de Domeinvergadering.
Er wordt in de stukken wel iets gezegd waarom 6,8 miljoen euro nodig is. Dat geld gaat vooral naar de bouw van de gymzaal, die bóvenop drie klaslokalen wordt gebouwd. Zo'n constructie is natuurlijk peperduur: het gaat om het "bouwen over een bestaand pand en terrein, complexe funderingsoplossingen en extra constructieve maatregelen", zoals de gemeente het verwoordt. Overigens: als je straks in de beoogde gymzaal zou gaan basketballen: kun je dan nog wel lesgeven in de lokalen die daaronder liggen? Een vraag voor later.
Het wordt al met al een hele dure gymzaal. Vele miljoenen voor een gebruik van 10,5 uur per week. Wederom een citaat uit de stukken: "In de binnenstad zijn beperkte mogelijkheden om te gymmen. De kinderen van de OBS Binnenstad maken voor 10.5 uur gebruik van de gymzaal bij Sint Pieter." De kinderen moeten daarvoor 1,2 kilometer lopen. Dat gaat al vele jaren zo.
De politiek heeft dinsdagavond zichtbaar moeite met deze gang van zaken. Dat is logisch: de politiek is net zo overvallen als de bewoners met dit dossier, dat werkelijk één minuut voor twaalf door het vertrekkende college wordt opgevoerd. De politiek rept meteen dat ze "inspraak" en "participatie" belangrijk vindt. De politiek signaleert dat dit bouwplan wel een hele grote inbreuk lijkt op de historische binnenstad. De politiek wil ook weten wat deze uitgave betekent voor alle andere huisvestingsplannen voor het onderwijs. En de politiek wil weten waar de haast in dit dossier vandaan komt. Vrijwel alle fracties zeggen dat ze dit raadsvoorstel eerst nader moeten bespreken in hun partij voor het door kan naar de raad.
Er rijzen ook heel veel vragen bij de bewoners die slechts enkele dagen de tijd hebben om een inspraakreactie voor te bereiden. Vragen die eigenlijk steeds meer en steeds weer nieuwe vragen oproepen. Vooral uiteindelijk deze twee: Waarom is er ineens zo ontzettend veel spoed nodig dat de raad in juni al moet besluiten? Wat zit er achter deze deal met de eigenaar van De Molenhof die de wethouders Mackus en Pas er zo snel doorheen willen duwen?
Vragen, nog meer vragen. De bewoners voelen zich niet gehoord, begrijpen de logica ook niet van wat er allemaal gebeurt. Waarom worden honderden vierkante meters van de bestaande school eerst afgebroken, om deze constructie mogelijk te maken? Waarom wordt gekozen voor een peperdure ingreep van 6,8 miljoen, terwijl je op het terrein van de Tapijnkazerne een gymzaal zou kunnen bouwen op exact 600 meter afstand van de school? Een gymzaal die veel en veel goedkoper zou zijn en die je veel meer de klok rond zou kunnen gebruiken. Waarom beperk je het aantal leerlingen niet op basis van postcode, zoals volgens de omwonenden ook in Sint-Pieter bijvoorbeeld gebeurt? Waarom is de business-case geheim verklaard? Waarom is er na zoveel jaren ineens zoveel haast nodig, dat er geen serieuze participatie mogelijk is?
Om met die laatste vraag te beginnen, daar heeft wethouder Hubert Mackus wel iets over gezegd in de domeinvergadering. Op woensdag heeft De Nieuwe Ster die vergadering helemaal nog kunnen terugkijken via de opgenomen video. Opmerkelijk: nu is die video niet meer beschikbaar. Dat is ongebruikelijk, de video zal wel weer een keer online worden gezet.
Wat zei Mackus? We schreven er de eerste alinea over in ons nieuwsbericht op woensdag 13 mei. Citaat van Mackus uit De Nieuwe Ster:
"Nog net voordat de Molenhof binnenkort verkocht wordt aan een nieuwe eigenaar, kan een afspraak gemaakt worden met de huidige eigenaar om een gymzaal bij de OBS Binnenstad te realiseren". En dus is er volgens Mackus letterlijk "haast" geboden bij een snelle uitspraak van de raad."
Mackus zei vervolgens op vragen van Volt dat een snelle uitspraak van de raad nodig was, zodat die afspraak met de eigenaar van de Molenhof ook notarieel vastgelegd kan worden.
Het is een cruciale uitspraak van Mackus. Maar zoals gezegd, nu even niet meer terug te zien op video.
De huidige eigenaar is Corne Zijlmans uit Brabant, die het pand wil doorstoten naar een andere investeerder. Zijlmans is in goed gesprek met de omwonenden, zo vertellen die.
Uit de stukken is te zien hoe de kaarten aan de onderhandelingstafel liggen. De gemeente schrijft dat er een "afhankelijkheid" is van de ontwikkelaar.
Die afhankelijkheid is dat als de gemeente de drie extra lokalen en de gymzaal hier wil bouwen, de medewerking nodig is van de huidige eigenaar van De Molenhof, een gigantisch complex in de binnenstad dat al zes jaar leeg ligt en al diverse keren van eigenaar is gewisseld. De verloedering slaat vanzelf toe, ondanks anti-kraak bewoning.
Eigenaren van dergelijke vastgoedcomplexen (zoals ook die van De Beyart en bijvoorbeeld Rien Leeyen van het Trega/Zinkwit-terrein dat waren) zijn geen filantropen. En dat is Corne Zijlmans - terecht - natuurlijk ook niet. Als het om "steentjes" gaat, zoals Youp van het Hek het zo mooi zegt, dan zijn het koele rekenaars. En er is overigens een overeenkomst met Rien Leeyen: Waar Mackus nu zegt dat er "haast" geboden is, zette ook Rien Leeyen de gemeenteraad het mes op de keel bij de verkoop voor 27,5 miljoen euro van Trega/Zinkwit. Hij gaf de raad enkele dagen de tijd om te beslissen, anders was het aanbod van tafel.
Volgens Mackus wil Zijlmans de Molenhof dus op korte termijn verkopen. En is hij bereid een deal met de gemeente te sluiten over de gymzaal. De vraag, waar ook de politiek mee worstelde tijdens de domeinvergadering: waarom zou de huidige eigenaar zijn onroerend goed gaan belasten met een dergelijke verplichting? Met een dergelijke beperking van het eigen parkeerterrein aan de achterkant? Misschien wil de nieuwe eigenaar wel helemaal niets weten van zo'n sporthal?
De Domeinvergadering worstelde met die vragen. Op die vragen kwam nauwelijks een verhelderend antwoord.
Maar het is natuurlijk logisch dat Zijlmans voor zijn medewerking op een of andere manier gecompenseerd moet worden. Zoals ook al gezegd: de businesscase is geheim verklaard. Het is dus gissen hoe die compensatie in elkaar zit: heeft hij simpelweg alvast een zak geld gekregen voor zijn medewerking aan de gymzaal? Of heeft hij ook nog andere toezeggingen gekregen, bijvoorbeeld voor de losstaande verpleegstersflat van de Molenhof? De verpleegstersflat ligt op een triple-A locatie in de binnenstad. Daar kun je vier of misschien wel meer hele luxe appartementen in realiseren. Zit die flat straks mee in de verkoopdeal aan weer een nieuwe eigenaar, of blijft die buiten die deal? We weten het niet. De Domeinvergadering kreeg niks over compensatie meegedeeld.
Gabriëlle Heine van het CDA heeft inmiddels vragen gesteld over wat nog de invloed van de gemeenteraad kan zijn als nu in juni al 'ja' wordt gezegd tegen de gevraagde 6,8 miljoen euro. De partij wil weten of de raad daarna nog iets van een 'adviesrecht' heeft?
Het CDA hoeft zich daar weinig illusies over te maken. In de Domeinvergadering Sociaal vielen de politici niet alleen over het gebrek aan participatie, over de aantasting van de historische binnenstad, ze vroegen ook wat hun invloed nog kon zijn als ze akkoord zouden gaan. Met name Ingrid Jeunhomme van SAB vroeg bijvoorbeeld of de plannen nog gewijzigd konden worden, of er minder hoog gebouwd zou kunnen worden. Op de - weggehaalde - videoband is te zien hoe Mackus leunt naar de ambtenaar die naast hem zit alvorens te antwoorden. Na de ruggespraak: "Daar moet ik eerlijk over zijn, aan de hoogte is niet veel te doen."
Corne Zijlmans is vrijdagmiddag gebeld, maar heeft nog niet gereageerd. Bij de gemeente is een woordvoerster namens Hubert Mackus en Johan Pas bezig met beantwoording van de vragen. "Wat is de compensatie voor de eigenaar Corne Zijlmans van De Molenhof? Wat krijgt hij voor zijn medewerking? Weet de gemeente al wie de nieuwe eigenaar wordt? Wat gebeurt er als de deal met Zijlmans niet doorgaat? Is het denkbaar dat de gemeente alsnog in beeld komt om De Molenhof te kopen? Waarom is dat eerder niet gedaan? Waarom nu kiezen voor 6,8 miljoen kostende oplossing, terwijl er niet gekeken is naar alternatieve oplossingen?"
Bij de gemeente kon vrijdag niemand commentaar geven. Ook Corne Zijlmans reageerde niet op telefonische oproepen.
