De wortels van Pieke Dassen

 Tot en met zondag 27 september brengt het Pieke Parcours onze stad tot leven met theater, kunst en verhalen rond kunstenaar Pieke Dassen (1926-2007). Tijdens een inspirerende route door de stad kun je de wereld van Pieke ontdekken. Op 23 september 1926 kwam Pieke ter wereld als Pierre Hubertus Dassen. Hij was een zoon van Hubertus Dassen en Anna Gerardina Balen. Zijn wieg stond niet in Maastricht, de stad waar hij later woonde en werkte, maar in de havenstad Rotterdam. Waarom werd Pieke geboren in Rotterdam, terwijl zijn vader Hubertus een Maastrichtenaar was?

Door Stefan Vrancken

Een Rotterdamse moeder

Hubertus Dassen, de vader van Pieke, was marinier. Op die manier kwam hij in Rotterdam terecht. Daar liep hij Anna Gerardina Balen tegen het lijf. Ze werden verliefd en trouwden op 12 mei 1926 in Rotterdam. Anna Gerardina Balen werd op 2 september 1904 in Rotterdam geboren. Haar ouders waren de meubelmaker Gerrit Rutger Balen en Antonia Boshuizen. Hubertus Dassen was het tweede kind in het gezin van Petrus Dassen en Elisabeth Herben. Toen Hubertus op 4 januari 1904 werd geboren, woonden zijn ouders in de Mariastraat 3. Twee maanden later verhuisde het gezin naar Stokstraat 13. Petrus Dassen was glasblazer van beroep toen zoon Hubertus werd geboren. Later zou hij stadsreiniger worden. 

 Van Sint Pieter naar Maastricht

De familie Dassen woonde al een aantal generaties in Maastricht toen Hubertus Dassen, de vader van Pieke, werd geboren. De betovergrootouders van Petrus Dassen, de grootvader naar wie Pieke werd vernoemd, waren de eersten van de familie die zich in Maastricht vestigden. Zij heetten Antoon Dassen en Magdalena Henderix en trouwden op 6 februari 1763 in hun geboortedorp Sint Pieter. De bruid moet toen al in verwachting zijn geweest. Op 21 augustus van dat jaar doopte de pastoor van Sint Pieter al hun eerste kind. Het was een zoon die naar zijn grootvader werd vernoemd en eveneens Antoon heette. Daarna zouden nog meer kinderen in Sint Pieter worden gedoopt. 

Onderdanen van de Franse keizer

Antoon Dassen en Magdalena Henderix, de voorouders van Pieke die in 1763 waren getrouwd, verhuisden op enig moment van Sint Pieter naar Maastricht. Wanneer die verhuizing plaatsvond, heb ik niet kunnen achterhalen. Antoon en Magdalena overleden in 1804 in Maastricht, met een maand verschil. Magdalena overleed als eerste op 13 november van dat jaar. Maastricht maakte op dat moment nog deel uit van de Franse Republiek. Op 14 december volgde Antoon haar in de dood. Hij woonde op dat moment op de Kommel. Twaalf dagen eerder, op 2 december, had Napoleon zichzelf in de Notre-Dame van Parijs tot keizer der Fransen gekroond. Daarmee werden ook Maastrichtenaren onderdanen van keizer Napoleon I.

Een jonge bruid

Pas geruime tijd na het overlijden van zijn ouders vond Antoon Dassen, het eerste kind van Antoon Dassen en Magdalena Henderix, een huwelijkspartner. In 1812, of mogelijk kort daarvoor, trouwde hij met de vierentwintig jaar jongere Maria Christina Goossens. Antoon ging toen al richting de vijftig jaar. Zijn jonge bruid was afkomstig uit Zelem, tegenwoordig een deelgemeente van de stad Halen in de Belgische provincie Limburg. Op 6 augustus 1822 beviel zijn echtgenote van een zoon die de naam Everardus kreeg. Antoon was toen inmiddels bijna negenenvijftig jaar. Het gezin woonde ten tijde van die geboorte op de Stenenwal in Wyck. Antoon was toen in dienst van een meesterschrijnwerker. Everardus Dassen is een directe voorvader van Pieke Dassen.

Een jonge wees

Op 9 mei 1834 overleed Antoon Dassen op zeventigjarige leeftijd. Zijn zoon Everardus moest toen nog twaalf jaar oud worden. Het gezin Dassen-Goosens woonde op dat moment in het Wycker Grachtje. Antoon was ziek geworden en overleed in het zieken- en gebrekkigenhuis Calvariënberg in de Abtstraat. Maria Christina Goossens bleef als zesenveertigjarige weduwe achter. Twee jaar later vond zij een nieuwe echtgenoot. Op 7 april 1836 hertrouwde zij met de vier jaar oudere Leonard Theunissen, die weduwnaar was van Maria Elisabeth Gregoor. Ook deze tweede echtgenoot zou Maria Christina als weduwe achterlaten. Leonard overleed op 16 januari 1856 in Maastricht. Maria Christina zou haar tweede echtgenoot nog veertien jaar overleven. Op 6 maart 1870 blies zij in Maastricht haar laatste adem uit. Zij overleed, net als haar eerste echtgenoot, in het zieken- en gebrekkigenhuis Calvariënberg.

Een verre verwantschap

Ik zou Stefan Vrancken niet zijn als ik geen verre verwantschap tussen Pieke Dassen en mij zou hebben ontdekt. Pieke Dassen en mijn Sint-Pieterse betovergrootvader Leonardus Hubertus Jongen (1827-1908) zijn allebei nakomelingen van de Sint-Pieternaar Werner Bovens (1642-1716). Werner trouwde maar liefst drie keer. Catharina Bovens (1679-1756), een dochter uit Werners eerste huwelijk, is een voormoeder van mijn betovergrootvader Leonardus Hubertus Jongen. Een dochter uit zijn derde huwelijk, opmerkelijk genoeg eveneens Catharina Bovens geheten (1698-1780), is een voormoeder van Pieke Dassen. Hieronder is de verwantschap schematisch weergegeven.