MVV: Wie bouwt nu het stadion?

Inhoudsopgave

Maastricht wil dolgraag de Einstein Telescope binnenhalen. Misschien is het daarom aardig om een beroemde uitspraak van Albert Einstein eens toe te passen op MVV. Toen in 1931 het boek Hundert Autoren gegen Einstein verscheen, waarin honderd auteurs zijn relativiteitstheorie bestreden, zou Einstein droogjes hebben gereageerd: als hij ongelijk had, was één auteur voldoende geweest. Oftewel: het aantal mensen dat iets vindt, bepaalt nog niet wie gelijk heeft.

Bij MVV is Huub Waterval inmiddels vertrokken. Een meerderheid van de mensen met wie hij de club bestuurde, wilde niet meer met hem verder. Binnen MVV leefde het verwijt dat er te veel Huub was. Te dominant, te bepalend, te veel petten. Waterval was investeerder, sponsor, garantsteller, commissaris, STAK-bestuurder, onderhandelaar en voortdurend bezig nieuwe mensen en nieuw geld naar MVV te halen.

Uiteindelijk werd zijn bestuurlijke gewicht een argument tégen hem.

Maar daarmee ontstaat een interessante vraag. Wat gebeurt er als MVV datzelfde bestuurlijke gewicht straks heel hard nodig heeft?

Want de grootste klus ligt nog voor de club: een nieuw stadion.

Geen voetbalproject

Een nieuw stadion op de kop van Belvédère is geen kwestie van een architect een mooie tribune laten tekenen en vervolgens de eerste paal slaan. De eerste ramingen gaan uit van een investering van rond de 42 miljoen euro. Daarvoor moeten private investeerders worden gevonden, financiers worden overtuigd en afspraken worden gemaakt met de gemeente over grond, infrastructuur, gebiedsontwikkeling, eigendom en financiering.

En juist de gemeente Maastricht is daarbij onmisbaar.

Het stadhuis heeft bovendien zelf grote belangen. De gemeente is eigenaar van belangrijke delen van het huidige stadion en een nieuw stadion raakt rechtstreeks aan grondposities en de ontwikkeling van Belvédère. En als voor de financiering leningen, garanties of andere gemeentelijke constructies noodzakelijk blijken, komt daar nog een financieel risico bovenop.

Daarmee wordt het stadion veel meer dan een voetbalproject.

Hier moet worden onderhandeld. Over miljoenen. Over grond. Over risico's. Over eigendom. Over vastgoed. Over gebiedsontwikkeling. Over wie welk deel van de rekening betaalt en vooral over wie welk risico draagt.

Aan de kant van MVV is daarvoor iemand nodig die niet alleen begrijpt hoe een voetbalclub functioneert, maar die ook tegenover wethouders, ambtenaren, banken, projectontwikkelaars en investeerders zijn mannetje staat. Dat was tot vorige week Huub Waterval.

Geloofwaardigheid

Daar komt een probleem bij dat in Maastricht minstens zo zwaar weegt als geld: geloofwaardigheid.

MVV kreeg in het verleden vanuit het stadhuis keer op keer het verwijt dat de club financieel, organisatorisch en bestuurlijk niet op orde was. Wanneer er weer problemen ontstonden, moest de gemeente uiteindelijk vaak meezoeken naar een oplossing. Vaker betekende dat enkele miljoenen bijleggen, schulden kwijtschelden. Dat verleden verdwijnt niet omdat er nu een nieuw stadionplan op tafel ligt.

Integendeel.

Wie bij de gemeente aanklopt met een project van tientallen miljoenen euro's moet meer meenemen dan een goede businesscase. Het stadhuis moet erop kunnen vertrouwen dat de mensen aan de andere kant van de tafel professioneel handelen, afspraken nakomen en dat de organisatie achter hen bestuurlijk stabiel is.

Juist daarom komt de machtsstrijd binnen MVV op een buitengewoon ongelukkig moment.

Waterval wilde de afgelopen twee jaar aantonen dat het oude MVV niet meer bestond. Hij werkte mee aan een nieuwe governance, bracht professionele adviseurs binnen, hielp de Amerikaanse eigenaren buiten de deur te zetten, haalde nieuwe investeerders binnen en zette een structuur op die juist moest voorkomen dat één persoon of partij opnieuw de macht bij MVV kon grijpen.

En vervolgens vertrekt uitgerekend hij na een interne machtsstrijd.

Dat roept vanuit het stadhuis een ongemakkelijke maar volstrekt gerechtvaardigde vraag op: is MVV bestuurlijk werkelijk in een nieuwe fase terechtgekomen, of blijken oude patronen uiteindelijk sterker dan alle nieuwe structuren?

Voor de gemeente is dat geen intern MVV-probleempje. Wie grond beschikbaar stelt, gebiedsontwikkeling mogelijk maakt, garantstellingen voor leningen afgeeft of eventueel financieel risico neemt, wil weten met wie hij zaken doet.

Dat was precies Waterval

Waterval bewees tijdens de reddingsoperatie van 2024 bovendien dat hij niet alleen praatte.

Toen MVV op omvallen stond, verstrekte hij 250.000 euro noodkapitaal. Hij hielp de 850.000 euro bijeenbrengen die nodig was om de reddingsoperatie mogelijk te maken. Hij stond garant voor betalingen aan advocaten en WHOA-deskundigen en nam ook andere financiële risico's voor zijn rekening.

Vervolgens hielp hij de Amerikaanse eigenaren buiten de deur te zetten.

En daarna begon hij opnieuw. Nieuwe governance. Nieuwe investeerders. Nieuwe zakelijke partners. Nieuwe ideeën over de toekomst van de club.

Via zijn netwerk kwam ook Hypercube van Pieter Nieuwenhuis bij MVV binnen. Dat is belangrijk, omdat Hypercube veel meer deed dan wat sommetjes over toeschouwersaantallen maken. Nieuwenhuis analyseerde de economische toekomst van MVV en het stadion en kwam uiteindelijk tot de conclusie dat juist De Geusselt een structurele rem zet op de verdere ontwikkeling van de club.

Daaruit ontstond de discussie over nieuwbouw. Kwestie van dwingende logica.

Hypercube kan rekenen. Nieuwenhuis kan scenario's uitwerken, exploitatiemodellen bouwen en laten zien onder welke omstandigheden een nieuw stadion economisch haalbaar kan zijn. Maar een adviseur bouwt geen stadion.

Uiteindelijk moet iemand aan tafel gaan zitten en zeggen: dit brengen wij zelf mee, dit kapitaal kunnen wij organiseren, dit zijn onze investeerders en dit hebben wij van Maastricht nodig. Tot voor kort was nauwelijks twijfel mogelijk wie namens MVV die rol zou pakken.

Japanners

Dat werd ook zichtbaar bij de zoektocht naar nieuw kapitaal voor MVV.

Waterval haalde het Japanse Deshima binnen, dat inmiddels voor de helft eigenaar is van MVV. Daarmee werd iets gerealiseerd wat voor een club die kort daarvoor nog op de rand van de afgrond stond bepaald niet vanzelfsprekend was: een internationale investeerder overtuigen om serieus geld in Maastricht te steken.

Ook dat is relevant voor het stadion.

Want wie denkt dat een stadion van ruim veertig miljoen euro uitsluitend kan worden gerealiseerd door rond Maastricht met de collectebus langs ondernemers te gaan, onderschat de omvang van de operatie.

Er zal kapitaal van buiten nodig zijn. Misschien van banken, misschien van institutionele partijen, misschien van vastgoedinvesteerders en wellicht opnieuw van internationale investeerders.

Daarvoor helpt het als degene die namens MVV aan tafel zit gewend is over de grens zaken te doen.

Nextview

Waterval is dan ook meer dan de vermogende MVV-supporter die bereid was zijn portemonnee te trekken.

Hij is oprichter en CEO van Nextview, een internationaal consultancybedrijf dat grote ondernemingen begeleidt bij digitale transformaties. Het bedrijf opereert vanuit verschillende Europese landen en Waterval doet daardoor al jaren internationaal zaken.

Dat betekent onderhandelen met grote ondernemingen, werken met internationale contracten, investeringsbeslissingen nemen en opereren in verschillende zakelijke culturen.

Bij MVV kreeg die internationale ervaring een heel concrete vertaling. De Amerikanen verdwenen, Japanners kwamen ervoor terug. Waterval wist mensen uit werelden die op het eerste gezicht weinig met Maastricht en MVV te maken hebben, zover te krijgen dat ze zich met de club gingen bemoeien en er geld in staken.

Precies die combinatie wordt bij het stadion opnieuw belangrijk: diep geworteld zijn in Maastricht, maar tegelijkertijd buiten Maastricht kapitaal en partners kunnen vinden.

Maas Cleanup

Er is nog een ander project dat iets zegt over de manier waarop Waterval opereert.

De Maas Cleanup.

Waterval was de grote initiatiefnemer achter het project dat ontstond uit ergernis over de enorme hoeveelheid afval langs de Maas. Het idee was aanvankelijk simpel: breng bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden en vrijwilligers bij elkaar en ruim gezamenlijk de oevers op.

Het werd veel groter.

Bij de eerste grote opruimactie kwamen al duizenden vrijwilligers in beweging. Over de verschillende edities samen hebben inmiddels meer dan 40.000 mensen meegedaan. Waterval is nog altijd voorzitter van de Stichting Maas Cleanup.

Het interessante daaraan is niet dat Waterval zelf met een vuilniszak langs de Maas loopt. Het interessante is de organisatie erachter.

Een idee bedenken. Bedrijven meekrijgen. Overheden betrekken. Geld organiseren. Maatschappelijke organisaties verbinden. Mensen enthousiast maken. En vervolgens een structuur neerzetten die veel groter wordt dan de oorspronkelijke initiatiefnemer.

Een stadion bouwen is vanzelfsprekend iets totaal anders dan de oevers van de Maas schoonmaken. Maar het organiserende principe lijkt opvallend veel op elkaar. Niemand bouwt alleen een stadion. Je moet partijen bij elkaar krijgen die allemaal verschillende belangen hebben en ze uiteindelijk zover brengen dat ze hetzelfde doel willen bereiken.

Te veel gewicht

En precies daar ontstaat de paradox rond het vertrek van Waterval.

Intern kan een dominante bestuurder buitengewoon lastig zijn. Een voetbalclub is geen multinational. Rond MVV bewegen supporters, vrijwilligers, sponsoren, directieleden, commissarissen, aandeelhouders en mensen die soms al tientallen jaren met de club verbonden zijn. Daar hoort overleg bij. Gevoel. Historisch besef. Soms ook geduld.

Een ondernemer die gewend is een besluit te nemen en vervolgens door te pakken, kan in zo'n omgeving botsen.

Dat is ook wat in de reconstructie van De Nieuwe Ster van woensdag naar voren komt: twee culturen die uiteindelijk niet meer bij elkaar pasten.

Het is daarom heel goed mogelijk dat de mensen die het vertrouwen in Waterval opzegden vanuit hun eigen positie volkomen gerechtvaardigde redenen hadden. Ook Waterval zelf zal fouten hebben gemaakt. Dat iemand veel voor een club heeft betekend, geeft hem geen eeuwigdurend recht op de macht.

Maar daarmee is de andere werkelijkheid niet verdwenen.

Het bestuurlijke gewicht dat binnen MVV als te zwaar werd ervaren, kan aan een onderhandelingstafel met de gemeente, banken en investeerders juist buitengewoon waardevol zijn. Daar telt niet alleen gezellig samenwerken. Daar telt ook wie tegenover je zit.

Wie zit straks tegenover Maastricht?

En daarom zou op het stadhuis nu vooral één vraag moeten worden gesteld.

Niet: wie had gelijk in de ruzie bij MVV? Daar heeft de gemeente niets mee te maken. De relevante vraag is: wie zit straks namens MVV tegenover Maastricht wanneer de echte onderhandelingen over het nieuwe stadion beginnen?

Hypercube is er nog. Pieter Nieuwenhuis kan zijn berekeningen blijven maken. De Japanners zijn er nog. Het is de vraag waar hun loyaliteit ligt? Beiden zijn binnengehaald door Waterval. De nieuwe governance staat formeel nog overeind. De plannen voor een nieuw stadion verdwijnen niet doordat één bestuurder vertrekt.

Maar spreadsheets onderhandelen niet. Organogrammen halen geen tien miljoen euro privaat kapitaal op. En governance-modellen bellen geen Japanse investeerders. Dat doen mensen.

Tot vorige week had MVV daarvoor een dominante ondernemer die internationaal zaken doet, zelf grote financiële risico's nam, investeerders binnenhaalde, via zijn netwerk Hypercube inschakelde en zich nadrukkelijk als roerganger van het stadionproject presenteerde.

Nu niet meer. Dat hoeft geen ramp te zijn. Niemand is onvervangbaar. MVV kan aantonen dat de organisatie inmiddels juist sterk genoeg is geworden om niet meer afhankelijk te zijn van één Huub Waterval.

Maar dan begint nu wel de bewijsvoering. Want voor een gemeente die straks mogelijk moet meewerken aan een project van tientallen miljoenen euro's is de vraag niet alleen of het stadion financieel haalbaar is. De vraag is ook of MVV bestuurlijk in staat is zo'n project vijftien of twintig jaar lang te dragen.

En dan komen we terug bij Einstein.

Een meerderheid binnen MVV vond uiteindelijk dat het zo niet langer kon met Waterval. Misschien heeft die meerderheid gelijk. Maar Maastricht, de stad die dolgraag een telescoop wil bouwen die de naam van Einstein draagt, zou als geen ander moeten begrijpen dat gelijk niet bij meerderheid van stemmen wordt vastgesteld.

En dat brengt ons bij de andere metafoor. MVV vond dat Huub Waterval te veel bestuurlijk gewicht in de schaal legde. Voor het bouwen van een nieuw stadion zou de club er nog weleens achter kunnen komen hoeveel dat gewicht woog.