Vriendendag van het Historisch Centrum Limburg

Op zaterdag 3 oktober vindt de jaarlijkse Vriendendag van het Historisch Centrum Limburg (HCL) plaats. Deze dag wordt georganiseerd door de vriendenstichting van het HCL. Deze stichting is opgericht met als doel het werk van het HCL te ondersteunen en te stimuleren. De stichting draagt bij aan de bevordering van archiefonderzoek en de publicatie van de resultaten daarvan. Ook verleent de stichting financiële ondersteuning bij belangrijke aankopen voor de collecties van het HCL.

Ben je nog geen vriend? Een vriendschap kost slechts 15 euro. Je bent dan ook gelijk welkom op 3 oktober en wordt tevens getrakteerd op koffie met Limburgse vlaai én een broodjeslunch (allemaal inbegrepen bij het bedrag van 15 euro). Interesse? Stuur dan vóór maandag 21 september een e-mail (stefan.vrancken@live.nl) naar Stefan Vrancken.

Locatie

De Vriendendag vindt plaats in het prachtige gebouw van het HCL aan de Sint Pieterstraat 7. De ontvangst met koffie en Limburgse vlaai is om 10.00 uur, waarna om 10.25 uur het programma van start gaat. Deze Vriendendag is extra bijzonder, omdat de nieuwe directeur van het HCL, Senta Schiffeleers, voor de eerste keer acte de présence geeft tijdens de Vriendendag. Omstreeks 15.15 uur wordt de Vriendendag afgesloten.

Gastsprekers

Vijf gastsprekers zijn op 3 oktober aanwezig: Ingmar Koch, Hans Ogg, Truus Roks, Erik van Rijsselt en John Dumoulin.

Ingmar Koch

Ingmar Koch is werkzaam bij het HCL. Hij is afdelingshoofd Dienstverlening en Publiekszaken. Daarnaast is hij rijksarchivaris, provinciearchivaris, gemeentearchivaris en waterschapsarchivaris. Ingmar zal meer vertellen over de Stichting Limburgse Oorkonden. Deze stichting heeft als doel alle Limburgse oorkonden van vóór 1300 wetenschappelijk te onderzoeken, te beschrijven en zowel digitaal als in gedrukte vorm te publiceren. Ingmar zal ingaan op de aanpak en de resultaten van dit project. Meer informatie is te vinden op: waarvanakte.eu.

Hans Ogg

Hans Ogg is bestuurslid van Stichting Oud Sint-Pieter. Drie jaar lang deden hij, Rob Habets en Carlo Sijben onderzoek naar het gangenstelsel van de Sint-Pietersberg. Al dat werk resulteerde in een boek met als titel Sint Peters berch, uitgegeven door Stichting Oud Sint-Pieter.

Tijdens de Vriendendag laat Hans zien hoe belangrijk de rijke collectie van het HCL is geweest voor het tot stand komen van het boek. Aan de hand van een aantal uitgewerkte voorbeelden laat Hans zien wat degelijk bronnenonderzoek kan opleveren. Enkele nog onopgeloste kwesties over de ontginningsgeschiedenis, waarover tot dusver slechts weinig onderbouwde veronderstellingen bestonden, konden daardoor worden opgelost of in ieder geval worden vervangen door goed onderbouwde hypothesen.

Truus Roks, Erik van Rijsselt en John Dumoulin

Op 22 mei 2025 ging Truus Roks met pensioen. Ter gelegenheid van haar afscheid maakte zij een tentoonstelling over de Maastrichtse vondelingen in de periode 1803-1823. Dit was een tot dan toe vrijwel vergeten episode in de Maastrichtse geschiedenis.

Dat deze episode in de vergetelheid was geraakt, bleek onterecht. De tentoonstelling genoot namelijk grote belangstelling. Het onderzoek naar deze bijzondere geschiedenis gaat nog steeds voort. Truus, Erik en John, die alle drie bij het onderzoeksproject betrokken zijn, vertellen het publiek meer over de Maastrichtse vondelingen.

Truus Roks

Truus Roks was gedurende haar gehele professionele leven van 46 jaar, acht maanden en 22 dagen als archivaris verbonden aan het HCL. Tijdens haar loopbaan bij het HCL studeerde zij af aan de toenmalige Rijksuniversiteit Utrecht, aan de faculteit der Geschiedenis. Zij schreef de paleografische atlas ‘Oud schrift in Limburg’, een door de vriendenstichting van het HCL uitgegeven leer- en oefenboek. Truus is ook bekend door haar vele optredens in het populaire televisieprogramma ‘Verborgen Verleden’.

Tijdens de Vriendendag zal Truus aandacht besteden aan het wettelijke kader van het vondelingenhuis. Het reglement van het vondelingenhuis geeft een goed beeld van de dagelijkse gang van zaken. Zo wordt duidelijk voor wie het vondelingenhuis precies bedoeld was, hoe de vondelingen gekleed gingen en wat zij te eten kregen, waaronder de zogenaamde Rumfordse soep. Daarbij wordt gebruikgemaakt van bronnen uit de collectie van het HCL.

Erik van Rijsselt

Erik van Rijsselt is een gepensioneerde brigadier van politie. Al twintig jaar is hij namens de politie en de gemeente Maastricht coördinator voor de bekende televisieserie ‘Flikken Maastricht’. Hij doet onderzoek naar het tijdens de Tweede Wereldoorlog geroofde Joodse onroerend goed en de rol van Nederlandse gemeenten bij de Jodenvervolging. Voor zijn onderzoek maakt Erik veelvuldig gebruik van de collectie van het HCL.

Tijdens de Vriendendag zal Erik aandacht besteden aan het korte leven van Jan Bijenkorf, die slechts 27 jaar oud werd. We volgen hem vanaf het moment waarop hij te vondeling werd gelegd tot aan zijn overlijden in het zieken- en gebrekkigenhuis Calvariënberg als ‘gebrekkige’ (lichamelijk gehandicapt). We maken kennis met zijn pleegouders, de omgeving waarin de jonge Jan opgroeide en zijn verblijf in de Hoornse gevangenis.

John Dumoulin

John Dumoulin is bioloog en heeft een loopbaan van bijna 40 jaar in de humane voortplantingsgeneeskunde achter de rug. Sinds zijn pensionering, drie jaar geleden, is hij samen met Truus Roks en Erik van Rijsselt betrokken geraakt bij het onderzoek naar de Maastrichtse vondelingen. John heeft vooral grote belangstelling voor de levensgeschiedenis en de gezondheid van de vondelingen, vanaf het moment waarop zij werden gevonden tot aan hun overlijden.

Tijdens de Vriendendag gaat John in op enkele aspecten daarvan. Zo worden onder meer de zuigelingensterfte en de gemiddelde leeftijd bij overlijden onder de vondelingen vergeleken met die van de overige Maastrichtse bevolking.