Forse daling overnachtingen door hoge btw (-22.000 in Q1)

Inhoudsopgave

Het aantal toeristische overnachtingen in Maastricht is in het eerste kwartaal van 2026 met ruim 22.000 gedaald. Daarmee bedraagt de terugloop 7 procent. In Parkstad is een vergelijkbare ontwikkeling zichtbaar: het Van der Valk Hotel in Heerlen meldde eerder 8 procent minder boekingen. De daling kan Maastricht alleen al in het eerste kwartaal enkele miljoenen euro’s aan bestedingen kosten.

In de eerste drie maanden van 2025 telde Maastricht 315.013 overnachtingen. In dezelfde periode van dit jaar waren dat er nog 292.946. Dat zijn 22.067 overnachtingen minder, een daling van precies 7,0 procent.

In de gemeentelijke stukken wordt een afname van 7,5 procent genoemd, maar dat percentage komt niet overeen met de vermelde aantallen. Op basis daarvan bedraagt de daling 7 procent.

Door de terugloop ontving Maastricht ook minder toeristenbelasting. De opbrengst daalde in het eerste kwartaal met 4,4 procent. De cijfers zijn gebaseerd op de aanslagen die de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen, BSGW, over deze periode heeft opgelegd.

Het college houdt er voorlopig rekening mee dat de daling structureel is en zich gedurende de rest van het jaar voortzet. Daarom wordt de verwachte opbrengst uit de toeristenbelasting voor heel 2026 met 350.000 euro naar beneden bijgesteld. Het is volgens het stadsbestuur de eerste keer in jaren dat het aantal overnachtingen afneemt. De afgelopen jaren was juist steeds sprake van groei.

Miljoenen minder besteed

Een overnachting levert de stad veel meer op dan alleen toeristenbelasting. Uit landelijk onderzoek naar de gevolgen van de btw-verhoging blijkt dat een gast in een hotel, pension of bed and breakfast gemiddeld 113 euro per persoon per nacht besteedt.

Daarvan gaat gemiddeld 59 euro naar de accommodatie. Verder wordt per nacht ongeveer 28 euro uitgegeven in de horeca, 13 euro aan vervoer, 6 euro in winkels en aan boodschappen, 4 euro aan uitstapjes en excursies en 2 euro aan overige zaken. Gecorrigeerd voor eten en drinken dat in het hotel wordt afgerekend, levert iedere overnachting gemiddeld ongeveer 53 euro aan bestedingen buiten het hotel op.

Wanneer dat landelijke kengetal wordt toegepast op de 22.067 overnachtingen die Maastricht in het eerste kwartaal verloor, vertegenwoordigt de daling bijna 2,5 miljoen euro aan gemiste bestedingen. Daarvan komt naar schatting ongeveer 1,17 miljoen euro voor rekening van restaurants, cafés, winkels, vervoerders, musea en andere bedrijven buiten de accommodaties.

Het gaat om een indicatieve berekening. De Maastrichtse cijfers omvatten niet uitsluitend hotelovernachtingen en het daadwerkelijke bestedingspatroon van bezoekers kan lokaal afwijken. Wel maakt de berekening duidelijk dat de economische gevolgen aanzienlijk groter zijn dan alleen de 350.000 euro aan toeristenbelasting die de gemeente op jaarbasis minder verwacht.

Minder boekingen in Parkstad

De terugval in Maastricht komt vrijwel overeen met de ontwikkeling in Parkstad. Freek van der Valk, directeur van het Van der Valk Hotel in Heerlen, meldde eerder tegenover De Nieuwe Ster Parkstad dat zijn hotel in het eerste kwartaal 8 procent minder boekingen noteerde dan in dezelfde periode van 2025. Met 189 kamers en suites is Van der Valk de grootste hotelaanbieder in Parkstad.

Ook Abdij Hotel Rolduc in Kerkrade, dat over 156 kamers beschikt, zag het aantal boekingen afnemen. Een exact percentage kon het hotel nog niet geven. Bij Fletcher Hotel Kasteel Erenstein in Kerkrade bleef het aantal boekingen naar eigen zeggen wel gelijk.

Zowel het Maastrichtse college als de hoteliers in Parkstad wijzen op de forse btw-verhoging. Sinds 1 januari geldt voor hotelovernachtingen niet langer het lage tarief van 9 procent, maar het algemene tarief van 21 procent. Dat is een verhoging met 12 procentpunt.

Hotels staan daardoor voor de keuze om de hogere belasting volledig aan hun gasten door te berekenen of zelf een deel van de stijging op te vangen. Van der Valk Heerlen kiest gedeeltelijk voor dat laatste. “Het komt erop neer dat de klant vijf euro meer betaalt en dat wij vijf euro minder innen. Wat je vooral níét wilt, is klanten verliezen”, zei Freek van der Valk eerder.

Concurrentie uit Duitsland

Voor hotels in Zuid-Limburg speelt ook de concurrentie met Duitsland een rol. In de regio Aken en de Eifel bedraagt de btw op overnachtingen slechts 7 procent. Duitsland verlaagde bovendien per 1 januari 2026 de btw op restaurantmaaltijden van 19 naar 7 procent.

Daardoor wordt het voor Nederlandse hotels en restaurants in de grensregio moeilijker om op prijs te concurreren. Duitse media berichtten de afgelopen maanden dat minder Duitsers voor een verblijf in Nederland kiezen.